Nieuws/Binnenland
975620
Binnenland

Een etmaal Groenland

Verslaggevers van de Reiskrant komen op de meest bijzondere plekken ter wereld. Al verloopt een trip niet altijd zoals gepland. Zoals een recent (bliksem)bezoek aan Groenland, op de 65e breedtegraad.

Plots is actie geboden. Na uren hangen op het luchthaventje van Kulusuk zetten we het op een rennen richting de rode helikopter die zojuist is neergedaald in de sneeuw. ,,Je handbagage", snauwt de piloot en stopt m'n rugzak in de staart van het toestel. We nemen plaats op een bankje aan de rechterkant. ,,Boven je hoofd is de nooduitgang en daar hangt een zwemvest’’, klinkt het voordat de deur wordt dichtgesmeten. We reiken naar de knalgele koptelefoons die we over onze mutsen zetten. De wieken zwenken aan en al snel zien we de ijsschotsen onder ons.

Wereldrecord

Op papier leek het een strak plan. De Vlaming Dixie Dansercoer had op de Zuidpool het wereldrecord voor de langste niet-gemotoriseerde reis over een bevroren continent (iemand moet het doen) gebroken. Daar was een film, Beyond The Challenge, van gemaakt. Binnenkort onderneemt hij een poging om zichzelf te overtreffen, deze keer op Groenland. Omdat Discovery Channel die film ging uitzenden, leek het de zender leuk om hem door één Belgische en één Nederlandse journalist uit te laten zwaaien vanaf deze ijskap. Mij leek dat ook heel passend.

We maken een stop-over in IJsland. De bedoeling was één nachtje in het hippe Reykjavik, maar vervolgens wordt dag na dag de vlucht naar wat ooit ‘het einde van de wereld’ wordt genoemd, uitgesteld. Er is storm op het eiland dat vijftig keer zo groot is als Nederland maar evenveel inwoners telt als Doetinchem. Dan gaat het licht eindelijk op groen.

Uien en peren

Op het kleine vliegveldje voor binnenlandse vluchten staat geen passagier met rolkoffertjes, behalve wij. Sleeën, ski’s, kajaks: deze bestemming trekt alleen beoefenaars van 'extreme sports'. Achter de laatste stoelen van de kist wordt het ruim volgegooid met zakken uien en peren. Uit het raampje volgen we de route over het ijskoude, gevaarlijke water dat dik duizend jaar geleden per boot werd afgelegd door de Viking Erik de Rode. De schurk werd vanaf IJsland verbannen naar de westelijk gelegen ijskap. Na zijn straf keerde hij terug en pochte hij over dat veel grotere, groene eiland. Onzin, want IJsland is groen en Groenland is ijs, weten we nu. Toch kreeg Erik de Rode 25 schepen mee, waarvan er veertien de overtocht haalden.

Kraaltjeskettingen

Surreëel is het woord voor de luchthaven van het 300 inwoners tellende Kulusuk. Bagage noch paspoorten worden in deze kleine hangar gecontroleerd. De taxfree shop bestaat uit enkele tafeltjes met foeilelijke kraaltjeskettingen. Op het toilet hangt naast de wc-rol een aandoenlijk papiertje waarop met balpen een doorgekruiste sigaret is getekend. Hier zien we de eerste Inuits, die 'Eskimo's' een beledigende naam vinden. Nederlandse walvisvaarders noemden hen vroeger 'de wilden', blijkt uit verslagen van walvisvaarders uit de achttiende eeuw. Zo werd het schip van Hidde Dirks Kat in 1777 door het ijs verpletterd. De bemanning overleeft hun verblijf in dit lege en koude land nadat Inuit de schipbreukelingen opnemen in hun half ondergrondse huizen. ,,Ze verkwikten ons met eene soort van soep van Zeehonden of Robbevleesch", staat in Kats dagboek.

 

 

Murphy's law: ons reisje per sneeuwscooter naar hotel Kulusuk (ook The New Hilton genoemd) gaat niet door. De waterleiding blijkt daar te zijn gesprongen. De hotelleiding is met overlopende wc's veel te druk om zich te bekommeren om de vraag waar we dan wel moeten slapen. Na enkele uren in de mini-aankomsthal heeft Discovery Channel een helikoptervlucht geregeld naar een nederzetting aan de andere kant van de baai: Tasiiliq. Een ijzingwekkend, maar geweldig kwartiertje over ijsschotsen omringd door onwaarschijnlijk turkooizen linten volgt. We spotten tevergeefs naar ijsberen.

Rijkste land

Eigenlijk zou de baai helemaal dicht moeten liggen. Maar door de klimaatverandering krijgt Groenland elke jaar wat minder ijs. Dat hoeft voor de Inuit niet per se slecht nieuws zijn: onder de permafrost schuilen mineralen en olie. Sommigen voorspellen dat Groenland over tien jaar het rijkste land ter wereld is. Daar hebben de eilandbewoners nu nog geen boodschap aan: Tasiiliq doet ondanks al die geel, rood, groen en blauwe geverfde houten huisjes wat troosteloos aan. Fruit kost schrikbarend veel in het kleine supermarktje. 'Warning' staat op een trainingsbroek die aan de waslijn boven de sneeuw wappert. Een meisje poseert voor haar huis trots in een jurkje met grote snowboots eronder. Haar moeder, of grote zus, heeft rode pupillen. Communiceren gaat lastig.

's Avonds in het hotel gaan de sterke verhalen rond bij de ingevlogen aardappelpartjes, gekookte worteltjes en lapjes varkensvlees. Al zeventien ijsberen hebben zich de laatste tijd laten zien in het dorp, twee zijn er doodgeschoten. De volgende ochtend zullen we Groenland om zeven uur alweer moeten verlaten. De aanblik van de ondergaande zon in het dorpje op het fjord, rond half negen, is magisch. Daarna nestelen we ons in kuipstoeltjes met zeehondenhuid bij het vuur. Toegang tot wifi kost 14 euro per uur. Ik surf naar de site van m'n krant. Sylvie Meis heeft een nieuwe neus, lees ik.

De documentaire over Dixie Dansercoer wordt komende donderdag om 22.00 uur uitgezonden op Discovery Channel.