Sport/Wielrennen
210194
Wielrennen

Telesport sprak in 2016 nog exclusief met sportbestuurder

Hein Verbruggen leefde altijd in het offensief

Hein Verbruggen

Hein Verbruggen

In de nacht van dinsdag op woensdag overleed Hein Verbruggen op 75-jarige leeftijd aan de gevolgen van leukemie. TELESPORT-verslaggever Raymond Kerckhoffs maakte in april 2016 een van de laatste grote reportages met de Nederlandse sportbestuurder, die daarin allesbehalve een blad voor de mond nam.

Hein Verbruggen

Hein Verbruggen

Onderstaand de gehele TELESPORT Exclusief van zaterdag 23 april 2016 met Hein Verbruggen, opgetekend door verslaggever Raymond Kerckhoffs.

De man die altijd in het offensief leefde, werd sinds zijn ’pensioen’ in het defensief gedwongen. De revolutionair in de professionalisering van de wielersport en de pionier in de anti-dopingstrijd, werd ineens als het zwarte schaap onder de sportbobo’s in de hoek gedrukt. Hij liet iedereen slaan, totdat hij zag dat er geen stokken meer werden gevonden. Omdat de waarheid moet zegevieren, slaat Hein Verbruggen nu zelf terug.

Hij diende een klacht in over het wereldantidopingagentschap WADA bij de ethische commissie van het IOC, schreef epistels vol op zijn website. En ondertussen kende hij ook nog een zware tijd met zijn gezondheid. Eén ding hield hem in alles op de been, hij kon zichzelf recht in de ogen kijken. Jarenlang heeft hij zijn mond gehouden. Andere sportbonden lachten 'zijn' wielrennen uit. Doping was geen probleem van de sport, enkel van het peloton. Het WADA bewees twintig jaar lang haar bestaansrecht door met een dreigende vinger naar die coureurs te wijzen.

Verbruggen: "Ik wist dat de wielersport een probleem had en ik heb de koe bij de horens gevat. Ik wist dat andere sporten ook grote problemen hadden, maar daar wilde niemand naar mij luisteren. Het was niet aan mij om de problematiek van andere sporten aan de grote klok te hangen, maar natuurlijk was het frustrerend om hun passieve gedrag te zien." 

Epo

Verbruggen wijst naar een Nederlandse atleet die eind jaren negentig bij hem aanklopte. Hij liet een grafiek zien met de prestaties van de Spaanse atleten. De sprinters presteerden de laatste 15 jaar gelijk, maar de Spaanse duuratleten kenden na 1991/1992 een ongekende progressieve prestatiecurve. De verklaring was duidelijk: Sinds de intrede van epo zat de Spaanse atletiek in de lift.

Het profiel van Hein Verbruggen.

Het profiel van Hein Verbruggen.

 

"Ik heb IAAF-voorzitter Lamine Diack hierover twee keer ingelicht, maar ik kreeg geen reactie. Ik ben naar twee verschillende Spaanse ministers geweest. De naam van dopingarts Eufemiano Fuentes zong toen al rond. Het was duidelijk dat Spanje een epo-nest was. Nooit, nooit is er actie ondernomen. Ik heb met het wielrennen altijd mijn nek uitgestoken om het epo-probleem aan te pakken. In oktober 2000 heb ik als UCI-voorzitter direct de Franse detectiemethode om epo op te sporen ingevoerd. Het CAS keurde deze test later goed. Zowel IAAF als WADA wachtte daarna nog eens 2,5 jaar om tot actie over te gaan. En iedereen wist dat het probleem in de atletiek net zo groot was als in het wielrennen. Je vraagt je dan af, was er wel de wil bij de atletiekunie om tegen doping op te treden?"

