Nieuws/Buitenland

Angst voor oorlog om Krim

Russische militairen hebben wapens in beslag genomen op een basis van de Oekraïense marine. Ze hebben de aanwezigen Oekraïeners opgeroepen „de kant te kiezen van wettige leiders van de regio”. Dit meldde het Russische persbureau Interfax zondag. Eerder hebben Russische militairen op een trainingscentrum van de marine in Sebastopol wapens in beslag genomen.

Het zou om niet meer dan 3500 mensen gaan die over het algemeen slechts licht bewapend zijn.

Een militair ingrijpen van Rusland in Oekraïne is zaterdag realistischer geworden. De Russische Federatieraad (Eerste Kamer) gaf president Vladimir Poetin toestemming om de veiligheid van Russische burgers in Oekraïne en militaire belangen te beschermen. En het Oekraïense leger moet zijn troepen in gereedheid brengen om te vechten, heeft interim-president Oleksandr Toertsjinov zaterdag bevolen.

Interim-premier Arseni Jatsenjoek voegde daaraan toe dat de Russische troepen op de Krim moeten terugkeren naar hun bases. Een militaire interventie van Rusland zou leiden tot oorlog en tot het einde van de betrekkingen tussen Moskou en Kiev. Beiden spraken na een vergadering van meer dan drie uur met de defensietop.

Ingrijpen Rusland

Er bevinden zich 15.000 Russische militairen op de Krim. Dit heeft de Oekraïense VN-ambassadeur zaterdag gezegd in New York, zo meldt CNN.

Het Kremlin liet weten dat Poetin nog niet heeft besloten over militair ingrijpen. Volgens zijn woordvoerder hoopt hij dat de situatie niet verder escaleert. Poetins besluit zal afhangen van de verdere ontwikkeling op het schiereiland de Krim. De Federatieraad stemde unaniem in met ingrijpen. De beslissing ging gepaard met toespraken met sterke antiwesterse retoriek.

De nieuwe premier Sergej Aksenov van de autonome republiek de Krim in Oekraïne vroeg de Russische president zaterdag om hulp. De leiders van de Krim werken samen met Russische militairen van de Zwarte Zeevloot om belangrijke gebouwen op het schiereiland te bewaken. Gewapende mannen hadden donderdag het gebouw van het parlement en de regionale regering ingenomen. Pas zaterdagmiddag kon Aksenov bevestigen dat het om Russische eenheden ging.

Bezet

De Russen zouden onder meer de luchthaven van de hoofdstad van de Krim, Simferopol hebben ingenomen en verder een basis van de grenswacht in Sebastopol en een antiraketbasis van de Oekraïense strijdkrachten in Jevparoija in het westen van de Krim. De Oekraïense marine op de Krim is uitgeweken naar zee.

Op het schiereiland wonen overwegend etnische Russen. Ook in het oosten van het vasteland voelen veel Oekraïeners meer verbondenheid met Rusland dan met Europa. Zaterdag waren in Charkov en Donjetsk duizenden mensen op de been om hun steun te betuigen aan de oosterburen en zich te verzetten tegen de politieke omwenteling in de hoofdstad Kiev.

Buitenland

De Russische stap leidde tot veel diplomatiek overleg. In New York kwam de VN-Veiligheidsraad in spoedzitting bijeen. Volgens NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen overleggen de landen van het bondgenootschap met elkaar om hun optreden te coördineren. In Washington kwam het nationale veiligheidsteam van president Obama bijeen. De Verenigde Staten eisen dat er onmiddellijk VN-waarnemers naar Oekraïne worden gestuurd.

De EU heeft voor maandag een ingelaste vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken bijeengeroepen. Groot-Brittannië zou inmiddels zijn ambassadeur hebben teruggetrokken uit Moskou. Dat is bijna de zwaarst diplomatieke sanctie.