Nieuws/Vrouw
1375662876
Vrouw

Nachtzuster Petra werkt de hele kerst: Mark Rutte is welkom hoor!

Petra werkt gewoon door met kerst

Petra werkt gewoon door met kerst

Mariah Carey en Wham! klinken zachtjes uit de autoradio, de straten zijn donker en verlaten. Terwijl iedereen thuis de lichtjes van de kerstboom uitknipt en onder de wol kruipt, doet Petra van der Waal (47) juist haar dagcrème op. Ze is inmiddels de bekendste nachtzuster van Nederland; zelfs premier Mark Rutte complimenteerde haar met haar boek Zorgen doe je zo, over haar werk in de thuiszorg. VROUW mocht een avond met haar mee op pad.

Petra werkt gewoon door met kerst

Petra werkt gewoon door met kerst

"Hèhè, tijd voor avondeten", verzucht Petra, terwijl ze een appel uit haar tas pakt. Het is 23.15 uur en haar dienst is al om 15.30 uur begonnen. "Ik weet dat ik eigenlijk tijd zou moeten nemen om tussendoor even een broodje te pakken.

Thuiszorg

Maar ja, ik wil ook niemand laten wachten... Net nog die dame die klaagde dat ik tien minuten te laat was, dat vind ik dan tóch vervelend. Mensen hebben geen idee dat ons team Alarmering in de nacht verantwoordelijk is voor zowat de hele regio Zuid-Kennemerland."

Dat medewerkers in de thuiszorg overbelast zijn, is inmiddels algemeen bekend. Toch hoor je Petra daar geen moment over klagen. "Voor mij is de thuiszorg een feestje, dit is gewoon mijn roeping."

Alarmknop

In het kleine witte autootje van de Haarlemse instantie Zorgbalans rijdt Petra 's avonds en 's nachts van het ene naar het andere adres. Ze heeft vaste clienten. 's Avonds zijn dat mensen die ze bijvoorbeeld moet helpen met de steunkousen, 's nachts gaat het om het inspuiten van morfine, insuline of dormicum, het plaatsen van een katheter of het verwisselen van een stoma. Daarnaast werkt ze voor het alarmeringssysteem en moet ze dus in de startblokken zodra iemand op de alarmknop drukt.

"Vaak zijn dat mensen die gevallen zijn", vertelt Petra. "Maar het gebeurt ook geregeld dat iemand op de knop drukt omdat de afstandsbediening naast het bed is gevallen. Soms word ik dan een beetje recalcitrant en zeg ik: 'Dit ritje kost u 45 euro'. Is natuurlijk niet zo. Maar ik vind dat de mensen zich er wel van bewust moeten zijn dat zorg geld kost."

Petra Perfect

Eerder op de avond, rond 19 uur, parkeert Petra haar auto voor de deur van een ouder echtpaar. "We zijn zo klaar hoor, alleen even mevrouw helpen met de steunkousen", zegt ze, terwijl ze op de bel drukt.

Maar zo makkelijk komt ze er niet vanaf. Meneer heeft de koffie al ingeschonken, dochterlief zit op de bank en kleinzoon Willem (8) staat te trappelen om 'Petra Perfect' te zien. "Ik kom hier al over de vloer vanaf dat hij een baby was", vertelt de nachtzuster. "Voordat ik oma ging douchen, moest ik van Willem altijd eerst even zijn pop een schone luier geven. 'Perfect', zei hij dan als ik klaar was. Sindsdien heb ik die bijnaam."

Praatje

"Maar ze is ook écht perfect hoor", roept mevrouw, terwijl de nachtzuster een kous om haar been wurmt. "Een en al vrolijkheid, altijd tijd voor een praatje. Vannacht was ze vrij. We hebben haar gemist, toen we op de knop drukten omdat mijn man gevallen was.

Hij wilde de gordijnen dichtdoen en bleef hangen achter de poot van het bed." Petra draait zich met een bezorgde blik om naar meneer. "Uitkijken hoor! Als u iets overkomt, kan uw vrouw niet alleen zijn." Meneer knikt beteuterd. "Gelukkig doet alles het nog."

Afval

"Omdat ouderen tegenwoordig veel langer thuis blijven wonen, komt een groot deel van de zorg op de schouders van hun naasten terecht", zegt Petra als ze even later weer achter het stuur zit. "Ik zie daardoor veel schrijnende situaties, bijvoorbeeld mensen die letterlijk tussen het afval leven. Zelfs in de grootste en meest chique huizen in Aerdenhout en Bloemendaal."

Maar vuilnisman of bankdirecteur, iedereen krijgt van Petra dezelfde behandeling. "Al hechten sommigen, juist als ze in de laatste fase van hun leven zitten, aan die status. Ik kwam een keer met spoed naar een meneer die gevallen was. Vanaf de keukenvloer zei hij: 'U bent toch wel via de dienstingang gekomen, hè?'"

