Vrouw/Columns & Opinie
1363883231
Columns & Opinie

Levensgevaarlijke ontwikkeling: 'Dit is waar, want ik heb het op Facebook gelezen'

Dankzij de wetenschap weten we dat de aarde rond is, gaan we niet meer dood aan de pest en weten chirurgen dat ze hun handen moeten wassen voor ze die in een open buikwond duwen. Een vriendelijk verzoek van journaliste Rianne Seper: Zullen we nu dus maar eens stoppen met het beledigen van de wetenschap en niet meer alles geloven wat er via social media de wereld in wordt geslingerd?

Geroeptoeter versus gedegen onderzoek

Gisteren won journalistenpaar Jop de Vrieze en Zvezdana Vukojevic als eerste Nederlanders de belangrijkste internationale prijs voor wetenschapsjournalistiek voor hun NRC-artikel over het Nederlandse geboortezorgsysteem, dat ze schreven na de doodgeboorte van hun zoontje Mikki. Ongetwijfeld een enorme persoonlijke erkenning voor de schrijvers en voor Mikki, maar zeker ook een overwinning voor het gedegen onderzoek.

Afgelopen zomer schreef ik al over het geboortezorgdebat en mijn twijfels over de verloskundigenzorg. Dit naar aanleiding van een interview met ‘vroedvrouw des vaderlands’ Beatrijs Smulders in de Volkskrant. Er was destijds een boel te doen om dat interview, waarin Smulders op basis van haar eigen beleving/observatie dingen de wereld in riep als "moeders die in het ziekenhuis bevallen staan met 1-0 achter als moeder".

Ik heb veel meer vertrouwen in uitgebreid (wetenschappelijk) onderzoek dan in "dat heb ik zelf gezien/gevoeld/gehoord/gefantaseerd" en kan me bijna niet voorstellen dat andere mensen dat niet hebben, maar toch lees ik de laatste tijd veel te vaak dingen als "wetenschap is ook maar een mening". Jarenlange onderzoeken of veelvuldig bewezen waarheden worden aan de kant geschoven ten behoeve van wat geroeptoeter van iemand die toevallig veel mensen weet te bereiken - zoals Beatrijs Smulders - en te overtuigen.

Vooral social media dragen bij aan dit soort gevoelens, want hoe vaak hoor je niet 'dat is echt waar, dat heb ik op Facebook gelezen', als iemand iets beweert dat lijnrecht tegenover gedegen onderzoek staat? En dat is levensgevaarlijk.

Klimaat, voedsel, vaccinatie

Donald Trump bijvoorbeeld, die beweert dat de opwarming van de aarde een Chinese hoax is, bedacht om de Amerikaanse economie onderuit te halen. Alle wetenschappelijke bewijzen voor klimaatverandering gooit hij bruut overboord en zeggen dat Trump een eenling is 'die ook maar wat roept' gaat inmiddels niet meer op. De man heeft zojuist het hoogste politieke ambt ter wereld in de wacht gesleept. Hij is dus leider van een van de grootste naties ter wereld en ontkent hét probleem van deze en de volgende generatie. Levensgevaarlijk.

Ook in het nieuws de afgelopen maanden: de dames van The Green Happiness, een soort zelfverklaarde dieetgoeroes die plegen te roepen dat zij weten wat écht healthy is (en dat een ei de menstruatie van een kip is, wat nogal lastig gaat aangezien een kip eieren legt en dus niet ovuleert, maar dat terzijde). Daarbij gooien ze alle wetenschappelijk verkregen informatie over voedsel overboord en prijzen ze een dieet aan waarvan je een tekort aan eiwit, calcium, vitamine B12, ijzer, vitamine D en jodium oploopt. Allemaal essentiële stoffen voor je lijf. Levensgevaarlijk, dus.

Nog zo’n dingetje: vaccineren. Doen steeds meer googelende ouders niet, ondanks het wetenschappelijk aantoonbare (en zeer uitgebreid onderzochte en herhaaldelijk bewezen) feit dat vaccins levens redden en je er echt geen autisme van oploopt. Gevolg? Baby’s die opeens sterven aan de mazelen, terwijl we daar toch al decennia min of meer vanaf waren. Le-vens-ge-vaar-lijk.

Wetenschap is geen mening

Wetenschap is geen mening. Wetenschap is geen kwestie van even een uurtje googelen en een rondje Facebook. Wetenschap is een ingewikkeld specialisme met ontelbaar veel regels om ervoor te zorgen dat uitkomsten gedegen zijn onderbouwd. Knappe koppen werken uiterst secuur aan de belangrijke taak de mens steeds verder te helpen.

En wat heeft de wetenschap de mensheid al aan ongekende resultaten heeft opgeleverd… Door de wetenschap weten we dat de aarde rond is, gaan we niet meer dood aan de pest, de pokken en de tering of een griepje, snappen we de zwaartekracht, kunnen we elkaar bellen en naar de radio luisteren en weten chirurgen dat ze hun handen moeten wassen voor ze die in een open buikwond duwen.

Wetenschap is overal, altijd. Het heeft ons als mensen gebracht waar we nu zijn. Zullen we daarom nu eens stoppen met de wetenschap te beledigen door te beweren dat die 'ook maar een mening' is of af te doen als ‘just another onderzoekje’ en onze eigen bevindingen of opinies net zo hoog in te schatten als gedegen wetenschappelijk onderzoek? Je wilt ten slotte ook niet dat de postbode jouw open-hartoperatie uitvoert of je vliegtuig wordt bestuurd door de slager.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.