Nieuws/Binnenland
993815544
Binnenland

Eindstrijd in onderhandelingen

Troostprijs voor Timmermans?

Frans Timmermans is in de race voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

Frans Timmermans is in de race voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

BRUSSEL - Een tegenaanval van Europese christendemocraten maakt de baan voor Frans Timmermans als voorzitter van de Europese Commissie onzeker. Tijdens de EU-top over de verdeling van de belangrijkste banen, spelen regeringsleiders en politieke partijen hoog spel.

Frans Timmermans is in de race voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

Frans Timmermans is in de race voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

Volgens een laatste pakket zou niet de hoogste EU-post aan Timmermans toevallen, maar aan de Duitse defensieminister Ursula von der Leyen. Haar naam zou vanmorgen naar voren zijn gebracht door bondskanselier Merkel. Ook voor de Franse president Macron zou Von der Leyen favoriet zijn. De Belg Charles Michel zou de Europese Raad mogen leiden, de post van Hoge Vertegenwoordiger (buitenlandchef) zou dan toevallen aan de sociaal-democraat Josep Borell. Als alternatief daarvoor doet ook de naam van de Slowaak Sefcovic de ronde, ook een sociaal-democraat. De Française Christine Lagarde mag de Europese Centrale Bank gaan leiden.

Voor Timmermans zou het eerste vice-voorzitterschap van de Europese Commissie overblijven, een positie die hij nu ook heeft. Voor Nederland zou dat een acceptabele uitkomst zijn, als hij op die plek een zware portefeuille krijgt, met migratie, economie of klimaat als verantwoordelijkheid.

Haagse rugdekking

Premier Rutte heeft de verschillende opties maandagmiddag voorgelegd in zijn coalitie met CDA, D66 en ChristenUnie. Voor CDA en D66 zou de troostprijs voor Timmermans lastig te verkroppen zijn - als Nederland niet de hoofdprijs toevalt, dan hebben zij ook nog wel een kandidaat voor een ’gewone’ eurocommissaris. Toch zou Rutte voor het laatste pakket rugdekking hebben uit Den Haag.

Lange zit

Toch liggen er ook bij deze variatie beren op de weg. Voor de sociaal-democraten is het verlies van de Commissie én de Raad (de vergadering van regeringsleiders) een magere uitkomst. Zij gaan hier mogelijk niet mee akkoord. Al zou, als doekje voor het bloeden, de functie van parlementsvoorzitter worden opgeknipt, zodat Weber het stokje 2,5 kan overdragen aan een sociaal-democraat. Hoe dan ook lijkt de derde dag van de ’top der topjobs’ opnieuw een lange zit te worden, al komt er van Raadspresident Tusk, die de onderhandelingen begeleidt, optimistische geluiden. „We komen steeds dichterbij”, twitterde hij mysterieus.

De langste Europese top sinds de EU uit 28 lidstaten bestaat strandde maandagmiddag nadat bleek dat het verzet tegen een compromis te hardnekkig bleek. Sociaal-democraat Timmermans zou daarin voorzitter van de Europese Commissie worden, de Belgische liberale premier Charles Michel buitenlandchef, de Bulgaarse Kristalina Georgieva zou Donald Tusk opvolgen als voorzitter van de Europese Raad. De Duitse christendemocraat Manfred Weber wordt voorzitter van het Europees Parlement. Later zou het presidentschap van de Europese Centrale Bank dan ten deel vallen aan een Française. Verdeling zou drie politieke families, de 28 EU-lidstaten, vier windstreken en twee seksen voldoende tevreden moeten stellen.

Maar dat deed het niet, zo bleek toen de regeringsleiders hun marathonoverleg gisteren moesten opbreken. De top begon overigens met urenlange vertraging. In plaats van om 11 uur, zoals de bedoeling was, zitten de 28 regeringsleiders nog altijd niet bijeen.

Wat het strijdperk nog complexer maakt, is dat vandaag, vierhonderd kilometer verderop in Straatsburg, het Europees Parlement (EP) bijeenkomt. Alle kandidaten moeten behalve van de regeringsleiders ook de meerderheidszege hebben in het EP. Timmermans, met 840 duizend voorkeurstemmen gekozen in het europarlement, neemt neemt daar zijn zetel niet in, zo heeft hij dinsdagmorgen laten weten. In het Europees Parlement is de steun voor Von der Leyen nog geen uitgemaakte zaak.

Formeel stemt het EP deze week alleen over de eigen voorzitter, en pas over twee weken over de commissiekandidaten. Maar de onderhandelaars in Brussel zullen zich voor hun voorstel vooraf willen verzekeren van steun in het EP. Anders stranden hun kandidaten over twee weken alsnog, en kan het hele circus weer van voor af aan beginnen.