Nieuws/Vrij

Debby Petter op locatie met oorlogsverhaal

De Hollandsche Schouwburg, Kamp Westerbork, het Anne Frank Huis en de Duitse militaire begraafplaats Ysselsteyn. Zomaar een aantal historisch beladen plekken waar Debby Petter haar indringende theatersolo ‘Ik ben er nog’ in april en mei gaat spelen.

Jarenlang kropte de moeder van actrice Debby Petter de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog op, tot ze die niet langer voor zich kon houden. “Ze wilde niet doodgaan met een hoofd vol oorlog”, vertelde de echtgenote van cabaretier Youp van ’t Hek daar eerder in De Telegraaf over.

De voormalige nieuwslezeres tekende haar moeders verhaal in 2009 op in het boek ‘Ik ben er nog’. Twee jaar later ging ze er het theater mee in, nadat Thomas Verbogt het had bewerkt. Hierin vertelt ze niet alleen haar moeders (Hélène Egger, 1929) verhaal, maar ook dat van haarzelf. Hoe het is om op te groeien met een moeder die gebukt gaat onder een oorlogstrauma.

Al van jongs af aan had Petter door dat er iets was. Maar wanneer ze haar moeder ernaar vroeg, dan wuifde zij dat steevast weg met: 'dat vertel ik later nog wel eens'. “We woonden aan een plein waar de dodenherdenking plaatsvond en als we voor het raam stonden te kijken, herinner ik me vooral haar rug. Doodstil stond ze dan. Of toen ik haar poëziealbum in de kast had gevonden en vroeg wie dat allemaal waren? Voor ik het wist, was dat boekje weer verdwenen. Maar kinderen zijn niet gek, die hoef je echt niets wijs te maken. Ik had voor mezelf al heel wat puzzelstukjes compleet."

In 1997 doorbrak Hélène Egger eindelijk het stilzwijgen. Ze werkte mee aan het Spielberg-project (Survivor of the Shoah Visual History Foundation) waarin wereldwijd bijna 52.000 oorlogsgetuigenissen zijn vastgelegd. "'Ik vertel het één keer en dan ben ik er vanaf. Dan hoef ik het nooit meer te vertellen', dacht ze destijds. Maar toen kreeg ze het daarna toch te kwaad. Ineens liep de emmer over", vertelde Petter daarover.

Niet zo gek, na wat ze als jong Joods meisje had doorgemaakt. Na de scheiding van haar ouders overleed haar moeder aan het begin van de oorlog aan een hersentumor. Haar vader, twee broers en zoveel anderen uit haar omgeving kwamen om in kampen, terwijl ze zelf van onderduikadres naar onderduikadres werd gesleept. "Ze moet zich zo alleen hebben gevoeld. Echt verschrikkelijk", aldus Petter.

Schrijver Thomas Verbogt kwam met het idee om van het boekje een toneelvoorstelling te maken. "Hij heeft er op basis van gesprekken met mij nog een laag aan toegevoegd. Ik vertel nu het verhaal van mijn moeder, van dat kleine meisje dat alles meemaakt, en van mijzelf. Het komt zo heel dichtbij. Ik heb inmiddels de juiste afstand om het te kunnen spelen, maar er is altijd wel een moment, zo tegen het eind, dat ik toch even kippenvel voel."

De trots en liefde die ze voelt voor haar moeder, steekt ze niet onder stoelen of banken. Hélène Egger geeft de laatste jaren voor Westerbork voorlichting op scholen. "Het was altijd al een bijzondere vrouw, maar het lijkt wel of ze ineens een klein stukje meer rechtop is gaan lopen. Ik ben al verschillende keren naar haar wezen luisteren en het is zo mooi om te zien hoe ze haar verhaal echt op die kinderen over weet te brengen."

En nu vertelt Debby Petter hun gezamenlijke verhaal dus ook nog eens op bijzondere plekken. Iedere voorstelling wordt bovendien voorafgegaan door een inleiding van journalist Frits Barend.

Voor meer informatie: ntk.nl