Nieuws/Vrij

37e editie van Oerol Festival op Terschelling weerspiegelt een wereld in verwarring

Van breinbreker tot polderkolder

Susan Visser als Cubaans icoon.

Susan Visser als Cubaans icoon.

Foto Timsimaging

Kunst weerspiegelt de wereld. De 37e editie van Oerol laat daarover geen misverstand bestaan. Nu feiten worden afgedaan als mening en meningen tot feit worden verheven, blijkt de waarheid ongrijpbaarder dan ooit. Allerlei festivalvoorstellingen borduren op dat gegeven voort, lichtvoetig én diepzinnig.

Susan Visser als Cubaans icoon.

Susan Visser als Cubaans icoon.

Foto Timsimaging

Oerol houdt Terschelling nog tot komende zondag in een speelse greep. Overal op het Friese Waddeneiland kun je dan nog struikelen over (straat-)theater, dans, muziek en beeldende kunst. Vaak op prachtige buitenlocaties, omringd door duinen of de bomen van het bos. Maar ook in loodsen en boerenschuren die voor even tot een theater zijn omgetoverd. Later deze zomer duiken veel van deze voorstellingen ook weer elders op.

Dat is bijvoorbeeld het geval bij Billy The Kid: A post-truth concert in court, gespeeld tussen loeiende koeien. In deze voorstelling probeert Nineties Productions in samenwerking met muziektheatertrio Touki Delphine de man achter de mythe te duiden. En doet dat door allerlei getuigen aan het woord te laten, tot een bosje tuimelgras aan toe.

Maar wie die Billy The Kid nou precies was? Daarover worden ze het niet eens. Muzikaal sterk en voorzien van een sfeervolle ’soundscape’, live tot stand gebracht met onder andere een grindbak en met gootsteenontstoppers als galopperende paardenhoeven. Jammer alleen dat de (Engels) gesproken intermezzo’s minder goed uit de verf komen, of dramatisch niet zo interessant zijn.

Een andere min of meer historische figuur krijgt een revisionistische make-over in Disasterlicious! van Young Gangsters. Dit gezelschap, gespecialiseerd in toegankelijke spektakelproducties met een hoog slapstick-gehalte, zet nu Hansje Brinker in de schijnwerpers.

Het jongetje dat met zijn vinger in de dijk een watersnoodramp zou hebben voorkomen, wordt in Disasterlicious! opgevoerd als toonbeeld van Hollandse zelfredzaamheid. Maar ook - met een knipoog naar wegzakkend Groningen - als excuus om als overheid achterover te leunen en iedereen z’n eigen boontjes te laten doppen. Spetterende polderkolder, waarbij vooraf uitgereikte regenponcho’s hun dienst bewijzen.

Terschelling verandert even in een tropische bestemming in Celia! van Urban Myth. Actrices Manouschka Zeegelaar Breeveld en Susan Visser (Gooische vrouwen) spelen hierin de Cubaanse iconen Celia Cruz en Celia Sánchez. Sánchez, de rechterhand van Fidel Castro, probeert Cruz tot terugkeer te bewegen. Deze gevierde zangeres ontvluchtte haar vaderland tijdens de revolutie. De twee vrouwen lijken tegenpolen en hebben ieder hun eigen waarheid. Toch ontdekken ze in deze heerlijk swingende voorstelling dat ze vooral ook veel gemeen hebben.

Via Berlin...

Via Berlin...

Foto Timsimaging

Melancholische celloklanken bepalen de sfeer in Instant love van Via Berlin, gespeeld met uitzicht op de duinen. De vrouwen in deze voorstelling staat het huilen dan ook nader dan het lachen. Gelokt met mooie beloften, toegesneden op hun achtergrond, zijn zij in de prostitutie beland.

Dagmar Slagmolen speelt in het stuk de Roemeense Grace, die ten prooi valt aan pooier King, een wolf in schaapskleren. Stemmig en confronterend, soms licht poëtisch, dit muzikale optreden over de gruwelen van de internationale vrouwenhandel. Maar wat de verborgen boodschap was achter de gratis condooms die na afloop werden uitgedeeld, blijft een heel groot raadsel.

De brug naar de werkelijkheid is een stuk minder gemakkelijk te slaan in FaustTM van het Noord Nederlands Toneel (NNT) en Club Guy & Roni, ook al lijkt dit stuk soms over vluchtelingen te gaan. Vlaming Peter Verhelst liet zich inspireren door Goethes klassieke werk en schreef een tekst waarin goed en kwaad grijsgebieden zijn geworden.

Veerle van Overloop en Tom Jansen spelen in deze voorstelling Faust en Mefisto, na zonsondergang aan de rand van het bos. Alleen naar hun rolverdeling blijft het lang raden. Net als naar de functie van allerlei bijfiguren en gebeurtenissen. Het lukt regisserend NNT ensemble-lid Hendrik Aerts simpelweg niet om vorm en inhoud pakkend met elkaar te verbinden en de kijker voldoende houvast te geven. Wat van FaustTM een nogal teleurstellende breinbreker maakt.

Nee, dan George & Eran worden racisten. Deze theatermakers zijn sinds een paar jaar niet weg te denken van Oerol, waar ze eerder al ’de wereldvrede oplosten’. Op het Seinpaalduin, met uitzicht op de Brandaris, nemen ze dit keer op niet mis te verstane wijze de hedendaagse realiteit op de hak, waarin ’de witte man’ bij voorbaat verdacht is. Gesteund door het zangduo Nordgrond steken zij net zo hard de draak met ingebakken vooroordelen als met degenen die zich daardoor op hun (lange) teentjes getrapt voelen. Vaak grappig, soms een beetje schrijnend, toegankelijk, maar nergens oppervlakkig.

Vergelijkbare onderwerpen komen aan bod in De wereldvergadering van Orkater, al blijft die voorstelling steken in goede bedoelingen. Dus liever naar Het verbrande huis, een solo van Bodil de la Parra, die een boeiende duik neemt in de geschiedenis van haar Surinaamse familie en daarbij ook pijnlijke ontdekkingen doet. Nog in ontwikkeling, deze voorstelling, maar nu al zeer de moeite waard.

Of richt in de vrije natuur de blik naar binnen in Waarom ik bang ben voor het bos van ’stand-up philosopher’ Laura van Dolron. Zij laat zich met ontwapenende eerlijkheid en zelfspot van haar meest kwetsbare kant zien. En serveert tussen de bomen - die anders dan zij géén zelfhaat kennen - een heel persoonlijke waarheid. Eentje waar weinig op valt af te dingen.