Nieuws/Vrij

„Ben pas sinds een jaar officieel ’uit de kast’”

Als seks een opgave is

— In onze geseksualiseerde maatschappij wordt van je verwacht dat je meerdere keren per week de sterren van de hemel vrijt. Maar wat als je er nou helemaal geen pap van lust?

Door Wendy Roep

In onze geseksualiseerde maatschappij wordt van je verwacht dat je meerdere keren per week de sterren van de hemel vrijt. Maar wat als je er nou helemaal geen pap van lust?

’Ik word er niet warm of koud van. Al mijn hele leven niet.” De 36-jarige Daniël* is aseksueel en kan er inmiddels goed over praten. „Dat heeft lang geduurd, want eigenlijk ben ik pas officieel sinds een jaar ’uit de kast’.”

Met Daniëls toenmalige vriendin werkte het niet tussen de lakens. Daar had zij grote moeite mee en zij eiste dat hij contact met een seksuoloog zocht. „Ze was gefrustreerd en onzeker, soms zelfs een beetje boos”, vertelt Daniël.

„Natuurlijk begreep ik dat, maar er was heel weinig begrip en geduld van haar kant. Mijn lage seksdrive vond ze lastig, maar het lukte me inmiddels ook niet meer om mijn erectie in stand te houden. Elke vrijpartij mondde steevast uit in een mislukking die met veel tranen en ruzie gepaard ging. Seks was mijn leven lang al een opgave, maar dit was een dieptepunt.”

Een bezoek aan een seksuoloog kan in zulke gevallen uitkomst bieden. Toch gaat er vaak lange tijd overheen voordat mensen deze stap durven te nemen. Uit angst en schaamte. Dat merkt ook Jelto Drenth die na een medische opleiding decennialang als seksuoloog werkzaam was en er een vrouwen- en een mannenboek over schreef.

Drenth reageert op Daniëls relaas: „In zijn geval was de relatie niet meer te redden, maar het heeft hém wel gered. In die zin dat hij zichzelf heeft leren kennen en begrijpen. Door terug te gaan naar zijn kindertijd, gevoelige herinneringen op te halen en samen met zijn seksuoloog verbanden te leggen. Om vervolgens te leren accepteren en een manier te vinden om ermee om te gaan.”

Natuurlijk is het oppassen geblazen welk stempel je op een persoon drukt. Want iemand die amper of geen zin in seks heeft, moet je niet meteen aseksueel noemen. Het hangt vaak van de situatie af. Dat is geen bewuste keuze; aseksualiteit is soms aangeboren, maar in ieder geval altijd diepgeworteld.

Jelto Drenth: „Daarom ga ik altijd meteen terug in de tijd en vraag ik de cliënt hoe er vroeger thuis met seks werd omgegaan. Was het een bespreekbaar onderwerp of allesbehalve dat? Waaruit je heel veel kunt afleiden, is hoe hij of zij tegenover masturbatie staat. Want sommige aseksuelen hebben wel degelijk de zelfbevrediging ontdekt. Maar dat heeft dan weinig met erotiek, met emotie te maken.”

Dit klinkt Daniël bekend in de oren, want hij masturbeert puur om te ontspannen. „Ik heb er geen seksuele associaties, geen spannende fantasieën bij. Ook niet als tiener toen ik mijn lichaam begon te ontdekken. Het is voor mij een manier om te ontladen en een handig ’middel’ om sneller in slaap te vallen. Als ik verliefd ben, is dat niet seksueel geladen. Porno interesseert me ook niet.”

Bij hem thuis was seks overigens geen beladen onderwerp. „Ik ben altijd erg op mezelf geweest, ben graag alleen. Het viel mijn ouders heus wel op dat ik nooit meisjes mee naar huis nam. Of jongens, want mijn ouders en vrienden dachten even dat ik misschien homoseksueel zou zijn. Het voelde ongemakkelijk toen ze daarnaar vroegen. Ik was er helemaal niet zo mee bezig. Mankeerde er iets aan mij?”

