Vrouw/In het nieuws
1227672560
In het nieuws

In het nieuws

Zó kom je van je herfstdip af

De wintertijd gaat komend weekend weer in en dat betekent dat het nóg vroeger donker wordt. Het regent en waait vaker en de temperatuur buiten daalt gestaag. Veel mensen worden daar een beetje somber van. Hoofdredacteur Marieke ’t Hart is er één van.

Er zijn mensen die niet van de zomer houden. Die hitte, die felle zon, dat zweterige weer… die mensen zijn blij dat ze eindelijk weer gezellig binnen kunnen zitten, lekker voor de tv met een kaarsje aan en een kop thee of glas wijn. Dat zijn dezelfde mensen die de zomertijd willen afschaffen omdat hun biologische klok in de war raakt door dat ene uur tijdsverschil.

Tot die groep hoor ik dus niet. Ik ben dol op zomerdagen waarin ik zonder jas naar buiten kan en ’s avonds tot laat in de tuin kan zitten. Ik heb een hekel aan wind, regen en kou en vind er niets gezelligs aan als ik in de file sta terwijl de zoveelste plensbui op mijn voorruit belandt, of – nog erger – op mijn hoofd omdat ik lekker gezond op de fiets ben gestapt.

Herfstdip

Ik bel onze huispsycholoog Jeffrey Wijnberg voor advies. Hij vertelt dat honderdduizenden Nederlanders last hebben van een ‘herfstdip’ en dat dit vooral vrouwen treft. Bij sommige mensen is het zelfs zó erg dat je echt kunt spreken van een depressie.

„Wetenschappers vermoeden dat de klachten worden veroorzaakt door een gebrek aan licht, waardoor de biologische klok wordt ontregeld. Hierdoor kan het lichaam extra melatonine gaan produceren, met als gevolg dat je je de hele dag moe en lusteloos voelt. Waarschijnlijk hebben je hormonen er ook nog iets mee te maken. En erfelijkheid speelt een rol.”

Er is iets aan te doen: „Gezond eten, veel bewegen en vaak naar buiten, zodat je geen tekort aan daglicht krijgt,” zegt Jeffrey. „Een zonvakantie is ook een optie, maar dan wel minimaal een week, anders raakt je lichaam helemaal ontregeld. Zeker als er ook nog een jetlag overheen komt.”

„In ernstige gevallen kun je bij je huisarts om een verwijzing naar de Polikliniek Winterdepressie vragen. Die helpen mensen met lichttherapie van hun klachten af. Maar de eenvoudige ‘herfstdip’ komen de meeste mensen met wat slimme trucjes goed door.”

- Zoek daglicht op

Hoe minder zonlicht, hoe groter de kans op een herfstdip. De kans dat mensen in de wintermaanden in Noorwegen depressief worden, is 8 keer zo groot als in Spanje. De beste manier om zo’n dip te voorkomen is dus om te proberen zoveel mogelijk overdag naar buiten te gaan. Probeer minstens een uur per dag in de buitenlucht te wandelen of te fietsen. Liefst in de ochtend, want dan is de zon het sterkst. Het is sowieso bewezen dat beweging helpt tegen alle vormen van neerslachtigheid. En heb je nog vakantiedagen? Neem ze dan op en ga er lekker op uit.

En, werkt het? Absoluut. Ik probeer altijd een vakantie in november te plannen; wat mij betreft de treurigste maand van het jaar. Dit jaar ga ik twee weken naar Curaçao: gegarandeerd veel zon. Tegen de tijd dat ik terug ben, is het al bijna Sinterklaas en daarna koop ik gauw een kerstboom; december is een stuk gezelliger.

- Slik extra vitamine D

In de winter heb je een grotere kans op een vitamine D-tekort, wat het risico op botontkalking verhoogt en je immuunsysteem vermindert, waardoor je sneller ziek kunt worden. Je bent bevattelijker voor griep en verkoudheid, maar ook voor corona. Vrouwen boven de 50 jaar wordt overigens het hele jaar door aangeraden dagelijks een vitamine D-supplement te slikken.

En, werkt het? Misschien zit het tussen mijn oren, maar sinds ik dagelijks vitamine D slik – en veel sport – ben ik superfit.

- Kies de juiste voeding

Als je je moe en lusteloos voelt, heb je wellicht de neiging om jezelf vol te stoppen met vet- en suikerrijk voedsel zoals chocola, pepernoten en koekjes. De aanmaak van melatonine zorgt ervoor dat er minder serotonine in de hersenen wordt aangemaakt. De hoeveelheid serotonine zou verantwoordelijk zijn voor je behoefte aan energie- en suikerrijk voedsel. Maar ja, daar word je juist weer sloom en lusteloos van. Kies dus liever voor warm, gezond en troostrijk eten, zoals soepen, stamppotten, ovenschotels en maaltijden met een beetje pit.

En, werkt het? Een serie op Netflix kijken is nog fijner met een zak M&M’s naast me. Maar of ik daar nou echt gelukkiger van word? Eerlijk is eerlijk: hoe minder suiker ik eet, hoe beter ik me voel.

- Zorg voor afleiding

De herfst- en wintermaanden zijn vaak de drukste maanden van het jaar. Dat zorgt voor stress. Als je niet helemaal lekker in je vel zit en bovendien niet goed slaapt, kun je daar nog somberder van worden. Deze periode is dus niet de beste tijd om allerlei strenge eisen aan jezelf te stellen, zoals kilo’s afvallen, een moeilijke opleiding doen of aan een flinke verbouwing te beginnen. Daarentegen is elke avond op de bank hangen ook weer niet bevorderlijk voor je herfstdip. Wat beter helpt is om iets leuks te gaan doen, zoals sporten of naar de bioscoop.

En werkt het? Ja, al moet ik ook oppassen dat ik mijn agenda niet helemaal volprop met afspraken en etentjes nu het weer kan. Af en toe is bankhangen natuurlijk best lekker.

De symptomen

Waar herken je een herfstdip aan? Veel voorkomende symptomen zijn:

- Je hebt minder energie

- Je voelt je moe en lusteloos

- Je hebt meer moeite om je te concentreren

- Je hebt nergens zin in

- Je hebt meer eetlust, vooral in zoete en vette dingen

- Je voelt je somber

- Je gewicht neemt toe

Lichttherapie

Als je klachten zo erg zijn dat ze je sociale leven en werk beïnvloeden, is het handig om contact op te nemen met je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar de Polikliniek Winterdepressie van het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Tijdens een intakegesprek met een psycholoog kan hij of zij kijken of er inderdaad sprake is van een winterdepressie of dat er iets anders aan de hand is.

Voor de therapie moet je een week lang elke dag drie kwartier voor een lichtbak zitten die helderwit licht geeft. Bij de meeste mensen zorgt lichttherapie voor een verbetering van de klachten. Bij een milde vorm van een herfstdepressie kun je ook een lichtlamp voor thuis kopen. Nadeel is wel dat daar geen enkele vorm van psychologische begeleiding aan vastzit.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.