Nieuws/Binnenland
981540
Binnenland

NS aan banden gelegd

De NS moet elke ambitie opgeven om een belangrijke Europese speler te worden en zich voortaan in de eerste plaats toeleggen op de publieke taak: treinen laten rijden. Het bedrijf komt aan de ketting van de overheid en wordt meer op dagelijkse prestaties afgerekend.

NS noch zijn dochterbedrijven mogen in het vervolg meedoen aan aanbestedingen van het regionale trein- en busvervoer. Dit terrein blijft exclusief voor vervoerders als Arriva, Veolia en Connexxion. Het spoorwegbedrijf wordt verplicht zich vooral te richten op het zo goed mogelijk rijden van treinen op het hoofdrailnet, de kern van het spoornetwerk waarop de intercity’s en de belangrijkste stoptreinen rijden. Verder wordt ook de expansiedrift in het buitenland stevig beperkt.

Dat staat volgens diverse bronnen in de Lange Termijn Spooragenda die het kabinet binnenkort bekendmaakt. In het stuk staat ook dat NS en spoorbeheerder ProRail afzonderlijke bedrijven blijven. Een fusie zoals eerder in de Tweede Kamer is geopperd, is daarmee van de baan.

Prestaties

De twee bedrijven moeten wel beter gaan samenwerken, vooral als het om investeringen gaat. Ook worden beide bedrijven strakker aangestuurd en veel meer op dagelijkse prestaties afgerekend door minister Dijsselbloem (Financiën) en staatsecretaris Mansveld (Infrastructuur).

Goed nieuws voor de reiziger is dat ProRail bij verstoringen van het treinverkeer de doorslaggevende stem krijgt. Nu moeten bij vertragingen talloze mensen van NS en ProRail worden geraadpleegd over wat te doen met de treinen en het personeel. Door deze trage besluitvorming verspreiden stremmingen zich als een olievlek over het land. Nu ProRail de macht krijgt, kan direct worden ingegrepen.

Sterfhuis

De beslissing van het kabinet is een klap voor de NS. Het spoorwegbedrijf kocht vorig jaar voor miljoenen busbedrijf Qbuzz en een deel van de Haagse gemeentelijke vervoerder HTM. Daar heeft NS niks meer aan, want deze bedrijven kunnen nu niet groeien en worden een soort sterfhuisconstructie. NS kocht de bedrijven om ze als vehikel te gebruiken om de regionale spoormarkt en het busvervoer in ons land te veroveren. Wat er met Qbuzz en HTM gaat gebeuren, is onduidelijk.

Het nieuwe kabinetsbeleid maakt korte metten met het werk van de voormalige NS-topman Bert Meerstadt. Zijn ambitie was om van NS een grote Europese speler te maken door zoveel mogelijk bus- en treinlijnen in Nederland en een deel van Europa in handen krijgen. Meerstadt ging daarbij een verbeten strijd aan met de andere vervoerbedrijven.

De huidige NS-president Timo Huges onderkent echter de goede prestaties van Arriva, Veolia en Connexxion en gunt hen hun eigen vervoergebied. Volgens ingewijden vindt hij het best als NS niet mag meedoen op de regionale bus- en treinmarkt. Huges wil echter wel strijden voor het in stand houden van het hoofdrailnet.