Nieuws/Binnenland

Trans Mongolië Express

Luxe boemeltrein

„Kedeng kedeng, kedeng kedeng, oe oe!” Als echte Nederlanders in de Trans Mongolië Express kunnen we het niet laten. De geroemde ’reis der reizen’ begint in Peking met een kleine Guus Meeuwis-polonaise in de Tsarengoud, die ons via achtduizend kilometer ijzeren rails naar Moskou zal brengen. Dwars door de Gobiwoestijn, het uitgestrekte Mongolië, het Oeralgebergte en het ondoorgrondelijke Siberië.

Het plan om met de trein vanuit China dwars door Mongolië en Siberië naar Moskou te reizen spreekt iedere avonturier tot de verbeelding. De route leidt voor het grootste gedeelte over de rails van de bekendere Trans Siberië Express, de romantische treinverbinding die eind negentiende eeuw werd aangelegd tussen Moskou en het verre oosten. Onze Trans Mongolië Express buigt bij het Siberische Irkoetsk af naar Peking terwijl zijn bekendere broertje vanaf dat punt nog ruim vierduizend kilometer oostwaarts dendert naar Vladivostok. We bereizen de duizenden kilometers tellende treintocht in zestien dagen met de comfortabele privétrein Tsarengoud en verkennen onderweg een spoor van onbekende plaatsen zoals Kazan, Jekaterinenburg, Novosibirsk, Ulan Ude en Ulaanbaatar. Een achtduizend kilometer lange treinreis, door maar liefst zeven tijdzones terug naar Moskou.

Wilde kameel

Enkele uren nadat we zijn vertrokken uit de Chinese hoofdstad Peking boemelt de trein zachtjes door de immense Gobiwoestijn. Het ritmische gedreun van de assen op de rails blijkt uitermate rustgevend te zijn. Door de raampjes van de coupé wordt zo nu en dan een wilde kameel gespot, wat resulteert in enthousiast gejuich. Het duurt niet lang voordat er een hecht groepsgevoel ontstaat in de trein. Onze Engels sprekende groep bestaat uit vijftien man, voornamelijk in de leeftijdscategorie van vijftig tot zeventig jaar. Verderop in de trein bevinden zich de coupés met Frans- en Duitstalige passagiers. De 80-jarige Barbara wandelt onze coupé binnen. „Hier is wat snoep voor mijn kleinkinderen”, glimlacht ze terwijl ze ons een paar zakjes M&M’s toereikt. „Dankjewel oma!” antwoorden we liefkozend terwijl we de verpakking van de chocolaatjes gulzig openscheuren.

 

 

Op het station van het snel groeiende Chinees–Mongoolse grensdorp Zaminuud voorzien twee keelzangers ons van typisch Mongoolse liederen. Na het zangspektakel gaan we per fietstaxi naar de lokale markt, die op geen enkele wijze lijkt op de kraampjes die we tot nu toe hebben gezien. Toeristen zijn er niet. De meeste verkopers slapen bovenop de etenswaren die ze verkopen. Enkel de slagers zijn druk in de weer. De ontzielde ogen in een volledige varkenskop staren in het niets. Als onze blik even op het dier blijft rusten, worden enthousiast zijn poten erbij gepakt. Met grote hakmessen worden de karkassen van voornamelijk varkens, koeien en schapen aan flarden gesneden. Het vlees schiet alle kanten op, ontelbare vliegen storten zich vol overgave op de vleesresten. Er enkel naar kijken is voor westerlingen al voldoende voor een enkele reis naar het ziekenhuis, maar de lokale bevolking lust de ongekoelde hompen wel rauw en neemt de vliegen als croutons op de koop toe. De ervaring is een echte cultuurshock, en zal het thuis goed doen bij de weekendborrel.

