978419
Vrij

Roem genoot hij vooral in het buitenland

Balletdirigent André Presser overleden

De Nederlandse balletdirigent André Presser is vandaag op 80-jarige leeftijd in zijn woonplaats Voorburg overleden. Hij leed al geruime tijd aan een longziekte. Over de grenzen genoot Presser meer bekendheid dan in eigen land. Hij was een favoriet van de danser Rudolf Nurejev, die hij meer dan 250 keer heeft begeleid. Wereldwijd heeft de dirigent ruim 4500 voorstellingen voor zijn rekening genomen. Vier jaar geleden nam hij in Hamburg afscheid van het vak.

In 1957 werd Presser als pianist aangenomen bij het Nederlands Ballet. Toen het gezelschap drie jaar later een gastvoorstelling gaf in het Gran Teatre del Liceu in Barcelona, werd hij gevraagd in te vallen als dirigent. “Dat was de eerste en laatste keer dat ik vooraf zenuwachtig ben geweest, daarna nooit meer. Het ging zo goed en ik vond het fantastisch!”

Presser werd in 1961 dirigent van het Nederlands Balletorkest, dat hem 17 jaar later aan de kant zou schuiven. Hij zocht zijn heil in het buitenland en kreeg vaste betrekkingen in Zürich en München. New York, Monte Carlo, Parijs, Boston, Wenen, hij werd overal gevraagd. Ballet was zijn lust en zijn leven: “Ik ben de onmisbare schakel tussen het ballet en de muziek, en moet die twee grootheden op elkaar afstemmen. Dat is machtig om te doen.”

Hij hoefde niet zo nodig in de schijnwerpers te staan. “Dat is het fijne aan het vak van balletdirigent. Laat mij maar lekker verscholen in die orkestbak staan. Het hekje achter me, zoals ik altijd zeg. Het is mijn zelfgekozen lot: er heeft nog nooit iemand een kaartje gekocht om mij te horen! Ja, mijn moeder, maar die is natuurlijk al lang overleden. Ik doe er nooit zo interessant over. Ik zeg ook altijd: ik dirigeer niet, ik sla de maat. En balletdirigent is geen vak, het is een toestand waarin je je bevindt...”

Margot Fonteyn, Han Ebbelaar en Alexandra Radius, allemaal hebben ze op zijn muzikale aanwijzingen gedanst. Zijn hechte band met Rudolf Nurejev ontstond in 1965, toen Presser in Monte Carlo het ballet La Sylphide dirigeerde met Nurejev als een van de solisten. Met diezelfde balletpartituur nam Presser vier jaar geleden in Hamburg afscheid van het dirigentenvak. Bij die gelegenheid werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

In 2008 verscheen een biografie over hem in het Duits, geschreven door Annette Bopp: André Presser der Balletdirigent – Ein Leben für den Tanz und die Musik.