Vrouw/Columns & Opinie
1072217323
Columns & Opinie

Opinie

’Laat de toekomst van je kind niet afhangen van de mening van een leerkracht’

Zag de uiterst atletische juf haar dromerige geteken soms aan voor dommig gestaar in de ruimte, omdat het zo ver van haar eigen karakter af lag?

Zag de uiterst atletische juf haar dromerige geteken soms aan voor dommig gestaar in de ruimte, omdat het zo ver van haar eigen karakter af lag?

Het wordt de komende jaren rustig op het gymnasium en het VWO. Veel meer kinderen dan anders kregen een VMBO-advies. In 2019 was dat nog zo’n 41%, in 2020, het eerste coronajaar, was dat gestegen tot 45%. Onderwijsminister Slob vermoedt dat dat komt doordat er geen eindtoets is afgenomen.

Zag de uiterst atletische juf haar dromerige geteken soms aan voor dommig gestaar in de ruimte, omdat het zo ver van haar eigen karakter af lag?

Zag de uiterst atletische juf haar dromerige geteken soms aan voor dommig gestaar in de ruimte, omdat het zo ver van haar eigen karakter af lag?

En daarvan blijken vooral meisjes de dupe. Waar de juf of meester denkt dat de kleine meid niet de slimste van de klas is, blijkt zo’n meisje bij een onafhankelijk afgenomen toets ineens een veel hoger niveau te hebben dan de verwachting was. Dat was ook het geval bij de dochter van Marjolein Hurkmans, wier leventje een hele andere wending had genomen als er geen cito-toets had bestaan toen ze in groep 8 zat.

Afgestudeerd

Ze drentelt wat rond. ’Wanneer krijg ik bericht, denk je’, vraagt ze. Dochterlief is vorig jaar afgestudeerd aan de kunstacademie in Rotterdam. En nu wil ze dolgraag een master doen. Ze moest er heuse sollicitatiegesprekken voor voeren. Met het hele gezin zitten we te duimen aan de eettafel. Wie had dat ooit kunnen denken toen ze in groep 6 zat. We mochten al blij zijn, meldde de juf, als onze prinses met goed gevolg VMBO-kader zou kunnen afronden. Ze was pas 8, maar voor haar leerkracht was het toen al duidelijk: onze dochter was geen intellectuele hoogvlieger. Jammer, we kunnen niet allemaal raketgeleerde worden, als vakkenvuller kun je ook heel gelukkig zijn. Al probeerden we die boodschap wel iets mooier te verpakken.

Faalangst

Ze begon in groep 8 niet bepaald welgemoed aan de cito-toets, onze beeldige krullenbol. Met een bleek vertrokken snoetje zat ze aan tafel. Trillende handjes van de spanning. Inmiddels was ze er na al die jaren basisschool ook wel van overtuigd dat ze het niet moest hebben van haar cognitieve vaardigheden. Het oordeel dat de groep 6-juf over haar velde, zeulde ze schooljaar in, schooljaar uit met zich mee. Het had behoorlijk wat faalangst opgeleverd. En dat de groep 8-docent de klas fijntjes toevoegde dat de resultaten van de toets ’de rest van het leven zou bepalen’, maakte het er niet beter op. Hoe bouw je de spanning op bij een kind? Laat dat maar aan meester Bram over. Bezorgd sleepten we homeopathische middeltjes aan die de zenuwen zouden bedwingen, kookten we haar lievelingskostje, spraken we haar moed in en stopten we gelukspoppetjes in haar zakken.

Lager dan gemiddeld IQ

Vonden wij ons kind dom? Nee, dat vonden we niet. Ze kon niet alleen prachtig zingen en beeldig tekenen, ze wist ook echt wel zinnige argumenten aan te voeren als ze ruzie maakte met haar broers. Niet echt alsof ze een ’lager dan gemiddeld IQ’ had, zoals de groep 6-juf indertijd impliceerde en wat al de na komende leerkrachten klakkeloos voor kennisgeving hadden aangenomen: ’dat meisje kan niet zo goed meekomen.’

Dik VWO

En toen was daar dan die cito-toets, de inmiddels zo vaak verguisde onafhankelijke meetmethode die ongeacht wat de juf of meester van jouw kind vindt, puur op basis van de behaalde testresultaten bepaalt wat een kind nou eigenlijk echt kan. Of het nou de Bachbloesemtherapie was of het piepkleine houten lieveheersbeestje in de zak van haar spijkerjackje; we zullen het nooit weten. Feit is: het kind haalde een dik VWO-advies. Ze was zelf nog het meest verbaasd.

Doodongelukkig

Het was niet erg geweest als ze VMBO-advies had gekregen, laat ik daar even heel duidelijk over zijn. Er is helemaal niks mis met een VMBO en ook niet met de kinderen die daar onderwijs volgen. Waar wel iets mis mee is, is met een kind dat heel goed zou gedijen op een VMBO en dat noodgedwongen door pusherige ouders op het VWO terechtkomt. Zo’n kind wordt doodongelukkig. Maar andersom dus ook. Een meisje richting een lager onderwijstype duwen dan ze aankan, is ook heel erg verkeerd.

Dromerig

Leerkrachten zijn mensen en geen mens is een onbeschreven blad. Er spelen onderliggende patronen een rol waar je je misschien niet eens bewust van bent. Misschien leek mijn dochter toen ze 8 was wel op het meisje waarmee haar juf ooit in de klas zat en dat ’niet kon leren’, zoals ze vroeger zeiden en speelde dat een rol toen ze haar stempel op mijn kind drukte. En eerlijk is eerlijk, onze prinses was een dromer en geen sportieve uitblinker. Zag de uiterst atletische juf haar dromerige geteken soms aan voor dommig gestaar in de ruimte, omdat het zo ver van haar eigen karakter af lag?

Ander leven

Ik weet niet wat mijn dochter was geworden als er geen citotoets was geweest. Ik vermoed dat ze nooit op een kunstacademie had gezeten en dat ze zoveel jaar later ook niet in afwachting zou zijn geweest van een toelating tot een masteropleiding. Feit is dat onze blijmoedige krullenbol, die nog steeds trouwens heel mooi kan tekenen, een heel ander leven had gehad als er geen cito-toets was geweest toen ze in groep 8 zat.

Testen testen, testen

Dus tegen iedereen die nou gaat roepen: maar zo’n leerkracht kent het kind toch het beste? Eh... nee, zo’n leerkracht is ook maar een mens. En niks menselijks is ze vreemd. Dus laten we in hemelsnaam eisen dat onze kinderen een onafhankelijke test mogen maken voor we de hele toekomst van onze zonen en dochter laten bepalen door iemand die ook weleens een slechte nacht heeft, ongesteld moet worden, een bloedhekel heeft aan meisjes met krullen of denkt dat jongens met sproeten per definitie niet deugen. Testen, testen, testen. Daarmee redden we de wereld. Goh, waar heb ik dat vaker gehoord?

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.