2799742
Reizen

Zwitserse toppers voor durfals

Zelfs skiërs die wel wat alpien hooggebergte gewend zijn, houden de adem in bij de ijzige aanblik van de Zwitserse Eiger in Berner Oberland. Afdalen in een dramatisch decor.

De machinist kijkt streng op zijn Zwitsers horloge. „Nog vijf seconden”, bromt hij. „Vier, drie, twee, een.” Hij draait aan het wiel en bij nul zet de bergtram zich in beweging. „We houden hier van stiptheid.”

Knarsend gaat de bergtram omhoog. Het Zwitserse laagland is vaak net zo dicht bebouwd, bevolkt en bewolkt als Nederland. Het treintje tilt je boven die winterse grauwheid uit. Terwijl de nevel als een deksel op het dal drukt, schijnt daarboven vaak de zon. Je knippert tegen al dat licht en dan opeens zie je ze: het bergtrio Eiger-Mönch-Jungfrau, de blikkerend witte noordgevel van de Alpen.

Lauterbrunnen ligt ingeklemd tussen honderden meters hoge rotswanden.

Lauterbrunnen ligt ingeklemd tussen honderden meters hoge rotswanden.

’Das geilste panorama der Alpen’, zo prijzen de Zwitsers dit gebied aan. Dat klopt; het is er overdreven mooi, alsof iemand zijn modelspoorbaan op ware grootte heeft nagebouwd, compleet met bruggetjes, beken, chalets en kuurhotels uit vervlogen tijden.

De eerste stop onderweg naar de skipistes is het stadje Lauterbrunnen, ingeklemd tussen honderden meters hoge rotswanden waar 72 watervallen omlaag storten. Hier vond Tolkien voor zijn klassieker In de ban van de ring inspiratie voor het elfenrijk Rivendel. Tegenwoordig laten ijsklimmers zich vooral inspireren als de watervallen bevriezen. De ijswanden trekken basejumpers die zich vol overgave van de rand laten vallen totdat ze honderd meter boven de grond hun parachute opentrekken. Zo’n 20.000 sprongen worden hier jaarlijks gemaakt; gemiddeld gaat het twee keer per jaar mis.

Nog een ’etage’ hoger liggen de dorpen Wengen en Mürren. Ze zijn vrijwel autovrij en bestaan uit chalets van zwart uitgeslagen hout. Als de tandradtrein tot stilstand is gekomen, stap je uit in de jaren twintig. We ontmoeten Tino, geboren en getogen in Wengen. Hij serveert kaasfondue in een berghut zonder elektriciteit of stromend water. De kaas komt grotendeels van Tino’s eigen koe die vanwege haar uiers Pamela heet. Stormlantaarns en kaarsen verlichten onze tafel. Terwijl hij de wijnglazen bijschenkt, vertelt hij over de ruim honderd jaar oude skitraditie.

Tussen het skiën door geniet je van een drankje in het zonnetje.

Tussen het skiën door geniet je van een drankje in het zonnetje.

„Zwitserland is een rijk land, maar vroeger was dit het armenhuis van Europa. De welgestelde Britten begonnen hier te skiën, anders gingen ze maar rondlummelen en te veel drinken”, grapt Tino. „Bovendien kregen Britse militairen drie maanden verlof en zochten zij sportieve activiteiten. Hierop ontstond het plan om het spoor helemaal tot de Eiger door te trekken zodat je naar beneden kon skiën. De dorpsdokter was rond 1900 de eerste in Wengen met ski’s omdat hij verwondingen van de arbeiders die aan de spoorlijn werkten, moest behandelen.”

De spoorwerkers groeven een tunnel dwars door de Eigerwand. Het eindstation ligt op 3454 meter, tussen de gletsjers. Onder de naam Top of Europe trekt het beroemde station Jungfraujoch ruim een miljoen bezoekers per jaar. Het is het hoogst gelegen station van Europa en de grootste attractie van Zwitserland. Hoewel je bij de berggoden op schoot zit, heeft het geen zin ski’s mee te nemen, want er is geen piste.

Naar beneden skiën kan wel vanaf de Schilthorn – als je het aandurft. Deze is met 2970 meter lager en minder populair dan Jungfraujoch. Toch is het uitzicht daar nog fraaier vanwege een ontelbaar aantal bergtoppen. Een gondel brengt je maar het restaurant Piz Gloria bovenop de Schilthorn. De plek werd beroemd als hoofdkwartier van schurk Ernst Stavro Blofeld in de James Bondfilm On her majesty’s secret service uit 1969. De filmmaatschappij stak destijds veel geld in het ufo-achtige restaurant op de top.

Sleeën is niet alleen voor de kleintjes dolle pret!

Sleeën is niet alleen voor de kleintjes dolle pret!

Het is een desoriënterende plek. Niet alleen door het zuurstofgebrek op bijna 3000 meter hoogte, maar ook omdat het restaurant in drie kwartier om zijn as draait. Het ene moment is de hoogbouw van de Eiger, Mönch en Jungfrau je uitzicht, een kwartier later kijk je het laagland in. Bij helder weer reikt het zicht helemaal tot het Zwarte Woud.

De hellingen onder het restaurant vormden het decor voor helikopteracties, beschietingen en achtervolgingen op ski’s. Ook in werkelijkheid leidt een gevaarlijke piste naar beneden. Inktzwart en met 75 graden zo steil dat het skikampioenschap met opzet lager van start gaat om ongelukken te voorkomen. Als er veel sneeuw ligt, is de piste echter goed te doen. Hoe lager je komt, des te rijker de keus aan rode en blauwe pistes. Rustiger om af te dalen, maar niet minder spectaculair. Zoals het hele gebied.

De pistes in het Berner Oberland reiken tot boven het wolkendek.

De pistes in het Berner Oberland reiken tot boven het wolkendek.

Lastige Eiger

Waar je ook skiet in dit gebied, de Eiger, oftewel de ’Menseneter’, kijkt over je schouder mee. Vanuit Mürren laat hij zijn spitse witte oostkant zien, bij Wengen kijk je recht in de dreigende noordwand. Deze verticale arena van brokkelige rots en vallend ijs is berucht. Voor klimmers staat de 1800 meter hoge muur bekend als een van de ’drie grote problemen’ van de Alpen en geldt als een opstapje naar de Himalaya.

Vroeger was het ondoenlijk om iemand van deze steile ’Moordwand’ te redden. De wand kent roemruchte passages met namen als Dodenbivak en Godentraverse. De slechte naam werd in 1936 definitief gevestigd toen bij een beklimming drie doden vielen. Tegenwoordig gebruiken heli’s zo’n tien keer per jaar lange kabels om verkleumde of gewonde mensen van de berg te plukken.

Afwisseling

Na een paar dagen skiën is sleeën een welkome afwisseling. Zo laag boven de sneeuw voel je de snelheid nog beter dan op ski’s. Sturen doe je door in een wolk van opspattend wit één voet in de sneeuw te drukken. In bochten is het oppassen dat je slee niet omslaat of dat-ie als een torpedo in de diepte verdwijnt.

Zo kom je er

Wij vlogen met SWISS in een uur van Schiphol naar Zürich, waar we de trein naar Interlaken namen. Zie swiss.com

Reizen per trein is goedkoper met een Swiss Travel System-pas. Myswitzerland.com

Informatie over de regio Bern-Berner Oberland en Wengen/ Mürren: madeinbern.com en jungfrauregion.swiss