Nieuws/Sport
1881040298
Sport

WADA schorst Rusland voor vier jaar wegens dopingschandaal

WADA

WADA

Rusland mag de komende vier jaar niet aan Olympische Spelen en WK’s deelnemen. Dat heeft wereldantidopingbureau WADA maandag in Lausanne besloten, bevestigt een woordvoerder. Het WADA neemt daarmee een advies over van de commissie die onderzoek deed naar dopingpraktijken in Rusland, die in beroep gaat tegen het besluit van WADA.

WADA

WADA

Daaruit kwam naar voren dat er ook na de bewezen fraude in de atletiek en tijdens de Winterspelen van Sotsji nog steeds sprake is geweest van grootscheepse dopingfraude in de Russische sport. De beslissing wordt later op maandag toegelicht.

De straf houdt in dat Rusland niet aanwezig is op de Olympische Spelen van Tokio 2020 en de Winterspelen van Peking 2022. Wel is de kans groot dat Russische sporters die aantoonbaar ’schoon’ zijn daar mogen uitkomen onder neutrale vlag. Zo gebeurde dat ook in 2018 bij de Winterspelen van Pyeongchang. De schorsing geldt voor WK’s in alle sporten, dus ook voor het WK voetbal van 2022 in Qatar.

Het besluit werd unaniem genomen door het uitvoerend comité van het WADA. Een onderzoekscommissie had de straf aanbevolen. Volgens die commissie is overtuigend bewezen dat het land heeft geknoeid met urine- en bloedmonsters en datagegevens, die het na een bijzonder moeizaam proces had verkregen uit het dopinglaboratorium in Rusland. Alles met de bedoeling om het gebruik van doping te verdoezelen.

Rusland werd al in 2015 geschorst wegens grootscheeps dopinggebruik in de Russische sport en met name bij de Olympische Spelen van Sotsji in 2014. In september 2018 besloot WADA deze schorsing onder voorwaarden op te heffen. Een van die voorwaarden was volledige inzage in gegevens van het dopinglab in Moskou.

Een uitsluiting van vier jaar zou ook betekenen dat Rusland zich niet kandidaat kan stellen voor de Olympische Spelen van 2032. Deelname aan het EK voetbal 2020, waarbij enkele wedstrijden in Sint-Petersburg worden gespeeld, komt niet in gevaar.

In beroep

Rusland zal in beroep gaan tegen de schorsing van vier jaar voor alle grote sportevenementen. Dat zei Svetlana Zjoerova, eerste vice-voorzitter van de Doema-commissie voor Internationale Zaken, tegen persbureau TASS.

De verwachting was al dat Rusland bezwaar zal maken. Dat gebeurt in eerste instantie bij het WADA, waarna die instantie de zaak zal voorleggen aan het sporttribunaal CAS. Het is voor het eerst dat de procedure zo gaat.

„We moeten vechten voor onze atleten”, zei Zjoerova. De straf kwam er omdat uit onderzoek was gebleken dat er na eerder aangetoonde fraude nog steeds volop was gesjoemeld met na veel tegenwerking beschikbaar gestelde gegevens van sporters.

Russische officials: sancties zwaar overdreven

Het Russisch Olympisch Comité heeft met ontzetting gereageerd op de straf die het wereldantidopingbureau WADA over het land uitsprak. „Onbehoorlijk en zwaar overdreven”, zei Stanislav Pozdniakov, de voorzitter van de overkoepelende olympische instantie van Rusland. „We zijn zeer teleurgesteld. De maatregelen zijn buitensporig en onlogisch.”

Rusland mag vanwege de sancties de komende vier jaar niet aan Olympische Spelen en WK’s deelnemen. „Natuurlijk zijn we zwaar teleurgesteld, maar we zijn niet verrast”, vervolgde Pozdniakov. „We hadden er al op gerekend dat het advies van de onderzoekscommissie in zijn geheel zou worden overgenomen. Vooral ook omdat de hoofdpunten vooraf al publiekelijk waren gemaakt.”

Hij voegde er aan toe dat het Russisch Olympisch Comité er alles aan zal doen om de eigen atleten onder de vlag van het land aan de start te krijgen bij de Olympische Spelen van Tokio in 2020.

Dopingautoriteit

Hoewel hij meeleeft met zijn Russische collega Joerie Ganoes, kan voorzitter Herman Ram van de Dopingautoriteit zich vinden in de schorsing van vier jaar die wereldantidopingbureau WADA heeft uitgesproken over Rusland. „Het is niet meer dan logisch, gezien het goed onderbouwde advies dat een commissie die onderzoek deed aan het bestuur van WADA heeft gedaan. Er is zo veel gemanipuleerd, dat het de enige echt goede consequentie is”, aldus Ram.

Rusland werd al eerder gestraft vanwege grootscheepse fraude in met name de atletiek en bij de Winterspelen van Sotsji 2014. Het Russische antidopingbureau Rusada mocht sinds vorig jaar weer functioneren, maar staat de komende vier jaar onder toezicht. „Ik denk dat hen niets kwalijk kan worden genomen.” Rusland kondigde al aan in beroep te gaan, waarna het sporttribunaal CAS zich zal uitspreken. Ram: „Ik kan me niet voorstellen dat het CAS anders zal oordelen. Het is alles of niets, er is geen tussenweg.”

