Nieuws

De Krim: gezag van Kiev wankelt weer

De nieuwe leiders van het Oekraïense schiereiland de Krim werken aan aansluiting bij Rusland. De Krim is al 250 jaar vaak op zeer bloedige wijze met de geschiedenis van Rusland verweven. Het beslaat ruim 27.000 vierkante kilometer en wordt in meerderheid door etnische Russen bevolkt. Russen vormen 60 procent van de bijna 2,5 miljoen inwoners. Bijna een kwart is Oekraïens en ongeveer 12 procent van de bevolking bestaat uit Krimtataren.

Deze inheemse bevolkingsgroep is slachtoffer van de dictatuur van Josef Stalin die de Krimtataren liet verhongeren en in 1944 wegvoeren. Na de val van de Sovjet-Unie is een aantal teruggekeerd. De naam Krim komt uit de Krimtataarse cultuur.

De Krim werd in 1921 een socialistische deelrepubliek van de Sovjet-Unie. In 1954 heeft Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov, zelf een Oekraïener, de Krim laten indelen bij de Oekraïense deelrepubliek. Dat deed hij volgens hardnekkige geruchten toen hij stomdronken was.

Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie bleek Kiev maar moeilijk zijn gezag te kunnen laten gelden op de Krim. Met grote moeite voorkwam het Oekraïense bewind dat de Krim zich met een referendum onafhankelijk verklaarde. Het werd een autonoom deel van Oekraïne met uitzondering van Sebastopol. Deze haven was al sinds het einde van de 18e eeuw de thuishaven van de Russische marine aan de Zwarte Zee. In 1997 werd afgesproken dat Rusland de basis zou pachten tot in ieder geval in 2017. De afgezette president Viktor Janoekovitsj verlengde die periode in 2010 met 25 jaar.

De Krim is een toeristische trekpleister en onder meer bekend door de badpaats Jalta. Daar overlegden de leiders van het Britse Rijk, de VS en de Sovjet-Unie (Winston Churchill, Franklin Roosevelt en Josef Stalin) in 1945 over wat er na de Tweede Wereldoorlog met Europa moest gebeuren.

Het schiereiland is geliefd om zijn versie van champagne en berucht door de Krimoorlog (1853-1856). Die wordt gerekend tot de bloedigste ooit. In de strijd stonden het Britse en Ottomaanse Rijk, Frankrijk en het koninkrijk Sardinië tegenover Rusland. Rusland verloor toen meer dan 200.000 man bij de verdediging van het schiereiland. Op de Krim is ook veel bloed gevloeid in de strijd tussen 'de Witten' (anticommunisten) en bolsjewieken in de jaren 1919-1920 en in de Tweede Wereldoorlog toen de nazi's de Krim bijna geheel onder de voet liepen.