2872589
Vrij

Hart & Ziel

De jongen die gewoon wil praten

Louis Brander heeft veel te vertellen. Alleen durft de nu 24-jarige jongeman uit Hoogeveen in de meeste situaties niet te praten. En dat frustreert hem.

Hij wil dus wel, maar kan niet echt.

Het lijkt op een hevige vorm van verlegenheid die hem blokkeert, terwijl de behoefte om te praten er wel degelijk is en zijn gedachten talrijk zijn.

Elke vraag voor Louis is als een muur waar hij tegenop loopt. Zo kan zelfs een paar boodschappen in de supermarkt doen een obstakel zijn.

„Uhmm… Het is een beetje eng”, zegt hij zacht. „Vooral met vreemde mensen. Uhmm… als ik die niet ken. Als ze mij wat vragen. Bij de kassa.” Dan valt Louis stil. Zelf zal hij niets vragen, hij klapt dan dicht.

Als hij praat, zijn z’n zinnen niet veel langer dan vier, hooguit vijf woorden. Maar als hij schrijft, verschijnen er ineens lange lappen tekst via WhatsApp. Hij vertelt honderduit over wat hem bezighoudt en wat hem dwarszit.

Alsof zich een geheime wereld ontsluit. Een reservoir vol niet gebruikte woorden.

Over Deborah appt hij mij; het meisje op wie hij sinds kort stilletjes verliefd is en met wie hij onlangs naar de vrouwenvoetbaltopper Nederland-Zwitserland (3-0) in Utrecht is geweest – haar vader bracht hen met de auto. Over zijn kleine figurantenrol in GTST, waar hij in eetcafé De Koning was te zien.

„Ik merkte dat ik figureren wel spannend vond, ik zou dit eerder nooit hebben gedaan. Alle andere figuranten praatten met elkaar, maar ik durfde helemaal niets te zeggen.”

Hij vertelt ook al schrijvend over zijn diepe wens om in een van de populaire talkshows te verschijnen – alleen is dat een beetje een risico, voor hem én de talkshowhost.

Angst om te praten: een onbekend aantal kinderen en veelal jongvolwassenen worstelt ermee.

Het is niet dat ze niet kúnnen praten – soms lukt het wel, andere keren weer niet.

De handicap staat te boek als ’selectief mutisme’ en wordt beschouwd als een ontwikkelingsstoornis die naar schatting bij een tot zeven per duizend kinderen en jongeren voorkomt.

„Kinderen met selectief mutisme praten thuis en alleen tegen sommige mensen”, beschrijft het UMC Hersencentrum Utrecht op een webpagina die aan deze vorm van extreme faalangst is gewijd. „In andere situaties zwijgen ze, bijvoorbeeld op school, tegen onbekenden of bij familieleden die ze niet zo vaak zien.”

Vroeger op school, vertelt Louis, zette de juf hem zelfs de klas uit omdat hij niet praatte. Dat heeft hem diep gekrenkt.

Inmiddels zoekt hij de grenzen op van wat hij kan en durft, zoals in GTST. Hij gaat de confrontatie aan met zijn handicap, die hij wil overwinnen. Juist vanwege zijn angst is hij in de supermarkt gaan werken.

Sinds een jaar lukt het hem woordjes ook hardop te zeggen. Het gaat hem lukken, Louis zal makkelijker gaan praten. Ik weet het zeker. „Uhmm… ik hoop het – heel erg!”

Mail r.steenhorst@telegraaf.nl

Twitter @ReneSteenhorst