Sport/Wielrennen

Mario Cipollini Italiaanse topsprinter heeft de wielersport kleur gegeven

Recht voor z’n raap

— Er zijn maar weinig Italiaanse wielrenners die zo werden bewierookt. Mario Cipollini was niet alleen de sprintkoning van het peloton en met liefst 42 ritzeges recordhouder in de Giro d’Italia. Mooie Mario was ook een trendsetter. Iemand die de wielersport met mode en entertainment associeerde. Een campionissimo die altijd en over alles een mening had. Vraag hem naar de huidige generatie wielrenners en weemoedig schudt hij zijn hoofd. „Het zijn allemaal buikspreekpoppen van hun ploegen geworden.”

CAT05D:SPOR T-C YCLING:MODIC A,ITALY:16MAY99 - Italian Mario Cipollini smiles as he wears the pink jersey on the podium of the second stage, 133 km from Noto to Catania, of the 82th Giro d'Italia, May 16. Cipollini won the stage while Dutch Jeroen Blijlevens was second. vp/Photo by Tony Gentile REUTERS CAT05D:SPORT-CYCLING:MODICA,ITALY:16MAY99 - Italian Mario Cipollini smiles as he wears the pink jersey on the podium of the second stage, 133 km from Noto to Catania, of the 82th Giro d'Italia, May 16. Cipollini won the stage while Dutch Jeroen Blijlevens was second. vp/Photo by Tony Gentile REUTERS First Pub: T23 17.5.1999 Biography: Mario Cipollini Biography/Company: biografie wielrennen City/Country: Catana Spanje
1 / 3

CAT05D:SPOR T-C YCLING:MODIC A,ITALY:16MAY99 - Italian Mario Cipollini smiles as he wears the pink jersey on the podium of the second stage, 133 km from Noto to Catania, of the 82th Giro d'Italia, May 16. Cipollini won the stage while Dutch Jeroen Blijlevens was second. vp/Photo by Tony Gentile REUTERS CAT05D:SPORT-CYCLING:MODICA,ITALY:16MAY99 - Italian Mario Cipollini smiles as he wears the pink jersey on the podium of the second stage, 133 km from Noto to Catania, of the 82th Giro d'Italia, May 16. Cipollini won the stage while Dutch Jeroen Blijlevens was second. vp/Photo by Tony Gentile REUTERS First Pub: T23 17.5.1999 Biography: Mario Cipollini Biography/Company: biografie wielrennen City/Country: Catana Spanje

REUTERS

CAT05D:SPOR T-C YCLING:MODIC A,ITALY:16MAY99 - Italian Mario Cipollini smiles as he wears the pink jersey on the podium of the second stage, 133 km from Noto to Catania, of the 82th Giro d'Italia, May 16. Cipollini won the stage while Dutch Jeroen Blijlevens was second. vp/Photo by Tony Gentile REUTERS CAT05D:SPORT-CYCLING:MODICA,ITALY:16MAY99 - Italian Mario Cipollini smiles as he wears the pink jersey on the podium of the second stage, 133 km from Noto to Catania, of the 82th Giro d'Italia, May 16. Cipollini won the stage while Dutch Jeroen Blijlevens was second. vp/Photo by Tony Gentile REUTERS First Pub: T23 17.5.1999 Biography: Mario Cipollini Biography/Company: biografie wielrennen City/Country: Catana Spanje
1 / 3

CAT05D:SPOR T-C YCLING:MODIC A,ITALY:16MAY99 - Italian Mario Cipollini smiles as he wears the pink jersey on the podium of the second stage, 133 km from Noto to Catania, of the 82th Giro d'Italia, May 16. Cipollini won the stage while Dutch Jeroen Blijlevens was second. vp/Photo by Tony Gentile REUTERS CAT05D:SPORT-CYCLING:MODICA,ITALY:16MAY99 - Italian Mario Cipollini smiles as he wears the pink jersey on the podium of the second stage, 133 km from Noto to Catania, of the 82th Giro d'Italia, May 16. Cipollini won the stage while Dutch Jeroen Blijlevens was second. vp/Photo by Tony Gentile REUTERS First Pub: T23 17.5.1999 Biography: Mario Cipollini Biography/Company: biografie wielrennen City/Country: Catana Spanje

REUTERS

Flanerend over de boulevard van Lido di Camaiore, gekleed in dure merkkleding, modieus grijs getint stoppelbaardje en met een donkere design zonnebril op, is de Toscaan nog altijd een bezienswaardigheid. Mensen staren hem na, sommigen spreken hem voorzichtig aan. In De Laars is Mario Cipollini nog altijd een van de meest populaire personen. Hij lijkt te genieten van alle aandacht, al wuift hij dat later in ons gesprek enigszins weg.

„Populariteit is prima. Zeker wanneer je een goede wielrenner bent. Als de mensen je dan niet kennen, dan doe je iets niet goed. Ik heb geen moeite om nu met wildvreemde mensen te praten. Zolang het mijn vrijheid maar niet beperkt. Wanneer mensen je lastig vallen en op je af komen omdat ze iets van je moeten, dan baal ik er wel eens van. Maar ik geniet ervan als mensen me complimenteren met mijn carrière. Dat geeft me nog altijd een gevoel van trots.”