Zelfreinigend karakter

Toch heeft de wielersport niet het recht om naar anderen te wijzen, want recente rapporten van de Commissie Sorgdrager en CIRC toonden aan dat tot 90% van het peloton in die periode aan de epo en bloeddoping zat. "Ik steek mijn hand niet in het vuur voor dat percentage. Maar als je me vraagt: was er een groot epo-probleem? Dan beaam ik dat onmiddellijk. Daarom hebben wij ook direct de stap genomen om de hematocrietgrens in te voeren. Ik vond het lovenswaardig welk zelfreinigend karakter er toen al in het peloton was. Renners en ploegen klopten bij mij aan. De grens van 50 hebben we medisch goed onderzocht. Er was eind jaren negentig nog geen test, dit was het enige middel dat we hadden om het probleem enigszins in te dammen." 

"Dit waren de eerste bloedtesten die in de anti-doping werden gedaan. Dat was iets revolutionairs. Het had in die periode heel wat voeten in de aarde om bloed van sporters te onderzoeken. Je zag dat een paar andere bonden vervolgens ook een norm instelden, maar meestal stelden zij de grens nog ver boven de 50. De meeste bonden deden daarentegen niks. Achteraf moet je concluderen dat andere duursporten in die jaren hetzelfde probleem als het wielrennen hadden, maar dat ze het bewust stil hebben gehouden."

Dopinggezwel

En toch krijgt Verbruggen zoveel jaren later de kritiek dat hij het dopinggezwel in zijn sport heeft laten exploderen. Dat hij met zijn hematocrietgrens van 50 de epo in het peloton legaliseerde. Trieste beschuldigingen van mensen die duidelijk zijn verzet niet kenden. "Als we toen niets hadden gedaan, gaven we de renners een nog grotere vrijbrief om epo te gebruiken. Dan was het de spuigaten uit gelopen."

Hein Verbruggen en Jacques Rogge (l.) worden belaagd door de Chinese media in 2004.

Hein Verbruggen en Jacques Rogge (l.) worden belaagd door de Chinese media in 2004.

Het hem niet gunstig gezinde CIRC-rapport heeft hem vrijgesproken van veel vooroordelen. Er was geen enkel bewijs dat hij positieve dopingtests van Armstrong onder de pet heeft gehouden. Verbruggen werd er zelfs een pionier in de strijd tegen doping genoemd. Toch houden de beschuldigingen richting de geboren Brabander niet op. Vier maanden geleden riep voormalig WADA-voorzitter Dick Pound in TELESPORT nog dat Verbruggen jarenlang op de hoogte is geweest van het grootschalige dopegebruik van Lance Armstrong en hem aan alle kanten heeft gedekt.

Persoonlijke vete

"Pound maakt er al ruim tien jaar lang een persoonlijke vete van", stelt Verbruggen. "Alle aandacht voor de Armstrong-zaak was alleen omdat Pound dit als een kans zag om mij te vernederen. Als WADA er echt op uit was geweest om Armstrong te pakken, waarom hebben ze hem in tien jaar tijd dan slechts drie keer getest? Hetzelfde geldt voor het Amerikaanse anti-dopingagentschap USADA dat hem slechts 29 maal in tien jaar tijd testte. Nog geen drie testen per jaar. Mijnheer Pound wist het allemaal wel, maar controleerde hem niet."

De grond van dit conflict ligt in 2001 wanneer Pound kandidaat is voor het IOC-voorzitterschap, maar Verbruggen openlijk voor zijn goede vriend Jacques Rogge lobbyt. "Na die verkiezing in Moskou was Pound ziedend. Hij wilde uit allerlei commissies stappen. Ik heb toen nog op hem ingesproken. Het ging echt mis toen ik in 2003 uit het bestuur van WADA stapte. Vanaf dat moment was hij echt boos op mij. Ik heb openlijk aangegeven dat WADA de verkeerde weg in sloeg. Essentiële zaken werden er immers niet behandeld."

