Nieuws/Binnenland

Minder rechtszaken door hogere griffierechten

Als het aanspannen van een rechtszaak voor burgers en bedrijven duurder wordt, zullen zij aanmerkelijk minder snel naar de rechter stappen. Uit onderzoek van de Raad voor de Rechtspraak blijkt dat een verdubbeling van de griffierechten leidt tot een daling van het aantal rechtszaken met 40 procent. Het ministerie van Veiligheid en Justitie zet grote vraagtekens bij de cijfers van de raad.

Griffierechten zijn de kosten die een burger of bedrijf zelf moet betalen voor het starten van een gerechtelijke procedure. Binnenkort behandelt de Tweede Kamer het wetsvoorstel dat de hoogte van de griffierechten bepaalt.

In 2013 zijn er 26 procent minder civiele zaken aangespannen dan in 2010. Volgens het onderzoek komt dit vooral door een flinke verhoging van het griffierecht in 2010 en 2011, voor zaken met een financieel belang tussen de 500 en 2500 euro. Alleen zaken met een financieel belang tussen de 5000 en 25.000 euro liet een stijging in aantal zien, onder meer doordat bij deze categorie de verplichte bijstand van een advocaat is vervallen. Het griffierecht daalde voor deze groep zaken.

Het ministerie van Veiligheid en Justitie meent dat in het onderzoek van de raad een rekenkundig model wordt losgelaten op oude cijfers (uit 2009), die niet stroken met de werkelijke daling van het aantal zaken. Onderzoek van het wetenschappelijk bureau van het ministerie leerde dat de daling al begon vóór de verhoging van de griffierechten en vooral ook andere oorzaken kent.

Minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) heeft eerder aangegeven open te staan voor een systeem van flexibele griffierechten. De hoogte ervan zou helemaal kunnen afhangen van de aard van een zaak en de hoogte van het financieel belang, stelt de Raad voor de Rechtspraak. Op die manier kan toegang tot de rechter voor kleine ondernemers gewaarborgd blijven.

Volgens een woordvoerster is een systeem van flexibele griffierechten slechts één van de ideeën die Opstelten laat onderzoeken. De hoogte van de griffierechten helemaal laten afhangen van de aard van de zaak en het financiële belang is volgens het ministerie het oude, niet langer gewenste systeem.