Ram denkt wel dat er voor Russische sporters, die aantoonbaar ’schoon’ zijn, een mogelijkheid blijft onder neutrale vlag aan evenementen deel te nemen. Hij is daar ook voorstander van. „Het uitsluiten van sporters, alleen maar omdat ze een bepaalde nationaliteit hebben, gaat me een stap te ver. Dan komen wat mij betreft zelfs de mensenrechten in het geding. Maar het zal lastig zijn voor sporters om aan te tonen dat ze geen doping hebben gebruikt. In Rusland is sowieso geen functionerend laboratorium meer.”

De testen worden nu uitgevoerd in het buitenland, of door het Rusada in Rusland waarna de stalen naar buitenlandse laboratoria worden opgestuurd. „Mijn collega Ganoes is een moedig man. Voor zover ik weet, heeft hij niets te maken met wat er in het laboratorium is gebeurd. Het Rusada heeft afgelopen jaren uitstekend gewerkt, maar ook zij zijn nu het kind van de rekening. Ik hoop dat dit binnen de Russische sport tot inkeer leidt.”

USADA

Voor de Amerikaanse dopingbestrijder Travis Tygart gaan de sancties die wereldantidopingbureau WADA heeft uitgesproken tegen Rusland niet ver genoeg. „Rusland weer aan een complete ban laten ontsnappen is opnieuw een klap voor zuivere atleten, voor de geloofwaardigheid van de sport en de rechtstaat”, zei de baas van het Amerikaanse antidopingbureau USADA maandag nadat Rusland voor vier jaar was uitgesloten van deelname aan grote sportevenementen. Iedereen die van sport houdt moet volgens Tygart „een opstand tegen het kapotte systeem” beginnen om hervormingen af te dwingen.

Het WADA kondigde in 2018 keiharde maatregelen aan als Rusland de geldende dopingregels opnieuw zou overtreden. Een commissie kwam met duidelijke bewijzen dat er nog steeds volop gefraudeerd wordt. Tygart ziet met lede ogen toe dat Russische sporters onder neutrale vlag wellicht toch op grote toernooien verschijnen. „Het WADA roept iets, maar doet vervolgens heel iets anders”, mopperde Tygart, die stelt dat Rusland verantwoordelijk is voor de grootste corruptie ooit in de sport.

Paralympiërs

Het internationaal paralympisch comité is tevreden met de uitgesproken straf tegen Rusland. Volgens het IPC hoort het „gebrek aan respect niet thuis in de sportwereld.” Ook de Russische paralympische atleten mogen hun land de komend vier jaar niet vertegenwoordigen op de grote sportevenementen.

„Degenen die verantwoordelijk zijn voor het manipuleren van gegevens uit het laboratorium in Moskou lijken alles te hebben gedaan om de principes van eerlijke en schone sporten te ondermijnen”, meldt het IPC. „Het is alleen maar terecht dat degenen die verantwoordelijk zijn voor deze gegevensmanipulatie worden gestraft.”

De straf voor de Russische paralympiërs geldt voor de Paralympische Spelen van 2020 in Tokio en de Paralympische Spelen van 2022 in Peking. Het IPC trad in 2016 strenger op dan het IOC. In tegenstelling tot bij de Olympische Spelen in Rio, waar de internationale sportbonden van het IOC per sport mochten besluiten over deelname van Rusland, waren bij de Paralympische Spelen helemaal geen Russische sporters welkom.

De voornaamste maatregelen op een rij:

- Het Russische antidopingagentschap Rusada wordt voor vier jaar ’non-compliant’ verklaard, waardoor het slechts onder buitenlands toezicht kan functioneren.

- Atleten, coaches en begeleiders mogen de komende vier jaar bij Olympische Spelen en WK’s van sporten die de antidopingcode van WADA hebben onderschreven niet onder Russische vlag deelnemen of aanwezig zijn. Sporters kunnen enkel onder neutrale vlag meedoen als ze ’aantoonbaar schoon’ zijn.

- Russische regeringsfunctionarissen en -vertegenwoordigers mogen gedurende deze periode niet aanwezig zijn of worden gekozen voor vergaderingen van besturen of commissies van internationale sportorganisaties.

- Rusland mag geen grote sportevenementen organiseren of meedingen naar de organisatie van een WK of ander groot toernooi, zoals de Olympische Spelen van 2032 en de Paralympische Spelen.

- Bestuursleden en directie van het Russische olympisch comité alsmede van het paralympisch comité zijn niet welkom bij grote evenementen.

- Het Rusada moet alle kosten die het WADA met zijn onderzoek heeft gemaakt betalen, met daar bovenop een boete van 10 procent van de inkomsten over dit jaar met een maximum van 100.000 dollar, de hoogst mogelijke boete.