998879
Binnenland

Onzichtbare epilepsie met dramatische gevolgen

Sommige vormen van epilepsie die 's nachts bij kinderen optreden vinden plaats zónder zichtbare aanvallen, maar de effecten zijn dramatisch. Onder leiding van kinderneuroloog Floor Jansen van het UMC Utrecht start een internationaal onderzoek naar de beste behandeling van deze 'onzichtbare' epilepsie.

Epilepsie met 'elektrische status epilepticus in slaap' (ESES) op de kinderleeftijd is een aandoening die moeilijk is op te sporen. Dat komt omdat de meeste kinderen met ESES op het eerste gezicht heel rustig slapen. Zonder zichtbare aanvallen of slaapproblemen. Maar wordt tijdens slaap een EEG gemaakt, dan is bij deze kinderen voortdurende epileptische activiteit in de hersenen zichtbaar. De effecten van epilepsie met ESES zijn soms dramatisch. Jansen: ''Ouders merken dat hun kind in korte tijd vaardigheden verliest; dat het achteruit gaat in taal, schoenveters niet meer kan strikken, dingen slechter onthoudt, of impulsief en agressief gedrag gaat vertonen. Niet ieder kind heeft deze klachten, want de ernst van epilepsie met ESES varieert enorm.''

Puberteit

Tegen de puberteit verdwijnt de ESES weer vanzelf, maar in de tussentijd staan kinderen stil in hun ontwikkeling en lopen ze blijvende achterstand op. ''Door deze kinderen zo vroeg mogelijk op te sporen en te behandelen willen we die ontwikkelingsachterstand voorkomen of beperken'', zegt Jansen. Dan moet wel de beste behandeling voor de aandoening bekend zijn. En die is nog niet met goed wetenschappelijk onderzoek vastgesteld. Hoewel een klein deel van de patiënten baat heeft bij een hersenoperatie, is het overgrote deel aangewezen op medicijnen. Maar de gebruikelijke medicijnen tegen epilepsie werken vaak slecht. Sterker nog, soms verergeren ze zelfs de epileptische activiteit tijdens de slaap. Dus blijft het de vraag welke medicijnen dan het meest geschikt zijn.

Effect

Onder leiding van Jansen proberen twintig Europese centra daar nu een helder antwoord op te geven: ''We gaan nu twee kansrijke medicijnen onderzoeken in twee vergelijkbare patiëntengroepen. We onderzoeken wat beide middelen doen en kijken dan vooral naar het cognitief functioneren: Wat gebeurt er met het IQ? Hoe doen de kinderen het in het dagelijks leven?''

Het Epilepsiefonds subsidieert het onderzoek van Jansen dat begin deze maand officieel van start is gegaan.