Schreeuw om aandacht

"Zo kent bij WADA het samenstellen van de dopinglijst geen prioriteit, terwijl dat een voorwaarde is. Er staat dat een product nooit tegen de geest van de sport mag zijn. Maar, wat houdt dat in? Daar kun je toch geen wetten op baseren. Dat is toch geen oplossing. Kijk nu naar de problematiek met vooral Russische sporters met het product meldonium. Het kan toch niet dat WADA niet wist dat dit middel maandenlang traceerbaar is bij controles. Dat er eerst een paar honderd sporters aan de schandpaal worden genageld en vervolgens weer vrijgesproken. Nee, dit is andermaal een schreeuw om aandacht om de wereld zogenaamd te laten zien hoe consequent en goed ze tegen doping optreden. Het wordt steeds duidelijker dat WADA uit een stelletje klunzen bestaat."

Hein Verbruggen in gesprek met Lance Armstrong in de Dauphine van 2005.

Hein Verbruggen in gesprek met Lance Armstrong in de Dauphine van 2005.

Bij zijn vertrek bij WADA noemde Verbruggen de Canadees Pound een sheriff die op alles en iedereen schiet. "Pound is gewoon gek op een microfoon. Hij vergelijkt WADA graag met Interpol. Maar Interpol zie ik nooit in de krant, terwijl Pound altijd staat te schreeuwen. Zo riep hij over Floyd Landis na zijn positieve test in de Tour van 2006 dat die zoveel testosteron in zijn lichaam had dat geen maagd in honderd kilometer veilig was. Dat kan toch niet..."

Schakers

"Pound en WADA handelen nu nog altijd op dezelfde wijze. Ze zijn constant aan het bewijzen dat zij héél erg noodzakelijk zijn omdat we een enorm groot dopingprobleem hebt. Het globale anti-dopingbudget bedraagt een half miljard euro per jaar. En dat voor een probleem waarvan niemand weet hoe groot het daadwerkelijk is. Er wordt geld uitgegeven om op epo te controleren bij schakers. Hoe verzin je het? Dat is WADA. Het functioneert niet..."

Hein Verbruggen tijdens de Olympische Spelen van Peking in 2008.

Hein Verbruggen tijdens de Olympische Spelen van Peking in 2008.

The truth is a daughter of time. Verbruggen wijst naar dit Amerikaanse spreekwoord om aan te geven dat de waarheid altijd zal zegevieren. "Ook de wandaden van mijnheer Pound, het WADA en de andere bonden zullen ooit aan de kaak worden gesteld. Je hebt actieve en passieve corruptie. Onder het laatste valt dat je niet of te weinig op doping controleert. Dat je je kop in het zand steekt."

Klokkenluiders

"Dankzij de Duitse journalist Hajo Seppelt is duidelijk geworden hoe groot de dopingproblematiek in de atletiek en in het bijzonder in Rusland is. Het is ook duidelijk dat dit jarenlang is verdoezeld. De documentaire van de ARD toont aan dat Russische klokkenluiders tevergeefs naar het WADA zijn gestapt. Zelfs de directeur van het door WADA geaccrediteerde lab in Moskou heeft zes weken voor de Olympische Spelen in Sotsji tevergeefs aan de bel getrokken. Zoiets kan gewoon niet..."

"We hebben nu de schijnwerpers op de atletiek staan, maar ik kan zo twintig andere bonden aanwijzen die gelijkwaardige problemen hebben. Jarenlang was de wielersport voor WADA een ideale afleidingsmanoeuvre voor hun eigen tekortkomingen. Kijk naar de atletiek, het tennis en de bestuurlijke problemen binnen de FIFA. Als de ethische commissies nu echt doorzetten, dan komt er nog heel wat vuil in de sport naar boven. Nog nooit is er een voetballer positief bevonden in de Champions League. Niet eens op social drugs... Statistisch gezien kan dat niet eens... We hebben echt pas het topje van de ijsberg gezien."

Lees ook: Hein Verbruggen, sportbestuurder met brede rug en heldere visie