Nieuws/Tech

Op reis door het oude Japan

Review: Tokaido (bordspel)

Door Jeroen Bos

Van hier tot Tokyo. Een gevleugelde uitspraak, die je gebruikt om aan te geven dat iets heel ver weg is, of lang duurt. In het bordspel Tokaido ga je daadwerkelijk naar Tokyo. Althans, je reis begint in Kyoto en eindigt in Edo, de oude naam van Tokyo. Want het spel speelt zich af in het oude Japan. De tijd van geisha’s en samoerai.

Wat is het?

Tokaido is de naam voor de ruim 500 kilometer lange handelsweg tussen de belangrijkste steden in het oude Japan: Kyoto (de keizersstad) en Edo (de stad waar de shogun hof hield). Heel bijzonder is het dat over deze route, die uitgebeeld is in vele houtsneden waaronder de wereldberoemde serie van kunstenaar Hokusai, nu een bordspel is bedacht.

Je neemt de rol aan van een reiziger die de hele route gaat afleggen. Samen met andere spelers (maximaal 5, leeftijdsadvies: 8+) ga je op pad. Iedere speler begint in Kyoto en eindigt in Edo. De reis is opgedeeld in een aantal dagen. Iedere dag wordt afgesloten in een herberg. Tussen de herbergen bevinden zich winkels, ontmoetingsplaatsen, warmwaterbronnen voor een verfrissend bad tussen de makaken (aapjes), tempels, boerderijen en panoramische uitzichten. Je kunt net zo langzaam of snel naar de volgende herberg reizen als je zelf wilt. Eenmaal in de herberg kun je een maaltijd nuttigen en wacht je tot alle spelers zijn gearriveerd. Pas dan kunnen de reizigers weer op weg voor een nieuwe reisdag.

Punten verdien je door souvenirs te kopen in winkels, geldoffers te brengen in tempels, panoramische uitzichten te sparen, ontmoetingen aan te gaan en de duurste gerechten te verorberen in de herbergen. Punten worden direct gespeeld, zodat iedereen de progressie van de andere spelers in de gaten kan houden op een puntenlijn. Als iedereen in Edo is aangekomen, worden er nog prestatiekaarten uitgedeeld voor de meeste offers, de meeste ontmoetingen, de meeste souvenirs, etc. Maar dat mag tegen die tijd eigenlijk weinig verrassingen opleveren. Omdat alle kaarten worden opengelegd, is het nooit echt een geheim hoe je medereizigers ervoor staan.

Is het wat?

Belangrijk te melden, is dat je alleen vooruit en niet terug mag reizen. Verder mag er maar één speler op een locatie staan. Bij 4-5 spelers zijn er een paar (maar niet veel) locaties met twee plekjes, zodat er dan maximaal 2 reizigers op één locatie kunnen staan. Het is dus van het grootste belang goed na te denken over je zetten. Omdat er niet gedobbeld wordt, komt het aan op sluw je reiziger plaatsen.

Het ontbreken van de dobbelsteen haalt een geluksfactor uit het spel, maar geluk blijft een (kleine) rol spelen. De beurt is telkens bij de speler die het verste achterligt op de handelsweg. Omdat de startpositie willekeurig is, is geluk niet helemaal afwezig. Ook mag de speler bij aanvang van het spel niet zijn of haar reiziger uit de stapel kiezen, maar moeten er blind twee reizigerskaarten worden getrokken. Daaruit mag je er dan één kiezen, maar je keuze is dus vooraf al sterk beperkt. Elk van de tien verschillende reizigers heeft namelijk zo zijn of haar voor- en nadelen. Zo ontvangt ‘Hiroshige de kunstenaar’ bij elke herberg gratis een panoramakaart, maar begint hij het spel met maar drie muntjes. ‘Yoshiyasu de functionaris’ begint dan weer met maar liefst 9 muntjes, maar zijn specialiteit is dat hij bij Ontmoetingen twee kaarten mag trekken en daaruit mag kiezen. Een niet heel erg indrukwekkende specialiteit.

Waar je natuurlijk totaal geen invloed op hebt, zijn de keuzes van je medespelers. Als zij net voor jou op de winkel gaan staan om een souvenir te kopen, terwijl jij net jouw zinnen gezet had op een mooi hebbedingetje, moet je snel kunnen omschakelen en je strategie aanpassen.

Tokaido komt tot zijn recht wanneer meerdere spelers participeren. Bij een potje van 2 spelers komt er namelijk een Neutrale reiziger in het spel. Deze neemt niet deel aan het spel (behalve bij de tempels en in de herbergen), maar bezet wel locaties. De voorste speler mag telkens bepalen waar de Neutrale reiziger komt te staan en deze fungeert dan als pestkaart. Als speler 1 doorheeft welke strategie speler 2 nastreeft, dan kan de Neutrale reiziger worden ingezet om die strategie te dwarsbomen. Zo werkt het spelletje nu eenmaal, maar het is weinig bevorderlijk voor de sfeer aan tafel.

Plus- en minpunten

+ Een ontzettend origineel thema, met aansprekend artwork.

+ Geen eindeloos spel. Potjes duren (afhankelijk van het aantal spelers) gemiddeld 45 minuten.

+ Geluk speelt een minimale rol.

+/- Door zetten van medespelers moet je continu schakelen. Van een echte strategie kan daardoor geen sprake zijn. De één omarmt dit toeval, een ander zal hier minder mee uit de voeten kunnen.

- Bij twee spelers komt een Neutrale reiziger in het spel. Een zwaktebod.

Conclusie

Tokaido is een prettig bordspel met een ongebruikelijk thema: het oude Japan. En dan eens niet met vechtende samoerai of ninja’s, maar een vredelievende reis dwars door het land, waarbij je tussen de makaken een bad in een warmwaterbron neemt. Het artwork is voortreffelijk en helemaal in stijl. Van Tokaido zijn inmiddels (Engelstalige) expansiesets beschikbaar, waaronder een accessoireset waarbij de pionnetjes vervangen zijn door mooie modelletjes van de verschillende reizigers. Dit alles opgeteld maakt Tokaido tot een sympathiek bordspel, maar de meest fanatieke strategisten blijven op hun honger zitten. Voor hen luidt de boodschap: ‘het gaat niet altijd om de bestemming, maar om de reis ernaartoe.’

Lees meer over

POPULAIRE VIDEO'S