 

 

Nadat we China vaarwel gezwaaid hebben is het tijd voor Mongolië. In het uitgestrekte land, dat ongeveer 37 keer groter is dan Nederland, wonen slechts een kleine drie miljoen mensen, van wie de helft in de hoofdstad Ulaanbaatar. Op ongeveer vijftig kilometer van de hoofdplaats van het land, ligt Terelj National Park, waar de eerste dinosaurusbotten ter wereld zijn gevonden. Hier verlaten we de trein om te overnachten in een traditionele Mongoolse nomadentent die een ’ger’ wordt genoemd.

Mongoolse wodka

Aan de voet van een majestueuze berg staan ongeveer dertig van dergelijke witte tenten. Op de grond slapen is (gelukkig) niet aan de orde. In elke ger staan twee bedden, een kleine tafel en een sfeervol houtkacheltje, waarmee we ons privé-kampvuurtje stoken. In het licht van de speelse vlammen en de stralende sterren drinken we een Mongoolse wodka op basis van gefermenteerde yoghurt (dat smaakt echt lekkerder dan het klinkt), terwijl het knisperende vuur haar aangename warmte verspreidt. Onder de heldere sterrenhemel drijft een Mongoolse ruiter een kudde paarden over de heuvels. De kwieke Sharav (74) rijdt nog iedere dag paard en toont vol trots zijn traditionele eigendommen. Een zilveren drinkbeker die van generatie op generatie wordt doorgegeven, een snuifflesje, rijkelijk versierde laarzen en stevig aanvoelende kledij. De Nederlandse Ferri uit Apeldoorn kijkt er geïnteresseerd naar en wordt enkele minuten later enthousiast in de lange, zware jas gehuld. „Nu is hij ook een mongool”, concludeert zijn vrouw Anna-Maria met een ondeugende glimlach.

 

 

Behalve interessante lezingen over de landen die we doorkruisen, worden aan boord van de trein ook een Siberische theetafel en een kaviaar- en wodkaproeverij georganiseerd. „Regel 1: wodka drink je puur en mag je NOOIT mengen”, benadrukt de forse Russin Marina. Ze kijkt erbij alsof ze ons persoonlijk in elkaar zal timmeren als we het in ons hoofd halen het toch te doen. De 27-jarige Chantal schuift haar blikje Sprite voorzichtig achter een bloempot. Als de wodka voor haar wordt neergezet, gooit ze het glaasje alcohol vliegensvlug over het plantje, terwijl ze de Russin nauwlettend in de gaten houdt. Bij de Amerikaanse Aileen springen de tranen in haar ogen als ze het glaasje – geheel volgens de regels – in een keer achterover giet (regel 2: NOOIT nippen!). „Oh my!” roept ze, terwijl ze driftig met haar handen wappert. Nigel, wiens wangen al een aardige kleur krijgen, begint juist op dreef te komen. „Heerlijk! Ik wil er nog wel één”, roept hij terwijl hij zijn lege glaasje ongeduldig richting de ober reikt.

Baikalmeer

In verschillende staten van beschonkenheid waggelt iedereen even later weer terug naar zijn coupé. Het raampje toont uitgestrekte grasheuvels waarop kuddes koeien, paarden en yaks vredig grazen. Zo boemelen we gestaag voort, totdat we uiteindelijk uitkomen in het ondoorgrondelijke Siberië. We reizen langs dorpen en steden als Irkoetsk, Novosibirsk, Jekaterinenburg en Kazan. Bezoeken de traditionele houten huizen en bezichtigen de woningen waar de Russische adel vroeger naartoe verbannen werd. Ons Siberische hoogtepunt wacht op ons in de vorm van het kristalheldere Baikalmeer, vanwege de kliffen en het rotsgebergte ooit het grootste obstakel voor de eerste Trans Siberië Express. Het grootste zoetwatermeer ter wereld bevat maar liefst twintig procent van al het (onbevroren) zoetwater op aarde en het merendeel van de flora en fauna komt enkel en alleen hier voor.