Je omgeving is van grote invloed en kan onzeker maken. Van oudsher wordt ons ingepeperd dat mannen jagers zijn en meer seks nodig hebben dan vrouwen. Drenth: „De evolutietheorie leent zich prima voor man-vrouwspeculaties, vooral wat betreft paarvorming en seksueel gedrag. Wij horen van cliënten dan ook vaak welke vanzelfsprekendheden zij over heteroseks hanteren.”

Niet vanzelfsprekend

„Sinds jaar en dag vertellen vrouwen dat zij ’natuurlijk’ altijd al veel minder zin in seks hebben dan hun man, terwijl ontevreden mannen vaak aangeven dat zij het op zich ’natuurlijk vinden dat hun behoefte groter is dan die van hun echtgenotes. Maar het wordt steeds zichtbaarder in onze cultuur dat het verschil niet zo vanzelfsprekend is en zeker niet uitsluitend biologisch.”

Aseksueel zijn hoeft een relatie niet in de weg te staan, maar het maakt deze uiterst gecompliceerd. Drenth herinnert zich een getrouwd stel waarvan het huwelijk op knappen stond, omdat hun seksleven volledig was ingestort. „In het eerste jaar leken ze geen genoeg van elkaar te kunnen krijgen. Maar de frequentie nam geleidelijk af tot er uiteindelijk helemaal niets meer gebeurde op seksueel gebied. De echtgenote verzon smoezen en vermeed elk intiem contact. Dat leverde nogal wat frustratie op.”

„Deze dame had zichzelf seksueel nooit zo hoog ingeschat, had een laag libido en was erg onervaren toen zij deze relatie kreeg. In eerste instantie was ze opgelucht dat het best goed leek te gaan. Maar als ze heel eerlijk was, deed zij het voor hem. Een orgasme kreeg ze nooit, terwijl manlief dacht van wel. Ze liet het maar zo. Op een gegeven moment kreeg zij een enorme aversie tegen ’de daad’. Niet tegen haar man, want ze was dol op hem. Maar seks? Liever niet meer.”

„Af en toe masturbeerde ze, maar daar voelde ze zich nogal schuldig over. Voor mij was dit een vanzelfsprekende therapie: natuurlijk moet die man ermee geconfronteerd worden dat zij geen orgasmes heeft. Dus ga je dan focussen op een ander erotische repertoire, waar voor man én vrouw bevrediging in te vinden is.”

Relaties met een groot verschil in behoefte verlopen vaak moeizaam en vereisen veel communicatie en begrip van beide kanten. Of je moet een gelijkgestemde tegenkomen. „Dat zou ideaal zijn”, mijmert Daniël. „Ik heb zeker behoefte om bij iemand te zijn.”

*De naam Daniël is gefingeerd.

Grootste platform

Het Aseksueel Voorlichtings- en Educatie Netwerk (AVEN) is de grootste aseksuele gemeenschap ter wereld. Tevens is het de meest uitgebreide informatiebron over dit onderwerp. Met name het forum wordt druk bezocht waar iedereen open en eerlijk kan praten en vragen kan stellen. Ervaringen worden uitgewisseld en bijeenkomsten worden georganiseerd. du.asexuality.org

Verschillen

Aseksualiteit verschilt van vrijwillige en bewuste vormen van seksuele onthouding. Zoals het celibaat en gedwongen afzien van seks als gevolg van ziekte. Er zijn verschillende vormen van aseksualiteit. Zo kunnen sommigen toch seks hebben, ondanks het ontbreken van seksuele interesse. Vaak wordt onderscheid gemaakt met HSDD (Hypoactive Sexual Desire Disorder) die wel seksuele aantrekking kunnen ervaren, maar er persoonlijk onder lijden omdat de zin in seks afneemt zonder aanwijsbare reden.