Nieuws/Vrij

Hart & ziel

Focus op kleine kwalen

De vrouw van de huisarts uit mijn jeugd had een afkeer van mensen met kleine kwalen. „Veel gezeur en aanstellerij”, liet ze zich weleens ontglippen. Desondanks bepaalde zij of haar man bij een patiënt op huisbezoek kwam en oordeelde via de telefoon, toen nog van bakeliet, of iemand ziek genoeg was om de dokter thuis te mógen ontvangen.

Huisarts was ze niet, verpleegkundige evenmin, maar wel getrouwd met de dokter.

Zij runde organisatorisch de dokterspraktijk vanuit hun woning in Amsterdam. Het spreekuur was dikwijls een heksenketel. Zeker op maandagmorgen. De patiënten zaten opeengepakt in de wachtkamer, stonden op de overloop naar de wachtruimte, zaten zelfs op de trap en stonden tot op het trottoir in de rij. Een afgeladen spreekuur waarbij enige sturing inderdaad geen kwaad kon.

„Nee, dáár komt mijn man niet voor”, kreeg mijn moeder te horen toen mijn vader eens met hoge koorts in bed lag. Het zal wel een griepje zijn, oordeelde de doktersvrouw. Zij stelde de diagnose, alsof ze verstand van zaken had. En wekte de indruk daarbij te worden gedreven door een diepgewortelde aversie tegen patiënten die op een huisbezoek van haar man aandrongen. Hij had het toch al zo druk.

Kennelijk cynisch geworden door een lange loopbaan als zelfbenoemd praktijkondersteuner waarbij zij een oneindige stroom ’kleine luyden met kleine kwalen’ zag passeren, beet zij mijn moeder toe: „Gaat vanzelf wel over en anders moet u man toch maar even op het spreekuur komen.” Rillend van de koorts en badend in het zweet sleepte mijn vader zich vervolgens naar het spreekuur en wachtte braaf zijn beurt af. Nee, het bleek geen griepje, maar een zorgwekkende ontsteking.

Voetschimmel, wintertenen, wratten, keelontsteking, lage rugpijn en schouderongemak: een hele trits kleine huis-, tuin- en keukenaandoeningen ligt al decennialang op het bordje van de huisarts. De omvang ervan moet gigantisch zijn. In aantallen groter dan kanker, hart- en vaatziekten en zelfs diabetes.

Uit berekeningen van het onderzoekscentrum Nivel in Utrecht werd de huisdokter tussen 2011 en 2015 zelfs vaker geraadpleegd bij een kleine kwaal. Meestal betrof het hoestklachten en (huid)schimmels.

„Bij volwassenen tot 65 jaar zijn daarnaast insectenbeten een reden voor een contact. Bij patiënten ouder dan 65 is dat vaker een schaafwond”, meldde het artsentijdschrift Medisch Contact.

Toch is altijd alle aandacht in het medisch-wetenschappelijk onderzoek naar de grote ziekten gegaan. Dat gaat nu een beetje veranderen. Terecht. Want het is op z’n zachtst gezegd wonderlijk dat alles bekend is over de genetische structuur van menige kanker terwijl de dokter soms moeite heeft een simpele vaginale schimmel te duiden.

Daarom hebben huisartsen hebben nu het Alledaagse Ziektenfonds opgericht om onderzoek te kunnen doen naar ongemakken die verantwoordelijk zijn voor veel ellende en ziekteverzuim. Een nuttig initiatief!

Mail r.steenhorst@telegraaf.nl

Twitter @ReneSteenhorst