Nieuws/Vrouw
1785154826
Vrouw

'Erkennen dat je depressief bent is de eerste stap'

APK voor je brein

APK voor je brein

In deze nieuwe rubriek behandelt VROUW-psycholoog Jeffrey Wijnberg wekelijks een psychische klacht Deze week: depressiviteit. 'Mensen zeggen vaak dat ze niet zo lekker in hun vel zitten of overspannen zijn, maar eigenlijk zijn ze dan depressief.'

APK voor je brein

APK voor je brein

"Depressiviteit is de meest voorkomende klacht in mijn praktijk. Maar vaak zeggen mensen liever dat ze overspannen zijn of een burn-out hebben, omdat dit beter klinkt voor de buitenwereld. Maar eigenlijk komt het op hetzelfde neer: ze zijn depressief."

Wijnberg legt uit dat je een depressie kunt aanmerken als een psychische ziekte, die doorgaans ontstaat door langdurige overbelasting – op emotioneel of mentaal gebied. De hersenen zijn overprikkeld en gaan op slot. Dit heet in jargon 'decompensatie'.

Kenmerken van een depressie

Wijnberg: "In die toestand vertragen je hersenen alle functies van je lichaam. Of leggen de functies zelfs stil. Hierdoor krijg je een reeks aan klachten. De meest voorkomende zijn: vergeetachtigheid, lusteloosheid, gebrek aan energie, weinig tot geen eetlust, slapeloosheid en veel dingen zinloos vinden."

"In ernstige gevallen denken mensen zelfs: ‘Als het zo moet, heb ik geen zin meer om verder te leven’. Ook is je libido erg laag en lijkt alles in je leven grauw en grijs."

Wie is vatbaar voor een depressie?

"Mensen die aan depressies lijden, kunnen moeilijk grenzen voor zichzelf stellen. Een normale gedachte is: ‘Ik werk tot half vijf en ga dan naar huis’. Maar mensen die geen grenzen stellen, denken: ‘Ik kan niet naar huis, want alles moet af’. Maar ook grenzen aangeven tegenover de buitenwacht vinden ze lastig. Als iemand iets van ze verlangt, zeggen ze altijd ‘ja’."

"Mensen die een depressie doormaken, vinden dat ze altijd aardig moeten zijn tegen iedereen. Het is een vorm van uitsloverij: ze zetten alle zeilen bij om goed over te komen. Dit leidt vaak tot enorme overpeinzingen. Dus: piekergedrag, overal zit een soort dilemma in. Zelfs als ze een reep chocola willen eten, kunnen ze erg lang wikken en wegen.”

Wijnberg geeft ook aan dat de familiegeschiedenis inzicht geeft in kwetsbaarheid. Als familieleden van jou (ooms, tantes, ouders, neven en nichten) een depressie hebben (gehad), ben jij hier ook gevoeliger voor.

De therapie

Stap 1: Erkenning

"Nadat ik heb vastgesteld dat iemand depressief is, kijk ik of de patiënt het met me eens is. De absolute voorwaarde voor therapeutisch herstel is namelijk dat de patiënt zelf zijn of haar klacht als depressiviteit erkent."

Het gebeurt in Wijnbergs praktijk vaak dat mensen hun depressie afzwakken: ‘Het zit gewoon een beetje tegen’ of ‘Ik zit even niet zo lekker in mijn vel’, hoort hij dan. "Dat komt heel vaak voor. Het probleem wordt ontkend. Zeker door mannen; vrouwen zijn gewilliger.”

Stap 2: Acceptatie

De psycholoog maakt vaak mee dat mensen schrikken als hij aangeeft dat ze er – bijvoorbeeld – een halfjaar zoet mee zullen zijn. "Daaraan kan ik al toetsen hoe mensen erin staan. Als ze hier veel moeite mee hebben, erkennen ze het probleem dus eigenlijk niet."

Wijnberg legt zijn patiënten dan uit dat het 'goed' is dat ze depressief zijn, omdat ze nu wel afgeremd móeten worden: "Als mensen zichzelf niet afremmen, doen hun hersens dat op een gegeven moment voor ze."

Stap 3: Psycho-educatie

"Ik leg heel omstandig uit, in jip-en-janneketaal, hoe het zit.

Mensen zeggen bijvoorbeeld: ‘Ik ben heel stipt met afspraken, maar ik merk dat ik niets meer onthoud. Zo ken ik mezelf niet.’ Dit komt doordat het geheugen is aangetast, omdat je hersenen willen dat je zo min mogelijk onthoudt. Dat voorkomt namelijk (over)belasting. Dat leg ik aan mijn patiënten uit, zodat ze het bij zichzelf gaan herkennen. Zo kunnen acceptatie voelen en uitleggen aan hun omgeving, wat er scheelt."

Als patiënten snappen wat er 'in hun hoofd' gebeurt en dit kunnen uitleggen aan anderen, is dat de volgende stap in acceptatie, volgens Wijnberg.

Stap 4: Rustig aan

"Mensen die depressief zijn, zullen merken dat alles langzamer gaat én voelt. Naar de wc gaan bijvoorbeeld. Als je depressief bent, duurt het soms wel vijf keer langer voordat er wat gebeurt."

"Ik vraag mijn patiënten of ze daar last van hebben," vertelt Wijnberg. "Het is namelijk belangrijk dat ze leren mee te gaan met het tempo dat het lichaam aangeeft. Alles gaat in slow motion. Daar moeten ze zich bewust van worden.”

Stap 5: Onderneem iets simpels

Onze VROUW-expert raadt zijn patiënten een activiteit te zoeken die gemakkelijk is. "Kleuren voor volwassenen is momenteel een trend. Dat is niets meer dan een kleurplaat intekenen met een kleurpotlood. Maar daardoor worden je gedachten wél afgeleid van je nare stemming én je hebt het gevoel dat je iets doet."

Van vrouw tot vrouw

Heb je een vriendin van wie je vermoedt dat zij depressief is? Zo kun je haar helpen:

1. Luister naar haar. Geef geen mening of advies.

2. Ga bij haar op bezoek, maar blijf niet te lang - hooguit een half uurtje.

3. Laat je eigen ellende maar achterwege.

4. Vraag of je ergens mee kunt helpen of stel voor om samen te gaan wandelen of fietsen.

Ben jij ook weleens behandeld voor depressieve klachten? Wat zijn jouw ervaringen? Vertel het ons!

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.