Nieuws/Vrij

5 sterren voor Nederlandse dirigent

Recensie: Haitink laat Schumann spreken

De vriendschap tussen het Chamber Orchestra of Europe en de dirigent Bernard Haitink heeft al veel gebracht, ook in het Amsterdamse Concertgebouw. Na Beethoven en Brahms wijden zij zich deze week drie avonden aan Schumann. De symfonieën worden gecombineerd met de soloconcerten. Het minifestival begon woensdagavond met het Vioolconcert en de Derde symfonie (‘Rheinische’).

In de tijd dat hij nog chef was van het Concertgebouworkest, heeft Haitink de symfonieën opgenomen. Bijzonder gelukkig pakte dit niet uit, het orkestspel log en geforceerd. Maar dat was meer dan dertig jaar geleden en dus zegt het weinig. Haitink heeft ook zijn Beethoven-interpretatie op hoge leeftijd grondig herzien. In muzikale zaken is zijn mentale souplesse ongeslagen.

Voor Schumann geldt het niet anders. Het heeft uiteraard met de slankere kamerorkestformatie te maken, maar niet alles. De muziek komt nu van binnenuit, als de onontkoombare wisselwerking tussen eb en vloed. De Derde symfonie tintelde met jeugdig plezier, Schumann mocht hier zingen én spreken. Wie de ogen sloot, zou zweren dat er een jonge vent op de bok stond, niet een dirigent van 86. De musici aten uit zijn hand.

Het Vioolconcert lijdt een kwijnend bestaan in de moderne concertpraktijk. Wie er het werk van een labiele zenuwpatiënt in hoort, vergist zich. Schumann zocht en vond hier een compleet nieuwe definitie van het begrip soloconcert, zonder de traditionele dualiteit tussen een virtuoze solist en een begeleidend orkest. Het intense samengaan is hier een virtuositeit van zichzelf. Vandaar dat er zo weinig goede uitvoeringen bestaan. Als niet alle neuzen dezelfde kant op wijzen, wordt het niets.

De violiste Isabelle Faust liet onlangs haar cd-opname grondig verknallen door een militant georiënteerde dirigent. Nu speelde ze met het gevoelige oor van Haitink naast zich en wisten we ons van geluk geen raad. Het langzame deel was van een zeldzaam ontroerende tederheid.

Vrijdagavond en zondag staan de overige symfonieën op het programma. Gautier Capuçon speelt het Celloconcert en Murray Perahia mag het festival besluiten met het Pianoconcert. Er zijn nog kaarten. Gaan!

Aantal sterren: 5