Nieuws/Buitenland

64 doden en 551 gewonden in Kiev

De Europese Unie gaat sancties nemen tegen Oekraïne. Dat hebben de EU-ministers van Buitenlandse Zaken donderdag besloten in Brussel op een ingelaste vergadering.

De ministers stellen de sancties in wegens de grove schending van mensenrechten en gewelddadigheden in Oekraïne, zo lichtte minister Frans Timmermans na afloop van het overleg toe. Hij verwacht dat de sancties in één of twee dagen gaan gelden: ,,Europa kan niet zwijgen bij deze slachting die aan de gang is in Oekraïne. Het is een duidelijk signaal dat je je niet ongestraft kunt misdragen.''

De ministers besloten tot een inreisverbod voor de verantwoordelijken van het geweld. Ook worden de tegoeden in de EU van deze personen bevroren. Voor wie de sancties precies gaan gelden, is nog niet duidelijk.

De EU bereidt nu een lijst met namen voor, aldus Timmermans. Hij sloot niet uit dat president Viktor Janoekovitsj op de zwarte lijst komt: ,,De sancties gelden voor iedereen die zich schuldig heeft gemaakt, zonder onderscheid tussen hoog en laag.''

De personen op de lijst moeten zich ook voor de rechter verantwoorden. Daarbij kan ook een internationaal tribunaal in Den Haag een rol spelen, aldus de bewindsman.

De ministers besloten niet tot een wapenembargo. Maar er komt wel een verbod op het exporteren van spullen die gebruikt kunnen worden om protesten neer te slaan, zoals bijvoorbeeld wapenstokken.

Op aandringen van Nederland gaat de EU ook snel medische hulp bieden aan de Oekraïense bevolking en humanitaire organisaties ondersteunen. Het voorstel werd breed gesteund, aldus Timmermans.

Dodental

Het geweld in Oekraïne heeft sinds dinsdag aan zeker 77 mensen het leven gekost. Dat heeft het ministerie van Volksgezondheid in Kiev vrijdag meegedeeld. Honderden mensen zijn bij de gevechten tussen demonstranten en de politie in de omgeving van het Onafhankelijkheidsplein in de hoofdstad Kiev gewond geraakt.

Het ministerie meldde donderdagmiddag dat zeker 64 mensen waren omgekomen. Andere schattingen liggen hoger. Zo zei het hoofd van de medische hulp van de demonstranten tegen de regering donderdag dat alleen al die dag ongeveer 100 mensen waren omgekomen.

Reacties buitenland

Duitsland

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft Janoekovitsj in een telefoongesprek gewaarschuwd niet te proberen om tijd te winnen. Ze veroordeelde de escalatie van het geweld woensdag en donderdag scherp, aldus een woordvoerder van de regering in Berlijn. "Alleen gesprekken met snelle, concrete resultaten voor het vormen van een nieuwe regering en hervorming van de grondwet bieden een duurzame oplossing voor het conflict.” Volgens de bondskanselier zijn de EU, Duitsland en andere partners bereid gesprekken tussen de oppositie en de regering te steunen.Rusland

Rusland haalt intussen alles uit de kast om de druk op Janoekovitsj op te voeren. Hard ingrijpen is volgens het Kremlin geboden en de Russen zijn niet te beroerd om de economische kaart te spelen om de Oekraïnse president in beweging te krijgen. Oekraïne kan financiële steun uit Rusland op de buik schrijven als de orde niet hersteld wordt, is de boodschap uit het Kremlin.

De Russen waarschuwden Janoekovitsj in niet mis te verstane bewoordingen niet langer ’als een deurmat’ over zich heen te laten lopen. De Russen, die met een toegezegde kapitaalinjectie van $15 miljard de belangrijkste geldschieter voor Oekraïne zijn, dreigen hun hand op de knip te houden als de onrust in Kiev aanhoudt. Een betaling van $2 miljard, die als tweede tranche van de financiële steunoperatie voor deze week op de agenda stond, werd ’wegens technische problemen’ in de ijskast gezet.

De Russische premier Medvedev verklaarde dat Rusland „alleen met legitieme en effectieve autoriteiten zaken kan doen, met leiders waar het volk niet zijn voeten aan afveegt als aan een deurmat”. Het Kremlin lijkt zijn geduld met de Oekraïense president verloren te hebben en dringt openlijk aan op hard ingrijpen. Dimitri Preskov, woordvoerder van president Vladimir Poetin, liet weten dat er alleen een „vreedzame, constructieve dialoog” kan plaatsvinden als de orde in Oekraïne is hersteld.

