Nieuws/Vrouw
1247806412
Vrouw

Gebroken hart leidt tot pensioengat

Het is zo ongeveer wel de minst romantische vraag die je kunt stellen in een relatie: 'Hoe zit het eigenlijk met ons pensioen?' Toch kun je er maar beter goed over nagedacht hebben, om te voorkomen dat je met lege handen staat als de liefde over is.

Nederland is in bepaalde opzichten nog een heel traditioneel land. Als er kinderen komen, is het vaak nog de man die fulltime blijft werken. De zorg van de kinderen blijft dan achter bij de vrouw, die stopt met werken of flink minder uren gaat maken.

Kinderopvang onbetaalbaar

"Nederlandse vrouwen zijn kampioen parttime werken," weet Ingrid Leene, pensioenmediator bij Get Smart. Zo gek is het niet, dat die keuze gemaakt wordt. Bijna de helft van de Nederlanders vindt de kinderopvang niet betaalbaar, onderzocht het Sociaal en Cultureel Planbureau vorig jaar. Zeker als hun inkomen wat lager is. Als je dan blijft werken, maar het grootste deel van het salaris meteen naar de opvang mag overmaken, is de keuze om zelf bij de kinderen te blijven snel gemaakt.

Vrouw blijft thuis

En de vrouw is bijna altijd nog degene die dan thuisblijft. "Dat is het klassieke beeld en klopt vaak ook nog," zegt Leene, die ook bestuurslid is van de Pensioenorde. "Ook als de man en vrouw voordat de kinderen komen nog een gelijkwaardige carrière hebben. Daardoor blijft de ontwikkeling van je loopbaan achter. Maar ook de pensioenopbouw."

Rolverdeling

Dat blijkt ook uit de cijfers: mannen bouwen maar liefst de helft meer pensioen op dan vrouwen, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek onlangs. Over die cijfers ontstond destijds maar heel weinig ophef. Dat komt ook omdat het in zekere zin een logisch gevolg is van het feit dat er in veel Nederlandse families nog altijd een traditionele rolverdeling is. Dus is het vaak nog de vrouw die thuisblijft. En minder werken, of zelfs helemaal niet, betekent nou eenmaal ook dat je via de werkgever minder geld opbouwt voor je oude dag. Dus kwamen de cijfers dat vrouwen minder pensioen opbouwen bepaald niet als een verrassing. Maar het kan wel problemen opleveren.

Trouwen minder

"Je levert niet alleen inkomen in als je minder gaat werken, maar je bouwt ook minder pensioen op," stipt econoom Leontine Treur van het economisch bureau van Rabobank ook aan. "Daar heb je op zich geen last van, als je bij elkaar blijft." Maar op dat gebied zijn Nederlanders dan weer wat minder traditioneel: we trouwen steeds minder en gaan ook steeds vaker uit elkaar.Treur: "Je ziet steeds vaker dat stellen trouwen ingewikkeld, duur of ouderwets vinden. Ze vinden dat ze dat niet nodig hebben om bij elkaar te blijven. Een vriendin van mij is bijna 50 en die gaat nu pas trouwen met de man bij wie ze al 20 jaar is."

Groot probleem

Maar als je niet getrouwd bent - of geen geregistreerd partnerschap hebt - en wel thuis bent gebleven om voor de kinderen te gaan zorgen, kun je tegen een groot probleem aanlopen als je relatie op de klippen loopt. Dan zit je namelijk misschien niet alleen met een gebroken hart, maar ook met een pensioengat. Je hebt zelf namelijk niks of minder opgebouwd voor je oude dag en hebt geen poot om op te staan als je de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen van je man wilt opeisen. De helft waar je wel recht op had gehad als je getrouwd was.

Partnerpensioen

"Waarschijnlijk heb je wel een samenlevingscontract. Maar daarin maak je in de standaardvariant alleen maar aanspraak op partnerpensioen," zegt Leene. "Dat krijg je alleen als je ex-partner overlijdt." Maar op het zogeheten ouderdomspensioen, een veel grotere som geld dat na pensionering je inkomen wordt, maak je niet zomaar aanspraak als je niet getrouwd was. Het pensioenfonds geeft er namelijk niet zoveel om of je al tien jaar met iemand op hetzelfde adres woont. Niet getrouwd betekent: geen recht op een deel van het pensioen van je partner. En als je wel getrouwd bent, moet je die scheiding overigens ook binnen twee jaar melden bij het fonds.

Hartenkreet

Treur, die na haar eigen scheiding eigenlijk pas ontdekte wat er allemaal bij komt kijken op pensioengebied, doet daarom een persoonlijke hartenkreet aan vrouwen die thuisblijven voor de kinderen: trouw voor je pensioen! "Als je kiest voor een traditionele rolverdeling, past daar ook traditioneel trouwen bij. Of een geregistreerd partnerschap, dat maakt voor het pensioen niet uit. Als jij ervoor kiest meer tijd aan je gezin te besteden, eis dan ook wat terug van je partner. Hij heeft dan een zorgplicht. En dat is het best geregeld als je getrouwd bent: met alimentatie en ook het delen van het pensioen. Of je moet financieel onafhankelijk blijven en allebei evenveel blijven werken."

Niet romantisch

Dat het niet romantisch is om te trouwen voor het pensioen, daar heeft Leene geen boodschap aan. "Dat is het ook niet. Maar vaak regel je wel zaken voor als één van de partners overlijdt. Dat is ook niet echt romantisch. Het gaat bij pensioen vaak om héél veel geld. Naast je eigen huis is pensioen vaak het grootste stuk vermogen dat je hebt. Maar heel veel mensen beseffen dat niet."

Tekst: Leon Brandsema

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.