Vrouw/Columns & Opinie
1211236839
Columns & Opinie

Column

’Roken? Knoop dan meteen een strop om je nek!’

Dat laatste trekje, nog een keer diep inademen en dan weer uit. En dat was het dan. Het is 1 oktober, voor veel mensen de dag om wederom een poging te doen om te stoppen met roken. VROUW-collega Marjolein rookte jarenlang. Tot ze longkanker kreeg. Ze stopte meteen: ’Want het is nooit te laat’. Ze schreef een pleidooi aan alle rokers die nog niet over de streep zijn.

Ze zal een jaar of twintig zijn, strakke spijkerbroek, geruit overhemd dat sexy is vastgeknoopt in de taille, coole sneakers. Tussen haar slanke vingers klemt ze een sigaret vast. ’Heb je een vuurtje?’, vraagt ze. Bijna automatisch wil ik mijn tas doorzoeken. Natuurlijk heb ik vuur, ik heb altijd vuur. Je zult maar zonder zitten. Of zonder peuken… Horrorstory. Ik ben weleens middenin de nacht naar een benzinepomp gereden omdat er nog maar drie sigaretten in een pakje zaten. Het zal je maar overkomen dat je niet kan slapen en ineens om 4 uur in de ochtend zonder zit. Je zou van minder wakker liggen.

Longkanker

Maar ik heb geen vuur, want ik rook niet meer. Dat is waar ook. Al een jaar niet meer. Ik weet precies wanneer ik ben gestopt; op 21 augustus 2019. Rond een uur of 18 uur, nadat ik een heel pakje achter elkaar had weggepaft, de ene peuk aangestoken met de andere. Van pure stress. Over horrorstory’s gesproken. Longkanker, je zal het maar hebben. Moet ik dat aan dit meisje gaan vertellen? ’Kind, ik heb geen vuur. Weet je waarom niet? Omdat ik gestopt ben met roken de dag waarop ik hoorde dat ik aan de chemo moest. En aan de bestralingen…’

Ik weet wat jij nou denkt, rokende lezer: ’Ja joh. Lekker dan. Heb ik dit, zo’n ouwe taart die d’r preek kwijt moet? Echt, alsof mij dat gaat overkomen. Mijn opa hè, werd 94. En hij rookte vanaf zijn 12de twee pakjes per dag. Kanker zit niet in mijn genen. En serieus, als ik niks meer zou doen waarvan mensen zeggen dat je er een tumor door ontwikkelt, kan ik net zo goed meteen tussen zes planken gaan liggen. Je gaat tegenwoordig al dood van een sinaasappelschil, Trouwens, maar 15% van de rokers ontwikkelt longkanker. Dus waarom zou ik er daar een van zijn? Moet je wel hele botte pech hebben. Een tevreden roker, is geen onruststoker. Dus houd even lekker op met je gezeur. Ik zag net nog je profielfoto. Zo. Hallo. En jij hebt commentaar op mij? Weet je wel hoe gevaarlijk obesitas is?’

Infuusnaald

Ik vergeet vast nog een aantal zaken. De dingen die ik zelf ook zei en dacht als iemand weer eens zei dat ik moest stoppen met roken, dat roken echt heel slecht voor me was. Maar in feite kwamen ze allemaal op hetzelfde neer: ’Blablabla, ik wil dit niet horen. Vingers in m’n oren en bemoei je met je eigen zaken.’

Het was allemaal waar: mijn opa werd 94 en slechts 15% van de rokers ontwikkelt longkanker. Maar ik bèn mijn opa niet. Dat werd glashelder duidelijk toen begin september 2019 voor het eerst die infuusnaald mijn hand inging met daaraan een zak met gif dat in de uren die volgden druppel voor druppel in mijn aderen zou sijpelen. Ik hoor bij die 15%. Shit happens. En niet altijd bij een ander. Deze berg stront belandde bovenop mijn hoofd.