Op de Russische televisieschermen zijn intussen alleen maar beelden te zien van gewelddadigheden van de Oekraïense oppositie. Die gaan vergezeld van indringende waarschuwingen over een dreigende burgeroorlog in het buurland en beschuldigingen over de westerse inmenging in het conflict. Dat er op de barricaden in Kiev ook extreemrechtse demonstranten met anti-Russische en antisemitische sympathieën te vinden zijn, geeft de commentatoren van de staatstelevisie de kans om de oppositie neer te zetten als ’fascisten’ die uit zijn op nieuwe pogroms in Oekraïne. Die boodschap lijkt ook over te komen, er is in Rusland nauwelijks steun voor de Oekraïense oppositie.

President Poetin besloot zelf een bemiddelaar naar Kiev af te vaardigen. De Russische ombudsman voor mensenrechten Vladimir Lukin moet proberen tussen Janoekovitsj en de oppositie te bemiddelen.

Minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov had donderdag geen goed woord over voor mogelijke westerse sancties tegen Oekraïne. „De EU overweegt sancties terwijl ze ongevraagd missies naar Kiev sturen. Dat neigt naar chantage.”Nederland

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken vindt dit echter geen chantage. De maatregelen zijn geen provocatie en zullen de tegenstellingen niet verscherpen. Timmermans is in Brussel om met zijn collega´s te praten over eventuele strafmaatregelen tegen degenen die in Oekraïne verantwoordelijk zijn voor het escalerende geweld. Hij noemde de kritiek van Rusland „Koude Oorlogretoriek”.

Timmermans: "Het ziet er vrij beroerd uit in Oekraïne. Het lijkt erop dat men het geweld juist opdrijft”. Hij hoopt dat de Europese Unie kan bijdragen aan een verzoeningsproces. „Daarbij moeten we de lijnen openhouden met Rusland.”

Wie is de schuldige?

Het centrum van Kiev veranderde eerder deze week in een slagveld. Daardoor vielen zeker achtentwintig doden. Actievoerders willen dat Janoekovitsj vertrekt en dat in ieder geval de grondwet wordt gewijzigd. Om een eind te maken aan het bloedvergieten sloten de oppositie en de regering van president Viktor Janoekovitsj woensdagavond een bestand. Daar bleek de volgende ochtend, donderdag, niets van over.

Oppositieleider Vitali Klitsjko verweet de regering dat ze het eigen volk heeft aangevallen. Hij eiste een spoedzitting van het parlement. Maar volgens Janoekovitsj is de oppositie verantwoordelijk voor het oplaaien van het geweld. Een dominante stroming binnen de protestbeweging is extreemrechts en gewapend.

EU-ministers toch in gesprek

Drie EU-ministers van Buitenlandse Zaken die op bezoek zijn in Kiev, zien „kansen op een compromis”. Ze kwamen tot die positieve conclusie na een gesprek met de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj, aldus een bron bij de EU donderdag. De ministers van Buitenlandse Zaken van Duitsland, Frankrijk en Polen hadden na veel moeite een gesprek met de geplaagde president van Oekraïne. Het zag er aanvankelijk zelfs naar uit dat er helemaal geen ontmoeting zou komen.

Burgemeester stapt uit partij

De burgemeester van Kiev liet donderdagmiddag weten uit de Partij van de Regio van de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj te stappen. Hij is boos over de gewelddadigheden in zijn stad en eist dat er een eind komt aan het bloedvergieten. "Het menselijk leven moet toch het meest waard zijn in een staat”, zei Vladimir Makejenko donderdag.

Overlopen

Voor het eerst sinds de crisis zijn op meerdere plekken in Oekraïne eenheden van de politie overgelopen. In het gebied Transkarpatië en de steden Tsjernivtsi en Poltava zijn agenten volgens lokale media overgegaan naar het kamp van de tegenstanders van de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj.

Stop 'antiterreuractie'

Het parlement van Oekraïne heeft donderdag beslist dat een antiterreuractie in het land moet worden beëindigd. Alle eenheden moeten zich terugtrekken in de kazerne. Oekraïense tv-zenders meldden dat donderdagavond. De Oekraïense geheime dienst SBU had woensdag een „antiterreuractie“ aangekondigd tegen „radicale en extremistische groeperingen”. Veiligheidstroepen schoten donderdag daadwerkelijk op tegenstanders van de regering van Viktor Janoekovitsj in Kiev. Bij de veldslag in het centrum van de stad, die uren duurde, vielen tientallen doden.

 

 

 

Lees hier uitgebreide reportages over de rellen in Oekraïne:

- Oekraïne valt uiteen

- Janoekovitsj is het spoor bijster

- Klitsjko wacht op knock-out

-John van Ooijen vreest onrust niet