Vrouw/Mama
1880415
Mama

Tv-thermometer

Over probleemkinderen die nog 1 kans krijgen

De verhoudingen thuis zijn verstoord en ze zijn onhandelbaar. De volgende halte is vaak gesloten jeugdzorg maar ze krijgen nog één kans om te laten zien dat ze meer zijn dan probleemkinderen: vanavond wordt Rotjochies uitgezonden. Over kinderen die dealen, met messen rondlopen en een app op de telefoon hebben om mensen te laten vermoorden.

Mitchel is zo’n rotjochie. Zijn moeder is overleden en hij heeft een ingewikkelde relatie met zijn vader. Die wil niet meer dat hij thuis woont op de manier waarop het ging. Er is teveel gebeurd. Toch rijdt diezelfde vader tweewekelijks naar Frankrijk waar Mitchel tijdelijk in de boerderij van hulpverlener Petra Knol woont. Met een zak nieuwe kleding en een flinke dosis bereidheid om te praten.

Destructief

Volgens Petra Knol draait het allemaal om communicatie. In de film gaat ze steeds opnieuw het gesprek aan met ’haar rotjochies’. ’Wat dacht je toen je die fiets van die flat gooide?’, ’Waarom vond je het nodig om die app op je telefoon te downloaden?’. Ze vraagt door omdat ze echt wil weten waarom de jongens bepaalde destructieve keuzes hebben gemaakt. Ze wil ze bewust maken van hun gedrag door ze keer op keer een spiegel voor te houden.

Om ze op deze manier verantwoordelijk te maken voor hun eigen proces, zodat ze zelf de regie weer over hun eigen leven kunnen oppakken. Volgens Petra Knol zijn ouders onmisbaar in dit proces: „Er is vaak al jaren zoveel aan de hand. Als jij als ouder verandert dan help je het kind ook. Het proces moet omgekeerd worden. In Frankrijk laten we ouders met kinderen praten. Niet op een verwijtende manier, van: ’Zie je nu wel; jij doet het ook nooit goed’, maar zo dat het kind zich gezien en gehoord voelt.”

Luisteren

„Ouders en kinderen willen vaak beiden vertellen wat ze is aangedaan wat hen is overkomen en hoe zij zich daardoor voelen. Voor de ouders is het een hele kunst om eens echt te luisteren in plaats van altijd maar hun verhaal ertegenover te zetten. Mensen - en ook kinderen - gaan namelijk pas luisteren als ze eerst gehoord worden. Als ouder moet je de partij zijn die zegt: ’Ik ga nu luisteren in plaats van steeds mijn verhaal te herhalen en te willen vertellen wat voor mij belangrijk is’.”

Mes

„De gesloten instellingen lopen over. Er zijn veel jongeren waar het steeds fout gaat. Dan is het beter en belangrijk om hulp te zoeken als de kinderen nog jong zijn. Dan kun je veel sneller iets veranderen nog voor het fout gaat. We krijgen hier al kinderen van 4,5 jaar oud. Dan vragen we: ’Wat maakt dat je zo schreeuwt tegen je vader?’ of ’Wat wil je je moeder duidelijk maken?’

Als een meisje van 4 haar moeder aan haar haar trekt is er al iets fout gegaan. Een kind van 8 dat zijn ouders met een mes bedreigt, is nog goed te behandelen. In die leeftijdsfase zijn kinderen nog gericht op het gezin zelf, op wat binnen het gezin gebeurt en wat ze daar van hun ouders leren.

Als ze 12 zijn ben je verder van huis. Dan zijn ze al naar buiten gericht, ze gaan naar de middelbare school waar ze meer eigen verantwoordelijkheid krijgen en ze begeven zich meer in de maatschappij met vrienden en een baantje. En als dan blijkt dat ouders de regie kwijt zijn, kan dat voor ernstige problemen zorgen. Toch is er altijd weer een beginnetje te maken. Er is niet zoiets als een schuldvraag. Meer een observatie: ’Wat gebeurt er en hoe kunnen we zorgen dat het niet meer gebeurt?’. Voor zowel ouder als kind geldt: ’Wat moet ik doen om te zorgen dat dit niet meer gebeurt?’.”

Scheiding

„Het idee is dat de ouders naar huis gaan met het idee dat ze de regie weer terug hebben. Dat ze het kind kunnen sturen en begeleiden, in plaats van erachteraan hobbelen en brandjes blussen. Niet door de baas te spelen, maar door het gesprek aan te gaan en grenzen te stellen. Vaak is er een knik in het systeem gekomen door (vecht-)scheiding of werkloosheid. Je wilt de knik weer herstellen.”

„Er is bijna niemand die een kind krijgt met het idee daar niks mee te hebben. Als je een kind krijgt, wil je daar ook voor zorgen, dan wil je dat het kind het goed krijgt. Het is vaak ook onwetendheid. maar nogmaals: ’Het is nooit te laat, nooit uitzichtloos’. Het begint met in gesprek zijn. Bijvoorbeeld door met elkaar na te tafelen. Wat maakt dat je dit doet? Wat maakt dat je daarvoor kiest? Het zijn goede vragen om het gesprek op te starten.”

De documentaire Rotjochies van Maasja Ooms is vanavond te zien om 20:25 op NPO2.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.