Wiet

Ze ziet er de humor wel van in. "Ja, we lachen heel wat af in de nacht. Dit is een avonddienst, maar 's nachts werk ik samen met iemand. Ook heb ik intensief contact met de buurtteams van Zorgbalans, de huisartsenpost en de alarmcentrale.

Zo kwamen mijn collega en ik een keer thuis bij een meneer die zo veel medicinale wiet gebruikte dat er een penetrante walm in de kamer hing. Toen we weer buiten stonden, voelden we ons zo raar in ons hoofd dat we elkaar moesten ondersteunen en niet meer konden stoppen met lachen."

Slappe lach

Af en toe de slappe lach krijgen, is ook wat ze nodig heeft om stoom af te blazen na de heftige dingen die ze vrijwel dagelijks meemaakt. "Vorige week werd ik nog aangevallen door een meneer die in een delier (verwardheid die binnen enkele uren tot dagen ontstaat, red.) zat." Ze wijst naar haar onderarm. "Kijk, de blauwe plekken staan er nog op!"

Ook zit ze regelmatig aan het bed bij iemand die stervende is. "Ik vind het heel bijzonder als ik bij zo'n situatie mag zijn. Laatst zat ik bij een mevrouw. Ik voelde haar hartslag nog in haar hals. Ik pakte de hand van haar man. Alleen hij heeft recht op haar laatste hartslagen."

Chemisch middel

Wat ook diepe indruk heeft achtergelaten, was de mevrouw die ze aantrof middenin een blauwe plas chemisch schoonmaakmiddel. "Toen we haar vonden, lag ze al zo lang in de vloeistof dat ze derdegraads brandwonden had.

We moesten de kleding van haar lijf knippen. Omdat mijn collega en ik te veel van dat spul hadden ingeademd en brandblaren hadden, lagen we even later zelf op de eerstehulppost. Mét de telefoon naast ons, zo verantwoordelijk voelden we ons."

Pyjama

Ze steekt ondertussen haar sleutel in de slecht verlichte deur van een flatgebouw. "Ook een hele verantwoordelijkheid, trouwens", zegt ze. "Ik ben na afloop van een dienst weleens in pyjama terug in de auto gestapt, omdat ik niet meer zeker wist of ik de deur goed had afgesloten.

Je zult het maar op je geweten hebben dat het huis van een 90-jarige wordt leeggeroofd. Ik ben ook weleens 's nachts bijna in een zwembad gevallen. Daarom heb ik nu altijd een zaklamp bij me."

Eenzaam

In de flat wordt ze vriendelijk onthaald door een oudere dame. "Mijn man is vandaag 86 geworden", vertelt ze terloops, terwijl Petra haar benen insmeert met zalf. Ze staart in de verte. "We zijn 58 jaar getrouwd, maar hij zit al zes jaar in een tehuis. Vroeger ging ik iedere dag naar hem toe, maar dat werd een uitputtingsslag."

Of ze niet eenzaam is? Ze haalt haar schouders op. "Ach, je went eraan." Ondertussen staat Petra alweer bij de deur. "Ik blijf altijd zo lang mogelijk", zegt ze verontschuldigend. "Maar nu moeten we helaas écht door; er heeft iemand op de alarmknop gedrukt."

De Telegraaf

Even later staan we in de gang van een donker rijtjeshuis. Op de bank ligt een grote verzameling kattenknuffels. In een bed in de woonkamer ligt de bewoonster van het huis rustig te slapen. Petra pakt voorzichtig haar hand vast. "U heeft op het knopje gedrukt, weet u nog waarom? Moet u misschien naar het toilet?"

De vrouw schudt beduusd haar hoofd. "Dit gebeurt elke nacht wel een keer. Dan is ze verward en vergeet ze dat ze heeft gebeld", verklaart Petra, om zich daarna weer tot de vrouw te wenden.

"Geeft niet hoor, slaapt u maar weer lekker verder. Misschien komt u nog in de krant." Opeens verschijnt er een heldere blik op het gezicht van de vrouw. "De Telegraaf? Wat leuk, die heb ik mijn hele leven gelezen!"

Brand

Het liefst zou Petra alle mensen mee naar huis nemen. Ze wordt namelijk dagelijks geconfronteerd met de tekorten in de zorg. "Laatst had een demente man per ongeluk brand gesticht in zijn huis, doordat er twee plastic bakken lasagne in de oven stonden.

Hij had geen familie en hem elders onderbrengen, bleek niet mogelijk. Uiteindelijk moest die man in zijn eigen bed slapen, in een huis dat stonk naar rook en verbrand plastic. Daar kan ik echt zo verdrietig van worden..."

Rutte

In april komt haar tweede boek Goedenacht Alarmering uit. "Ik hoop dat Mark Rutte ook dit boek weer wil lezen. Of eigenlijk wil ik hem uitnodigen een nachtje mee te lopen. Dan ziet hij zelf hoe nijpend het vaak is." Ze knipoogt: "Hij is welkom hoor, deze kerst. Ik werk beide nachten..."

Dit verhaal verscheen eerder op de pagina VROUW in 'De Telegraaf'.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.