Aan de late kant

Ik heb nooit meer gerookt. Wat me altijd zo moeilijk leek - stoppen met roken - bleek een eitje vergeleken met kanker hebben. Had ik dat maar eerder geweten. Want nou ja, eerlijk is eerlijk, ik was wel een beetje aan de late kant. Meedoen aan Stoptober in 2016, 2017 of desnoods 2018 had misschien nog zoden aan de dijk gezet. Maar net voor 1 oktober 2019, als je vonnis eenmaal is geveld en de kwaadaardige tumor een voldongen feit? Als het kalf verdronken is, dempt men de put en meer van dat soort dingen. ’Nou is het toch te laat, steek er nou maar gewoon weer een op. Ah joh, doe niet zo ongezellig. Dood gaan we toch. Jij alleen iets eerder dan wij.’

De Marjolein van voor de diagnose had dit kunnen denken of zeggen, maar om eerlijk te zijn is het na Doomsday nooit meer in me opgekomen. Niet dat ik in het afgelopen jaren nooit heb gesmacht naar een peuk. Man, ik zou er af en toe bijna een moord voor hebben gedaan als de stress in afwachting van een onderzoek weer eens mijn oren uitspoot. Bijna, maar niet helemaal. En zeker geen moord op mezelf. Want goed beschouwd is dat toch wat roken is: zelfmoord op de lange termijn. Knoop dan meteen een strop om je nek.

Ik weet dat er nu twee soorten lezers zijn: de niet-rokers die vinden dat het best sneu voor me is dat ik ziek ben, maar dat ik de ellende wel een beetje over mezelf heb afgeroepen en dat ze altijd al hebben geweten dat roken slecht is. En de rokers die mij gewoon een ongelooflijk zeikwijf vinden dat zich met d’r eigen rotleven moet bemoeien, want ’vrijheid blijheid’ en ’we leven in een democratie’. Die laatste groep zou ik zo graag willen bereiken. Tegelijkertijd weet ik dat het me niet gaat lukken. Want ik was jarenlang een van hen: keuzevrijheid; we wonen in Nederland en hier mag je jezelf zijn!

Feiten

Laat ik het dan proberen met feiten, misschien zetten die meer zoden aan de dijk:

* Sigaretten bevatten meer dan 4000 verschillende giftige stoffen;

* 85% van de chronische longziektes (COPD) en longkanker kan voorkomen worden als we met elkaar de sigaret uitbannen;

* 2 op de 3 rokers overlijden aan de gevolgen van tabaksverslaving (longkanker is niet de enige dodelijke ziekte die je van roken kan krijgen). Dat zijn 20.000 tabaksdoden in Nederland (meer dan 50 mensen per dag!);

* Rokers sterven gemiddeld 13 (!) jaar vroeger dan niet rokers;

* 23% van de rokers haalt zijn/haar 65ste verjaardag niet.

Bloeddruk

Al misselijk? Ik wel. Ik heb een dikke vette kans nooit de pensioengerechtigde leeftijd te halen. Niks geen ’Zwitserlevengevoel’ op een tropisch eiland, of fietsen met de kleinkinderen door de duinen. Lekker dan.

Meer feiten, voor wie meedoet aan Stoptober en niet genoeg heeft aan het horrorbeeld van een toekomst als de mijne:

* Binnen 20 minuten nadat je gestopt bent met roken, daalt je bloeddruk;

* Na 1 jaar niet meer roken, daalt je verhoogde risico op hart- en vaatziekten;

* Na 10 jaar gestopt te zijn, is je kans op longkanker gehalveerd en nog weer 5 jaar verder en je hebt net zoveel risico op een hart- en vaatziekte als ieder ander.

Frisser

Stoppen loont dus. Laat het niet zo ver komen als ik het liet komen. En ben je die grens ook gepasseerd, zelfs dán heb ik goed nieuws (want er is altijd goed nieuws!): er is 45% meer kans dat de behandelingen bij iemand met longkanker aanslaan wanneer diegene is gestopt met roken. 45% meer kans…. Dáár doe ik het voor! En anders heb ik in ieder geval mijn zoon blij gemaakt. Want gisteren nog verzuchtte hij: ’Het ruikt tegenwoordig zoveel frisser in huis. Fijn hè.’

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.