Nieuws/Vrij

Confronteer je angst

Onbehagen kennen we allemaal, maar als angstgevoelens zo sterk zijn dat ze uw dagelijks leven beïnvloeden, is het tijd om aan de bel te trekken. Niet negeren! Leer liever uw angsten te omarmen en er kracht uit te putten.

Angst is een teken van een bepaalde behoefte: veiligheid. Je natuurlijke reactie? Wegwezen en met een grote boog eromheen. „Dat moet je nu juist niet doen”, stelt Nanco Vrijland van Coachcenter Den Haag. „Van de vier basisemoties – boos, bang, blij en bedroefd – gaan we er het liefst drie uit de weg.”

„Een veelvoorkomende tactiek om angst te vermijden, is simpelweg onze omgeving aanpassen. Je richt je leven dusdanig in dat je ervoor zorgt dat je minder in beangstigende situaties terechtkomt. Je denkt misschien een manier te hebben gevonden om minder angst te voelen, maar emoties onderdrukken is niet de oplossing. Uiteindelijk steken ze toch de kop op, als een soort ongecontroleerd beest. Bovendien: als je je laat leiden door angst en deze gaat vermijden, maak je je wereld aanzienlijk kleiner.”

Verlammingsverschijnselen

Eva Mangal (31) uit Den Haag weet als geen ander wat er kan gebeuren als je blijft weglopen voor je angsten. Van kinds af aan was zij overtuigd van haar paranormale gave, maar durfde die met niemand te delen. „Ik weet dat het zweverig klinkt, maar dat ben ik allerminst. Wat kan ik er nou aan doen dat ik beelden doorkrijg? Ik besloot mijn mond te houden, járenlang. Ik durfde gewoonweg niet eerlijk te zijn en ontwikkelde verlatingsangst. Ik was ervan overtuigd dat iedereen bij me zou weggaan als ik hen eerlijk zou vertellen wat er in me omging.”

„Depressieve buien waren het gevolg. Ik maakte mezelf helemaal gek. Zo gek dat de angst naar binnen sloeg en ik tweemaal door een ambulance moest worden opgehaald met verlammingsverschijnselen in mijn armen. Fysiek bleek ik niets te mankeren, het was pure paniek.”

„Dit was de druppel, zo kon het niet langer! Een coach zorgde er uiteindelijk voor dat ik voor het eerst in mijn leven eerlijk was. En meteen goed, want mijn coming out deed ik middels een filmpje dat ik op Facebook plaatste. Wat een opluchting! Ik ontving enkel positieve reacties en... niemand heeft me verlaten.”

Eva heeft haar angst onder ogen durven zien door middel van mindfulness. Een effectieve methode, vindt klinisch psycholoog Huub Buijssen. „Hiermee word je geacht gevoelens toe te laten zonder te oordelen. Op het moment dát je die angst ervaart, blijkt het minder eng dan je van tevoren hebt gedacht. Je overleeft het!”

Een coach kan iemand zeker van zijn angst afhelpen, meent Buijssen. „Maar als er sprake van een posttraumatische stoornis of paniekstoornis is, klop dan aan bij de huisarts voor een verwijzing naar een specialist.”

Stappenplan

Nanco Vrijland beaamt dit. „Met een coach werk je samen en moet er voldoende ’ik-kracht’ zijn om de zaak weer op de rit te krijgen. Onder meer door automatische gedachten te vervangen en iemand stap voor stap met zijn of haar angst te confronteren.”

„Iemand is bijvoorbeeld als kind door een hond gebeten en in diens ogen is elke hond een gevaar. Ook al heeft er maar eentje gebeten en ben je zelf inmiddels 1 meter 90. Cognitief gezien is deze angst niet terecht, maar voor je gevoel wel. Inmiddels kan de angst voor honden zo zijn gegroeid dat je alleen nog maar in je tuin komt; de rest voelt te link. Je wereld wordt zo aanzienlijk verkleind en je grens wordt door je eigen angst bepaald.”

„Dan maak je met de cliënt een stappenplan. Je kunt starten met door hondenplaatjes te bladeren. Om via filmpjes uiteindelijk over te gaan op levende dieren bekijken. Het uiteindelijke doel is dat je ze niet langer vermijdt.”

Hoe is het mogelijk dat de een het hoofd koel weet te houden en een ander pure angst ervaart in exact dezelfde situatie? Angst ontstaat niet door een gebeurtenis, maar door je gedachten. Klinisch psycholoog Buijssen: „Stel je voor dat er tijdens een verjaardagsfeestje een kat op je schoot springt. Dan kun jij je bang voelen terwijl je vriendin juist gelukkig wordt van het feit dat het dier op haar schoot ligt te knorren.”

Bewustwording

Sommige mensen zijn nu eenmaal angstiger aangelegd. De psycholoog: „Opvoeding kan zeker een rol spelen. Als je moeder al zolang jij je kunt herinneren, panisch op spinnen reageert, dan bestaat de kans dat je haar fobie overneemt.”

„Alles start bij bewustwording. En laten we wel wezen: angst voor spinnen kan ontzettend vervelend zijn, maar het belemmert je dagelijks leven niet zoals bij iemand met straatvrees”, vervolgt Buijssen.

Stress is eveneens een enorme aanjager. „Te lang onder te veel stress functioneren waardoor je je niet meer kunt ontspannen, kan zich ook in angsten uiten. Belangrijk is dan ook om genoeg rustmomenten te pakken. Zorg daarnaast voor voldoende slaap en vermijd te veel koffie, alcohol, tabak en suiker.”

Scherpe randjes

Elke angststoornis vergt een andere aanpak. „Een huisarts schrijft vaak angstremmers voor om de scherpe randjes eraf te halen”, weet klinisch psycholoog Huub Buijssen. „Gebruik ze niet langer dan twee weken. Je raakt er snel afhankelijk van en dan heb je er nog een angst bij. Belangrijk is ook om naast de remmers een vorm van therapie te volgen. Met alleen praten kom je er niet. Je moet het voelen en dóen!”

Bekijk meer van