Toch ontvlucht hij ieder jaar zo’n drie maanden de drukte. In zijn eentje trekt hij vanaf 1 december naar Corvara in Zuid-Tirol om daar te skiën. De eenzaamheid en de stilte hebben voor hem een magische aantrekkingskracht.

„Ik ski iedere dag van ’s ochtends acht tot vijf uur ’s middags. De vrijheid van de natuur trekt me aan. Ik heb een muts op en verstop mijn gezicht onder een grote skibril. Niemand herkent me daar. Ik heb de iPod aan en geniet van de natuur. Ik neem altijd de moeilijkste pistes. Ja, nog steeds ben ik op zoek naar de limieten. De hoge snelheid, het risico, de techniek. Dat geeft mij de adrenalinestoot die ik nodig heb. In maart keer ik terug naar Toscane. Dan ga ik weer fietsen, kom ik onder de mensen en trekt het wielrennen me aan.”

Met zijn eigen fietsmerk Cipollini blijft hij betrokken bij het peloton. „Maar gelukkig wel op een afstand. Het leven op de straat, het trekken van hotel naar hotel, dat zou niks meer voor mij zijn. Ik moet er niet aan denken om het hele jaar met een ploeg op stap te zijn. Ik vind het nog leuk om met iedereen om te gaan en een kijkje in de keuken van sommige ploegen te nemen. Maar wel van een afstand. Ik bezoek ook Gran Fondo’s en fietsbeurzen over de hele wereld. De passie voor de fiets, dat zal mijn hele leven blijven. Zo vind ik het uitdagend om zelf mijn handtekening onder mijn fietsen te zetten. Het design moet flitsend zijn en de fiets moet in alles snelheid uitstralen. Het moet een Cipollini zijn”, zegt hij met een knipoog.

Cipollini is in Italië nog altijd een van de meest gevraagde personen voor televisieprogramma’s. Dat kenmerkt zijn populariteit. „Weet je, ik ben heel recht door zee. Ik heb nooit iets gezegd wat ik niet meen. Dat is best een gecompliceerde karaktertrek. Dat maakt het leven zeker niet gemakkelijk. Het is vaak beter om diplomatiek op bepaalde vragen te antwoorden. De mensen zien daarentegen mijn eerlijkheid en juist dat spreekt hen aan. Misschien was het daarom ook voor mij moeilijk om in het wielrennen te blijven. Daar willen de mensen vaak de waarheid niet horen. Wie zegt er tegenwoordig nog iets? Niemand. Ik denk dat om deze reden veel huidige topwielrenners nauwelijks aanspreken bij het grote publiek. Het lijkt erop dat de renners tegenwoordig alleen de antwoorden geven die hen zijn ingefluisterd door de pr-man van hun ploeg. Er zit nooit meer iets spontaans in.”

Cipollini is ervan overtuigd dat het wielrennen door die grijze instelling van de huidige kampioenen aan populariteit inboet. „Ik ben in een familie geboren waar de passie voor het wielrennen regeerde. Ik ben opgevoed met de heldenverhalen over Fausto Coppi en Gino Bartali. Ik kan me nog herinneren dat ik als klein jongetje naar de Zesdaagse van Milaan ging, waar Saronni, Moser, Pijnen en Merckx de grote sterren waren. Ik heb daar de fiets van Merckx aangeraakt. Het was een moment dat ik nooit zal vergeten. Juist doordat ik die passie heb, weet ik ook uit het verleden hoe belangrijk de stem van een wielrenner kan zijn. Gino Bartali werd door zijn populariteit in Italië gebruikt om de aandacht van een revolutie af te leiden. Hij was een man die de natie overeind hield.”

„Ik vind dat je als kampioen de geschiedenis van je sport moet kennen. Nu duiken de renners in hun hotelkamer achter hun iPhone of zitten urenlang op de computer te Netflixen. Ze kennen de ware passie, de cultuur van het wielrennen niet. Wie was Alfredo Martini? Als je die verhalen kent, dan ga je pas echt van het wielrennen houden en ga je het als prof ook anders beleven.”

„Fiorenzo Magni, Coppi, Bartali. Het zijn grootheden uit het Italiaanse wielrennen. Ken je hun verhalen, dan snap je ook het belang van onze sport. Je moet begrijpen wat het betekent om een kampioen te zijn. Het wielrennen is nu veel te steriel. Met alle respect: onze Italiaanse kampioenen Vincenzo Nibali en Fabio Aru zijn allebei heel goede wielrenners, maar ze spreken niet aan. Waarom? Omdat ze nooit iets zeggen. Ze bedrijven alleen maar diplomatie.”