 

Vanavond vormt het ons decor voor een bijzondere barbecue. Onder lichte groepsdruk nemen we een ijskoude duik alvorens de kolen op de rokende barbecue gegooid worden. Het overwegend Russische treinpersoneel en enkele locals vormen een feestelijk orkest van accordeons, trompetten en fluiten. We dansen, drinken wodka en de diverse nationaliteiten leren elkaar liederen uit eigen land. Een lange sliert Nederlanders, Russen, Australiërs, Nieuw-Zeelanders, Indiërs, Duitsers en Fransen vormt een swingende polonaise langs het Baikalmeer. Met z’n allen zingen we zo luid dat ze ons in China zouden kunnen horen. „Kedeng kedeng, kedeng kedeng, oe oe!”

Reiswijzer

De Reiskrant reisde de route Peking – Moskou in zestien dagen met de comfortabele Tsarengoud trein van de Nederlandse treinreizenspecialist Tiara Tours. Er zijn verschillende categorieën coupés waarin je met vier of twee personen overnacht. Prijzen beginnen bij 3.649 euro p.p. (inclusief excursies, overnachtingen en maaltijden, exclusief vliegtickets Peking – Amsterdam, retour vanaf 679 euro). Douches zijn in de trein aanwezig, de maaltijden aan boord en de excursies naar de hoogtepunten langs de route zijn uitstekend verzorgd.

Voor zowel Rusland, Mongolië als China heb je een visum nodig; neem ruim anderhalve maand de tijd om die aan te vragen. Reizigers die de Tsarengoud voor 31 december boeken krijgen de visa cadeau. Kijk voor meer informatie over de spectaculaire ‘reis der reizen’ op: www.tiaratours.nl

Top 5 hoogtepunten

1. Overnachten in een Mongoolse ger.

2. Barbecueën met livemuziek langs het Baikalmeer.

3. Interessante lezingen en kaviaar- en wodkaproeverij in de trein.

4. De prachtige Siberische hoofdstad Irkoetsk.

5. Lokale voedselmarkt in grensdorp Zaminuud – alleen voor mensen met een sterke maag wegens bloederige slagerijen zonder koeling en levend gevilde vissen.

 

 

Keizerlijk overnachten

Uiteraard is het mogelijk om extra dagen in Peking of Moskou aan de treinreis vast te plakken. Overnachten als een Russische tsaar kan in het chique Metropol Hotel (Adres: 2 Teatralny proyezd), op twee minuten loopafstand van het beroemde Rode Plein. In de eetzaal van het historische hotel gaf Lenin ooit zijn speeches, en diverse scènes uit de film Dr. Zhivago zijn er opgenomen. Meer info: www.metropol-moscow.ru.

Ook in Peking kan keizerlijk worden overnacht; bijvoorbeeld in vijf sterren hotel Swissôtel Beijing (Adres: No. 2 Chao Yang Men, Bei Da Jie, Dongcheng). Recht voor de deur van het centraal gelegen hotel ligt een metrostation waarmee eenvoudig de rest van de stad kan worden aangedaan. Meer info: www.swissotel.com/hotels/beijing

 

 

Böke

Op de Mongoolse hoogvlakte krijgen we een demonstratie van het traditionele worstelen, Böke genaamd. Het is een van de drie vaardigheden die mannen onder de knie moeten hebben, naast boogschieten en paardrijden. De befaamde Mongoolse heerser en veroveraar Dzjengis Khan hield er zo’n 800 jaar geleden zijn troepen fit mee. Politieke vijanden van de heersers werden in de loop der eeuwen ook nog weleens tijdens een worstelwedstrijdje gedood. Degene die het eerst met rug en schouder de grond raakt, verliest de wedstrijd. Vervolgens danst de winnaar in het rond terwijl hij met zijn gespreide armen heen en weer zwaait, alsof hij een vliegende adelaar is.