Nieuws/Binnenland

VRAAG HET DE UNIVERSITEIT UTRECHT

Onzichtbare evolutie

Staat de evolutie van een soort stil als het individu in staat is om zich in zijn omgeving zonder moeite te handhaven?

Liesbeth Sterck en Lisette van den Berg, onderzoeksgroep Dierecologie, faculteit Bètawetenschappen:

"De coelacanth is een vissoort die al 400 miljoen jaar hetzelfde uiterlijk heeft. Maar staat daarmee zijn evolutie stil? Dat zijn uiterlijk niet veel verandert, komt doordat hij blijkbaar een optimale vorm heeft voor zijn omgeving. Maar stilstaan doet zijn evolutie waarschijnlijk niet, die wordt juist beschreven als een proces van hollen om op dezelfde plaats te blijven.

Evolutie vindt plaats als genetische variatie leidt tot verschillen bij de nakomelingen. Er is altijd genetische variatie, al is het maar omdat een paar genen fout gekopieerd worden. Een deel van het kroost zal het minder goed doen dan de rest, doordat hun uiterlijk (lange of korte poten, grote of kleine tanden) minder ‘aangepast’ is aan de omgeving waarin ze leven. Deze veranderingen kunnen goed werken in de omgeving, waardoor uiterlijk verandert; of juist minder goed werken, waardoor het ‘oude’ uiterlijk blijft.

Zo’n zelfde uiterlijk wil dus niet zeggen dat alles stil staat. Ziektekiemen zijn een serieuze bedreiging, omdat ze zich vaak veel sneller voortplanten dan grotere soorten. De ziektekiemen kunnen zich dus sneller aanpassen en zijn daarmee een belangrijke omgevingsfactor. De evolutionaire aanpassing tegen deze lastpakken is een afweersysteem, maar deze is nauwelijks zichtbaar met het blote oog en dus lijkt het alsof er weinig verandert.

Kortom, ook al lijken coelacanthvissen door de jaren heen weinig veranderd te zijn, evolutionair gezien hollen ze al zeer lang mee."

Heeft u ook een vraag op wetenschappelijk gebied, dan kunt u deze sturen naar wetenschap@telegraaf.nl.