Vrij/Reizen

Duistere geheimen in Utrecht

Utrecht heeft naast zijn bekende grachten en Dom ook ondergronds veel te bieden.

Utrecht heeft naast zijn bekende grachten en Dom ook ondergronds veel te bieden.

VRIJ gaat de provincie in. In een serie van twaalf afleveringen brengen we de mooiste plekken van ons land in beeld. Vandaag gaan we terug in de tijd in Utrecht.

Utrecht heeft naast zijn bekende grachten en Dom ook ondergronds veel te bieden.

Utrecht heeft naast zijn bekende grachten en Dom ook ondergronds veel te bieden.

Brrrr! Wat is dat nou?! We huiveren wanneer plots menselijke resten in de lichtbundel van onze zaklamp opdoemen. Eenmaal van de schrik bekomen, durven we het volledig bewaarde skelet beter te bekijken: de ledematen, de ribben, de schedel met rij ondertanden...

Het skelet is van een priester die in 1397 is gestorven. Althans, dat vermoeden archeologen die vlak bij de botten een grafsteen vonden met daarop de naam Bertoldus Ponc. „Maar of hij het ook daadwerkelijk is, weten we niet zeker”, zegt de Utrechtse Marianne die ons vandaag meeneemt op ontdekkingstocht onder de grond.

We bevinden ons ruim vier meter onder het Domplein, hartje Utrecht, de plek waar de Romeinen de basis voor de stad legden. Boven ons de Domkerk en de Domtoren, het meest iconische gebouw van de gemeente. De kerktoren beklimmen wordt in elke reisgids aanbevolen. Het uitzicht is immers indrukwekkend. Maar ónder de Dom is het minstens zo bijzonder.

Hier vind je DomUnder, een museum vol archeologische schatten waar je kennismaakt met de geschiedenis van 2000 jaar Domplein. Van de Romeinse tijd vanaf het jaar 47 na Christus tot de bouw van de Dom en de storm die drie eeuwen geleden een deel van de kerk vernielde. De ondergrondse attractie is aangelegd op de locatie waar archeologen in de jaren 30 en 40 hebben gegraven.

Het voelt bijna alsof we zelf op zoek zijn naar verborgen schatten. Gewapend met een grote zaklamp en koptelefoon gaan we terug in de tijd. Overigens niet voordat Marianne ons uitlegt hoe de apparatuur werkt: door met de zaklamp op kleine (goed verstopte) sensors bij de vondsten te richten, activeer je de uitleg in je koptelefoon.

We zien onder meer de resten van Castellum Trajectum (een Romeins fort dat aan 500 soldaten plaats bood), voetafdrukken van een Romeinse soldaat en een pootafdruk van een vosje vereeuwigd in een middeleeuwse dakpan. Er is zoveel interessants te zien en te ontdekken dat we bijna bang zijn iets te missen. De zaklamp hebben we dan ook continu in de aanslag.

Dan horen we plots hard gedonder en wordt DomUnder opgelicht door felle bliksemschichten. „De storm van 1 augustus 1674!” roept Marianne. Ze wijst naar de muur waar een animatievideo wordt getoond die duidelijk maakt hoe heftig de zomerstorm moet zijn geweest. Wie zien hoe de tornado de Domkerk vernielt: het middenschip stort volledig in waardoor de toren en de kerk sindsdien los van elkaar staan.

"Boeiende archeologische schatten in Utrecht"

Wanneer we na onze ontdekkingstocht weer op het plein staan met de Dom links en de kerk rechts van ons, denken we terug aan de animatievideo van de storm. Terwijl een groep studenten op de fiets hard over het plein sjeest en een verliefd stelletje selfies maakt met de Dom op de achtergrond, is het moeilijk voor te stellen dat hier ooit een vernietigende tornado woedde.

In Grand Hotel Karel V, aan de voet van de Domtoren, dompelen we ons onder in nog meer Utrechtse historie. Ooit was dit hotel het thuis van middeleeuwse ridders, priesters en keizers. In 1543 logeerde keizer Karel de Vijfde in 1543 er drie weken. Later, in 1832, werd het pand als militair hospitaal benut.

We verwonderen ons over de archeologische keramieken vondsten die op elke verdieping tentoon worden gesteld en over archieffoto’s en historische tekeningen in de imposante kloostergang. Boven de schouw in het restaurant het pronkstuk: het wapen van Karel V met de tweekoppige adelaar uitgehakt in zandsteen. Delen ervan kwamen in 1992 boven water toen het hotel werd gerestaureerd.

Zo’n tien jaar geleden werd bij de uitbouw van het hotel opnieuw een bijzondere vondst gedaan: de resten van een Romeins graf waarvan wordt vermoed dat hier de bouwers van het fort onder het Domplein liggen.

We slapen in een voormalige ziekenzaal die is omgetoverd tot suite in klassieke stijl en laten alle indrukken van de dag nog even op ons inwerken. Die nacht, wanneer de kamer pikkedonker is, doemt opnieuw het skelet van eerder die dag op. Nu in een droom. Brrrr! Historisch Utrecht maakt indruk.

Bekijk meer van