Nieuws/Buitenland

Koortsachtig diplomatiek overleg over de Krim

Terwijl Europese ministers zich in Brussel over de 'Krimcrisis' beraden, versterkt Rusland de greep op het omstreden schiereiland. Rusland heeft maandag bevestigd dat de bouw van een brug van Zuid-Rusland naar het zuidoosten van de Krim, over de zeestraat van Kertsj, snel gaat beginnen. De Oekraïense machthebbers in Kiev hebben maandag beklemtoond de Krim nooit op te geven.

Inmiddels hebben Pro-Russische betogers in Oekraïne diverse overheidsgebouwen bezet. In de Oost-Oekraïense stad Donetsk drongen ze een gebouw van de regionale regering binnen. In de havenstad Odessa aan de Zwarte Zee bezetten Russisch gezinde demonstranten het regioparlement.

Rusland ziet „op dit moment geen reden” voor militaire acties in Oekraïne. Dat heeft voorzitter Sergej Narisjkin van de Doema, de Russische Tweede Kamer, maandag gezegd. Over de Russische troepen die al op het Oekraïense schiereiland de Krim aanwezig zijn, liet hij zich echter niet uit.

De leiders van de EU komen  donderdag in spoedzitting bijeen. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Frank-Walter Steinmeier, sprak maandag op het EU-ministersoverleg van de ernstigste crisis in Europa sinds de val van de Berlijnse Muur (1989). De Europese ministers zeggen wel dat de enige oplossing een dialoog tussen Kiev en Moskou is. Ze hopen op een of andere manier te kunnen bemiddelen.

SanctiesSancties tegen Rusland zouden economsich zeer schadelijk zijn voor Europa en gasexporteur Rusland nauwelijks deren, vindt onder meer Ruslandkundige Marcel de Haas van de Rijksuniversiteit Groningen. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken denkt daar anders over. Hij zei dat Rusland veel afhankelijker is van de klant Europa dan omgekeerd.

Feit is dat door de spanning op de Krim en de dreiging van economische sancties tegen Rusland de prijzen van olie en gas stijgen. Rusland is één van de belangrijkste energieleveranciers ter wereld. Sancties zouden de prijzen nog verder oprdrijven. De AEX opende ruim 1,5 procent lager. Rond de middag liepen de verliezen op tot 3 procent. De waarde van de Russische roebel bereikte een dieptepunt ten opzichte van de dollar; de koers daalde met 2,5 procent.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, spreekt maandag in Genève VN-chef Ban Ki-moon. Ban dringt erop aan af te zien van acties of uitspraken die de crisis verder op de spits drijven. In Wenen is de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa in spoedzitting bijeengekomen.De Russische energiegigant Gazprom gaat ervan uit dat het mogelijk is dat de gasuitvoer naar Europa wordt onderbroken als gevolg van de crisis in Oekraïne. Het staatsbedrijf waarschuwt dat 'de voortdurende politieke spanningen in Oekraïne, verergerd door de economische situatie onderbrekingen van de gasaanvoer van Europa kunnen veroorzaken', meldde maandag het persbureau Itar-Tass. GeldLavrovs Amerikaanse collega John Kerry gaat dinsdag naar Kiev. Hij drukt daarmee de Amerikaanse steun aan de nieuwe machthebbers uit. Washington heeft Oekraïne zo veel geld als nodig is beloofd om de economie weer op de rails te krijgen. De economie llijdt ondertussen al tot ver buiten Oekraïne onder de spanningen die zijn opgeroepen door de machtswisseling 22 februari in Kiev.

Rusland veroordeelde maandag de opmerkingen van Kerry over de crisis in Oekraïne. Kerry had de militaire aanwezigheid van Rusland op het Oekraïense schiereiland de Krim zondag een „ongelofelijke daad van agressie” genoemd. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou sprak van „onacceptabele opmerkingen die bedreigingen aan Rusland bevatten”.Na een telefoongesprek met Poetin zou Angela Merkel op haar beurt aan Barack Obama verklaard hebben dat de Russische president „alle voeling met de werkelijkheid verloren lijkt te hebben”. Dat meldt de New York Times op basis van een bron dichtbij de Amerikaanse regering.