Nieuws/Sport
267738833
Sport

’Slachtoffers turnmisbruik moeten een tegemoetkoming van 5000 euro krijgen’

Arnhem - De oud-topturnsters die jarenlang stelselmatig zijn blootgesteld aan lichamelijk, psychisch en emotioneel geweld dienen ieder een bedrag van vijfduizend euro als ’erkenning van het aangedane leed’ te krijgen. Dat vindt de adviescommissie integriteit en ethiek. De bepleite collectieve regeling is een unicum in de Nederlandse sport.

Op verzoek van NOC NSF boog de commissie zich over deze aanbeveling uit ’Ongelijke leggers’, het eind april verschenen rapport waarin de uitkomsten van het onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag in de gymsport zijn opgetekend. Maandag geven de sportkoepel en de Nederlandse gymnastiekunie (KNGU) een toelichting op het advies, dat nog niet is vrijgegeven maar in het bezit van deze krant is. NOC NSF en de KNGU zijn voornemens de raad op te volgen, waarbij de sportkoepel financieel bijspringt als de turnbond niet over voldoende reserves beschikt.

In het advies wordt nadrukkelijk gesteld dat het niet een schadevergoeding betreft maar ’een tegemoetkoming’ is. „Voor ons is een financiële regeling een handreiking”, schrijft de commissie. „Een duidelijke erkenning van wat de ex-turnsters is aangedaan, van fouten die zijn gemaakt en vooral van een fout systeem in zichzelf.”

Geen onderscheid

De commissie stelt om die reden geen geldelijk onderscheid te hebben willen aanbrengen. „Er is geen hiërarchie in leed, geen manier om te zeggen dat wat de een is overkomen minder erg is dan de ander. Wij willen dat de sportwereld iedereen op hetzelfde moment in de ogen kijkt en voor iedereen hetzelfde gebaar maakt.”

Sporters die deelnamen aan de hoogste (inter)nationale competities, (waaronder ook jeugdwedstrijden) komen in beginsel voor de uitkering in aanmerking. Vanaf zeer jonge leeftijd werden zij onderworpen aan een wekelijkse trainingsbelasting van (meer dan) dertig uur. De commissie bepleit wel ’ruimhartigheid’, wil voor andere schrijnende gevallen een ’hardheidsclausule’ ingebouwd zien en dringt aan op een ’snelle afwikkeling’.

’Expliciete excuses’

Naast het advies geeft de commissie de KNGU en NOC NSF mee dat slachtoffers behoefte hebben aan ’expliciete excuses’. Zowel de KNGU als NOC NSF wordt gevraagd te benoemen ’waar zij in gebreke is gebleven’.

Ook wordt het belang van maatwerk in de nazorg benadrukt. „De relatief oudere sporters hebben heel lang, tot aan de dag van vandaag, zelf moeten worstelen met wat hen is overkomen. Trauma’s worden zeer verschillend verwerkt en dat dient uitgangspunt te zijn bij hulp en nazorg.”

Door een interview met voormalig vrouwenbondscoach Gerrit Beltman eind juli vorig jaar in deze krant ging de beerput open. Hij gaf toe turnsters te hebben mishandeld, geïntimideerd, geïsoleerd, genegeerd en gemanipuleerd. Tien (oud-)turnsters spraken op dezelfde dag tot in detail over het schrikbewind van hem en andere trainers.

De bekentenis en getuigenissen leidden er onder meer toe dat de inmiddels opgestapte vrouwenbondscoach Gerben Wiersma en bondstrainer Vincent Wevers tijdelijk op non-actief werden gezet en het topsportprogramma opgeschort, een onafhankelijk onderzoek naar de misstanden werd ingesteld, er een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over grensoverschrijdend gedrag in het turnen plaatshad en het Instituut Sportrechtspraak zich boog over klachten over machtsmisbruik van 25 trainers.