„Ik ben altijd Mario Cipollini geweest. Ik zei wat op mijn lever had. Al schreeuwde de ploeg nog zo hard dat dit niet kon. Kampioenen als Moser en Pantani waren net zo. Al denk ik ook dat het een generatieverschil is. Niki Lauda en Ayrton Senna waren autoriteiten. Kun jij je een uitspraak van Lewis Hamilton herinneren? Michel Platini en Diego Maradona bemoeiden zich met de wereldpolitiek, maar Cristiano Ronaldo en Lionel Messi blinken uit in diplomatieke correctheid. Michael Jordan was een wereldster. Ken jij nu nog een huidige basketbalspeler die eenzelfde reputatie heeft? Ga zo maar verder.”

Cipollini gaf letterlijk kleur aan het wielrennen. Door zijn imitaties plaatste hij zichzelf niet alleen in schijnwerpers, hij bracht zijn sport ook in een andere dimensie.

„Ik denk dat ik inderdaad veel veranderd heb. Het klopt dat Tour de France-directeur Jean-Marie Leblanc niet altijd blij met mij was. De Tour is een wedstrijd, geen show, was zijn verwijt. Ik heb zijn kritiek nooit begrepen. Hij had personen zoals ik juist moeten omarmen. Wielrennen is iets statisch. Een circus waar steeds paarden, apen en clowns optreden. Altijd willen ze het publiek dezelfde show voorschotelen. Waarom altijd een zwarte koersbroek en niet rood of geel? Waarom niet eens wat anders? Ik denk dat ik de deur daarvoor heb open gezet. Waarom ik iets wilde veranderen? Ik denk dat ik het wielrennen een nieuw tijdperk in wilde loodsen. In een restaurant eet je ook niet iedere keer hetzelfde. Een schilder maakt ook steeds iets anders. Ik was misschien een kunstenaar op de fiets. Een artiest.”

Eén van zijn opmerkelijke optredens was toen hij in de Tour de France van 1999 verkleed als Julius Caesar, compleet met Romeinse toga, het startpodium opliep. „Het was zijn sterfdag, een speciale dag die in Italië wordt gevierd. Caesar was de keizer van het Romeinse rijk. Ik ben een Italiaan en wilde die trots uitdragen. Zo zat er ook een boodschap achter het tijdritpak dat mijn body met spieren toonde. Dat stond voor kracht. En met het tijgerpak dat ik bij de Giro-proloog in Groningen droeg, wilde ik de onoverwinnelijkheid tonen.”

Het meest trots is Cipollini dat hij het sprinten naar een ander niveau heeft gebracht. „Kijk naar de jaren 70 en 80. De sprinters, dat waren niet de grote kampioenen. Dat waren jongens die af en toe ergens een ritje wonnen. Meer niet. Ze werden vaak voor gek versleten, omdat ze in een spurt hun leven op het spel zetten. Nu dwingen de sprinters respect af en behoren ze tot de grote jongens. Naast klimmers, tijdrijders, klassiekerspecialisten en ronderenners hebben ze een gelijke status afgedwongen. Voorheen was dat zeker niet het geval. Die status hebben ze aan mij te danken. Ik was de eerste die ook naar de presentatie van de Tour de France ging en op dezelfde rij als Miguel Indurain plaatsnam. Voorheen werden sprinters ook nauwelijks betaald. Nu verdienen mannen als Cavendish en Kittel miljoenen.”

Cipo introduceerde ook de sprinterstrein. „Ik was zwaarder en groter dan alle andere sprinters. Ik woog 84 kilogram en had concurrenten die 20 kilo minder hadden in te brengen. Ik snapte dat die extra kilo’s mij voordelen zouden opleveren wanneer ik goed gelanceerd werd. Zodoende hebben we besloten om de ploeg helemaal om me heen te bouwen. Iedereen had tot de laatste 200 meter een vaste taak. Als ik als eerste op snelheid de sprint kon aangaan, kon niemand meer langs me komen. Die tactiek hebben we tot in de perfectie uitgevoerd.”

Blijft de vraag of Cipollini nu de playboy is die honderden vrouwen heeft verleid of toch een trouwe familieman is. De glimlach rond zijn gezicht verraadt veel.

„Ik ben een persoon die vrij in het leven staat. Mijn ex-vrouw kende ik al vanaf mijn negentiende. Op dat moment weet je nog niet wie je bent. Ik stond vrij in het leven toen ik getrouwd was. Nu is alles anders. Ik ben nu tien jaar alleen en heb in die periode mezelf gevonden. Ik weet nu beter wie ik ben.”

„Ja, er is veel veranderd. Ik ben veel serieuzer en rustiger geworden. Sinds een paar maanden heb ik weer een relatie, met een volleybalster. Ook een topsporter die mijn levensinstelling goed begrijpt. Ik woon echter niet samen. Ah jawel, toch. Mijn huisgenoot is een kleine chihuahua van nog geen kilogram. Het was eigenlijk een verjaardagscadeau voor mijn dochter, maar uiteindelijk is hij bij mij gebleven. Als je me nu soms ziet lopen door de straat terwijl ik die kleine hond draag… Haha, ik lijk wel een homo. Ik loop de hele dag met dat beest te zeulen. Had je me dat tien jaar geleden verteld, dan had ik je voor gek verklaard.”