Vrij/Varen

Sturen

Ruige weidsheid in Friesland

Vrijwel het rijk alleen in Friesland.

Vrijwel het rijk alleen in Friesland.

Epco Ongering

In ’Sturen’ aandacht voor de mooiste fiets-, vaar- en autoroutes. Dit keer een rondje Slotermeer in Friesland. Aan het ondiepe water, deel van de Elfstedenroute, grenzen interessante plaatsen: Woudsend, Balk en Sloten.

Vrijwel het rijk alleen in Friesland.

Vrijwel het rijk alleen in Friesland.

Epco Ongering

Op een stormachtige dag in het Friese Woudsend beginnen we onze vaarroute. Over de Wellesloot komen we langs tal van jachtverhuurders en bootbouwers. Vlak voor de karakteristieke dorpsbrug passeren we een fraaie kerk. Te zien aan borrelende mensen op de stoep doet deze tegenwoordig als woonhuis dienst. Langs de Iewal liggen veel bootjes afgemeerd voor café de Watersport. Iets verderop ligt het skûtsje van Woudsend bij de oude Houtzaagmolen die nu bij een zeilschool hoort.

Het gezellige Woudsend dat slechts 1400 inwoners telt, ligt langs de route van de Elfstedentocht. Daardoor wordt het jaarlijks bezocht door duizenden fietsers, kanovaarders, suppers en zelfs zwemmers. Aan de oevers van de Ie liggen prachtige boerderijen die een tweede leven als luxe villa aan het water slijten. We varen over het Ie-Akwadukt dat de waterweg naar Balk over de autoweg naar Balk leidt. Het blijft een apart gezicht om de auto’s onder de boten door te zien razen.

Zodra we het Slotermeer opdraaien, wakkert de wind aan en komt er een plens buiswater over. Het ondiepe water zorgt voor steile golven die met grof geweld tegen de boot slaan. We varen stuurboord uit in de richting waar de contouren van Balk zichtbaar worden. De naam van het dorp komt van een balk over de rivier de Luts die destijds als brug fungeerde. Nu is het een schattig, karaktervol plaatsje met een beschermd dorpsgezicht en een groot aantal recreatiewoningen aan het water.

De wind wakkert behoorlijk aan op het Slotermeer.

De wind wakkert behoorlijk aan op het Slotermeer.

Epco Ongering

We draaien de Luts op en varen langs een nieuwe haven met klassiek ogende, splinternieuwe grachtenpanden. Onderweg passeren we zeilscholen zoals Ulepanne en de Stipe. Het vaarwater wordt allengs smaller. In het centrum van Balk is het raadhuis met trapgevel uit 1615 de moeite waard. Na het centrum keren we en varen we terug over de Luts. Op de hoek met het Slotermeer vinden we een leuke uitspanning met een opvallende naam. Badmeester Keimpe serveert een calorierijke hamburger die de Big Mac tot een spons doet verbleken.

"Rondje Slotermeer (Fr.) op stormachtige dag"

Op het Slotermeer is het een drukte van belang met tientallen schoolzeilbootjes en kinderen die proberen om windsurfen onder de knie te krijgen. De Optimisten hebben vanwege de harde wind de zeiltjes tot zakdoekformaat verkleind. Links en rechts slaan bootjes om, de zeilers ploeterend in het water achterlatend. Jonge instructeurs in oranje motorbootjes zijn druk bezig aanwijzingen te geven.

Vanuit Balk varen we naar Sloten, een van de beroemde Friese Elfsteden. De stadsgeschiedenis gaat terug tot de dertiende eeuw toen een strategische nederzetting op de handelsroute vanuit Duitsland naar Stavoren werd gevestigd. De vestingwal is nog grotendeels intact. Met minder dan 800 inwoners is Sloten de kleinste stad van ons land. Erbuiten stuiten we op een bijzonder project. In het kader van Leeuwarden Europese Culturele Hoofdstad 2018 zijn in een gigantische driehoek van 144 meter op een weiland 499 panelen opgesteld, beschilderd door kunstenaars uit veertien Europese landen. The Colorfield Performance is een verrukkelijke verrassing van kleur en symmetrie.

Aan het einde van de middag steken we het Slotermeer over, terug richting Woudsend. We worden gevolgd door een open zeilboot met vier mannen. In hun voortrazende boot zien we hen, net als wij, van de ruige weidsheid van de Friese natuur genieten.

Standbeeld voor Gorter

Balk inspireerde de dichter Herman Gorter (1864-1927) tot zijn beroemde gedicht Mei. Zijn opa was in de 19e eeuw doopsgezind predikant in het Friese plaatsje. Het eerste vers:

Een nieuwe lente en een nieuw geluid

Ik wil dat dit lied klinkt als het gefluit

Dat ik vaak hoorde voor een zomernacht

In een oud stadje, langs de watergracht.

De dichter heeft een standbeeld op het F.D. Hoekstraplein in Balk gekregen.

Bekijk meer van