Vrouw/Mama
1772132495
Mama

Opvoeddilemma

Zó houd je je kind veilig(er) op TikTok!

Eerlijk is eerlijk: de liedjes zijn aanstekelijk en je zou bijna gaan meedansen met je kind. Maar wat gebeurt er verder ’onder het oppervlak’ van TikTok? Lezeressen mailden VROUW nadat zij verontrustende ontdekkingen deden op de telefoon van hun kind. Wij legden hun vragen voor aan jeugdhulpverlener Jacqueline Kleijer. Als specialist online veiligheid is zij verbonden aan Bureau Jeugd & Media.

„Mijn dochter heeft het de hele tijd over een liedje waar een creepy filmpje bij hoort”, schrijft één van de bezorgde moeders. „Ze krijgt het maar niet uit haar hoofd en is er helemaal naar van. Maar omdat zij het filmpje niet heeft ’geliket’ kan ik het ook niet terugvinden.”

TikTok onthoudt alles

Kleijer: „Als je een aantal keer op TikToks klikt die je leuk vindt, beland je in een algoritme. En omdat kinderen nu eenmaal nieuwsgierig zijn, klikken ze soms ook op dingen waarvan ze later willen dat ze ze niet hadden gezien. Soms zijn dat enge filmpjes, bij andere kinderen zijn het huilvideo’s die maar blijven terugkomen. Als het algoritme een bepaald thema eenmaal doorheeft, blijft je kind even in die ’bubbel’ zitten. Want TikTok onthoudt alles.”

„Het is belangrijk om dat algoritme aan je kind uit te leggen en samen te bekijken hoe hij/zij er weer een andere draai aan kan geven, zodat weer andere filmpjes naar voren komen. Je kunt het ook zo brengen: het is net als een griezelboekje dat je aan het lezen bent. Soms wordt dat even te veel en moet je het een tijdje inruilen voor de Donald Duck. Hetzelfde geldt voor TikTok: als je een tijdje heel bewust andere, vrolijke filmpjes opzoekt en aanklikt, beweegt het algoritme mee. Kijk ook vooral met je kind mee: misschien biedt de app de mogelijkheid om ’niet geïnteresseerd’ aan te klikken bij video’s?”

Meekijken is belangrijk, vervolgt Kleijer, ook zonder enge filmpjes. „Zeker als je kind de minimumleeftijd van TikTok eigenlijk nog niet bereikt heeft. Die minimumleeftijd is 13 jaar maar veel kinderen in de basisschoolleeftijd gebruiken de app al. Zorg er in dat geval voor dat hun account niet op openbaar staat, zodat ze alleen gevolgd kunnen worden door mensen die daar toestemming voor krijgen. Die kun jij ook weer checken. Doe dat checken overigens nooit stiekem, want dan geef je een verkeerd voorbeeld.”

Corona

VROUW-lezeres Helma keek inderdaad mee met haar dochter toen ze een video voorbij zag komen waarvan ze schrok. „Het was een vrouw, van achterin de dertig, die met klem liet weten dat corona niet bestaat en dat kinderen voor de gek worden gehouden. Wat doet zo’n vrouw daar? TikTok is volgens mij een platform voor kinderen!”

„Dit is een interessante, want dit soort filmpjes bieden jou als ouder juist de kans om boeiende gesprekken te voeren met je kind”, vindt Kleijer. „Ga samen na waar deze vrouw haar informatie vandaan heeft en vraag aan je kind wat hij/zij ervan vindt en of hij/zij denkt dat het waar is. Iedereen kan zomaar van alles op het internet zetten zonder bronvermelding. Je kunt dingen verzinnen en online zetten zonder dat je je bevindingen ook maar ergens op baseert. Het is belangrijk dat je kind dat leert en het kan bovendien leuke lessen en gespreksstof aan de eettafel opleveren.”

Heftige ervaringen

Tot slot benadrukt Kleijer dat je als ouder moet blijven uit- en meekijken en het gesprek moet blijven voeren met je kind. „Ik geef gastlessen op basisscholen en hoor regelmatig van kinderen dat zij écht heel heftige dingen zien op TikTok. Vandaag nog vertelde iemand over een filmpje waarin iemand zichzelf door het hoofd schoot. Je moet als ouder goed beseffen dat je kind dit soort dingen misschien óók ziet. Vraag daarnaar, ga erover in gesprek. Als ik kinderen naar heftige ervaringen vraag, blijkt vaak dat ze er nog nooit over gepraat hebben met iemand. Als ik ze vraag waarom niet, zeggen ze dat er nog nooit iemand naar gevráágd heeft. Laat je kind dus zien dat je geïnteresseerd bent. Focus niet per se op de negatieve dingen, maar vraag gewoon open wat hij/zij heeft gezien en gedaan en welke dansjes hij/zij bijvoorbeeld al kan. Als die basis er is, zal hij/zij jou ook vertrouwen als er iets naars is gebeurd.”

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.