Vrouw/Mama
1211239270
Mama

Opvoeddilemma

’Mijn dochter (4) raakt in paniek zonder haar speen’

De dochter van VROUW-lezeres Caroline is 4, maar neemt nog altijd haar speen mee naar bed. Wat moet ze doen?

De dochter van VROUW-lezeres Caroline is 4, maar neemt nog altijd haar speen mee naar bed. Wat moet ze doen?

De dochter van VROUW-lezeres Caroline is 4, maar neemt nog altijd haar speen mee naar bed. Het lukt Caroline vooralsnog niet om haar dat af te leren, dus ze vraagt om hulp.

De dochter van VROUW-lezeres Caroline is 4, maar neemt nog altijd haar speen mee naar bed. Wat moet ze doen?

De dochter van VROUW-lezeres Caroline is 4, maar neemt nog altijd haar speen mee naar bed. Wat moet ze doen?

„Mijn dochter kan niet slapen zonder haar speentje”, schrijft Caroline. „Ze neemt hem altijd mee naar bed en als ik hem een keer bij haar weghaal, raakt ze direct in paniek. Ik weet dat ik er misschien eerder mee had moeten stoppen, maar daarvoor is het nu te laat. Hoe kan ik haar het speengebruik nu alsnog afleren?”

Niet aan beginnen

Als het aan tandartsen ligt, begin je als ouder het liefst helemaal nooit aan de speen. Dat vertelt Annalotte Ossen, orthopedagoog gespecialiseerd in slaapgedrag bij kinderen. „Maar als een kindje hem toch nodig heeft, dan is het advies om daar zo vroeg mogelijk mee te stoppen volgens tandartsen en logopedisten. Lang speengebruik heeft effect op de hele mondmotoriek, van goed kunnen eten tot spraak. Tandartsen raden het in elk geval aan om het speengebruik af te bouwen vanaf het moment dat de eerste tand doorkomt.”

Emoties reguleren

Een speen is voor baby’s een manier om zichzelf te kalmeren, legt Ossen uit. „Omdat baby’s en jonge kinderen nog geen bewuste gedachten hebben om hun emoties te begrijpen en onder controle te krijgen, zijn ze daarvoor afhankelijk van hun ouders. Het zuigen en sabbelen op een speen heeft hetzelfde effect als de borst en werkt kalmerend. Datzelfde geldt voor geborgenheid en nabijheid van ouders: baby’s zijn niet voor niets volledig afhankelijk van hun ouders om gerustgesteld te worden.”

Pas vanaf een jaar of 6 is het kinderbrein ertoe in staat om emoties soms zelf te reguleren. „Tot die tijd blijven die externe factoren dus nodig. In het geval van dit meisje is zij helemaal gewend aan de speen als geruststelling. Daarnaast is het ook een gewoonte geworden en is ze de speen met slaap gaan associëren: als ik op een speentje zuig, val ik in slaap. Anders niet.”

In opstand

„Je kunt je daarom ook voorstellen dat er grote weerstand ontstaat wanneer je dat speentje wegneemt. Als men mij ineens zou vertellen dat mij mijn kopje koffie op mijn vaste tijdstip in de ochtend wordt afgenomen, kom ik ook in opstand. Dat is mijn gewoonte en mijn rustmoment. Daarom is het belangrijk om je kind tegelijk een alternatief te bieden. Leg duidelijk uit dat het speentje de slaapkamer uit gaat, maar denk samen met haar na wat daarvoor in de plaats kan komen. Dat kan bijvoorbeeld een knuffeltje zijn, een doekje of iets anders waar ze zich prettig bij voelt. Voor ons volwassenen is dat niet anders: voor mijn koffiemomentje zou het me al erg helpen als ik alsnog mijn rust kan nemen met een kopje thee.”

Aanwezig en beschikbaar

„Het wegdoen van de speen is na vier jaar nu eenmaal een grote verandering. Pak dat dus ook samen, stapje voor stapje aan en help je kind daarbij. Dat vraagt de komende periode extra aanwezigheid en beschikbaarheid. Daar kan zij haar troost uit halen als ze het moeilijk heeft. Leg als ouder heel duidelijk uit dat jij er voor haar bent, op het moment dat ze haar speen mist.”

Uitleggen

„Het kan ook helpen door met illustraties, verhaaltjes of boekjes uit te leggen waarom het voor een kind van haar leeftijd beter is om zonder speen te slapen. Dat kan ook door middel van spel: pak bijvoorbeeld een pop en speel na dat hij of zij naar de tandarts gaat en een uitleg krijgt over het afbouwen van speengebruik. Door goed in de gaten te houden hoe je kind hierop reageert, kun je ook een beetje inschatten hoe ze er in de praktijk tegenover staat.”

Hoe goed een 4-jarige de situatie begrijpt, verschilt namelijk per kind, legt Ossen uit. „De één zal na een korte tijd het speentje zelf al in de prullenbak gooien, maar een ander zal er veel langer moeite mee hebben. Stel je eigen verwachtingen dus ook bij: verwacht niet dat de speen na een paar dagen de deur uit kan en wees geduldig met je kind. Dit traject kan tijd nodig hebben.”

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.