Vrouw/Mama
1966378487
Mama

Opvoeddilemma

Wat te doen als je kindermishandeling vermoedt?

Nicky Schijvens: „Ik hoor vaak de opmerking: ’wat als het niet waar is?’. Dan zeg ik: ja, maar wat als het wèl waar is?”

Nicky Schijvens: „Ik hoor vaak de opmerking: ’wat als het niet waar is?’. Dan zeg ik: ja, maar wat als het wèl waar is?”

In Nederland groeit 3 procent van alle kinderen op in een onveilige thuissituatie. Hoe herken je signalen die duiden op kindermishandeling? In de Week tegen Kindermishandeling spreken we Nicky Schijvens over dit onderwerp. Schijvens is oprichter van Stichting Groei Veilig.

Nicky Schijvens: „Ik hoor vaak de opmerking: ’wat als het niet waar is?’. Dan zeg ik: ja, maar wat als het wèl waar is?”

Nicky Schijvens: „Ik hoor vaak de opmerking: ’wat als het niet waar is?’. Dan zeg ik: ja, maar wat als het wèl waar is?”

Wat te doen als je vermoedens hebt van een onveilige thuissituatie? Wat als je vermoedt dat het vriendinnetje van je dochter, dat regelmatig bij jou over de vloer komt, thuis onvoldoende te eten krijgt of met geweld wordt behandeld? Het is een lastig snijvlak: trek je aan de bel met het risico dat je iemand onterecht ’beschuldigt’ of neem je het zekere voor het onzekere?

Wat als het waar is?

„Ik hoor vaak de opmerking: ’wat als het niet waar is?’. Dan zeg ik: ja, maar wat als het wèl waar is?’. Nicky Schijvens ziet het als een plicht om actie te ondernemen als je vermoedens hebt van kindermishandeling. Ze bepleit dat we meer achter voordeuren moeten durven kijken zonder vooroordelen. „De grootste misvatting is dat er gelijk melding gemaakt zou moeten worden, bijvoorbeeld bij Veilig Thuis. Mensen zijn bang dat er gelijk een uithuisplaatsing moet volgen. Dat is niet zo. Zelf kun je al heel veel doen om een gezin te helpen of in contact te brengen met de juiste hulporganisaties.”

Hier kun je op letten

„Er zijn heel veel signalen die kunnen wijzen op kindermishandeling”, legt Schijvens uit. „Die zijn grofweg onder te verdelen in vijf categorieën. Zo kun je letten op het gedrag van een kind, hoe hij of zij eruitziet, de omgang met anderen en de situaties waarin een kind terechtkomt. Zo kan een kind een bijvoorbeeld moe of onverzorgd uitzien, vaak langdurig ziek zijn of kapotte kleding of schoenen dragen.

Maar ook niet-fysieke signalen zijn belangrijk. Misschien zie je dat een kind vaak in zijn of haar eigen wereldje zit, schrikt van aanrakingen of nauwelijks buiten komt terwijl de rest van de buurt elke dag buiten speelt. Ook kan het zijn dat een kindje duidelijk achterblijft op de ontwikkeling van anderen. Zie je bijvoorbeeld dat jouw kind en een vriendje samen een spelletje spelen, maar het vriendje het niet kan bijbenen? Dan kan dat een signaal zijn van verwaarlozing.

Ook komt het voor dat kinderen dingen doen die eigenlijk niet bij hun leeftijd passen. Ze beginnen bijvoorbeeld haastig de tafel af te ruimen of tonen zich ineens overbezorgd. Ook kun je extra opletten wanneer je merkt dat een kind vaak erge honger is. Zo kwam bij ons thuis vroeger een jongetje over de vloer dat altijd om een boterham vroeg.”

Kom in actie

Schijvens’ advies wanneer je één of meerdere signalen oppikt: doe er iets mee. „Kom in actie, ook al ben je bang dat je vermoedens niet kloppen. Realiseer je dat jij niet aan waarheidsvinding hoeft te doen. Je hoeft niet vast te stellen dat er sprake is van kindermishandeling, maar het is wel jouw plicht om iets met de signalen te doen. Dat kan door een gesprek aan te knopen met het kind. Doe dat op een open manier en zorg ervoor dat je eerst een vertrouwensband hebt opgebouwd. Stel onbevooroordeelde vragen. Begin bijvoorbeeld met een vraag over hobby’s en vraag door over hoe het thuis gaat. Een kind dat thuis mishandeld wordt, voelt zich niks waard en is het vertrouwen in volwassenen kwijt. Zie het kind! Als jij het kind aandacht geeft, hem of haar aankijkt en eens een compliment geeft, kun je al een groot verschil maken.”

Ga in gesprek

Bij vermoedens van moeilijkheden thuis kun je ook een gesprek met de ouders van het kind aanknopen. Ook hier geldt weer: zonder vooroordeel. Schijvens: „Wees je ervan bewust dat geen enkele ouder bewust zijn of haar kind mishandelt. In negen van de tien gevallen komt mishandeling voort uit eigen problemen. Ouders weten niet hoe ze hun kind op de juiste manier moeten opvoeden, ze zijn zelf misschien vroeger mishandeld of zitten in financiële problemen. Denk dus in termen van dader en slachtoffer.”

Helpen

„Als je open vragen stelt en je hulp aanbiedt, zullen veel ouders geneigd zijn eerlijk aan te geven dat het thuis niet zo goed gaat. Jij kunt daarin al veel doen. Als de opvoeding hen zwaar valt, kun jij ze ontlasten door bijvoorbeeld aan te bieden hun kind wekelijks een dagje te laten spelen bij jou thuis, of door eens per week voor ze te koken. Als dat niet genoeg is, kun je adviseren contact op te nemen met het wijkteam of de huisarts. Er is heel veel wat je kunt doen.”

Als praten echt geen optie is, bijvoorbeeld als je het gezin niet goed kent of als je je toch te bezwaard voelt, is er nog een andere mogelijkheid. Schijvens: „Je kunt de chatfunctie van Veilig Thuis gebruiken om anoniem advies in te winnen. Zo kun je je zorgen in kaart brengen en met een professional afstemmen wat te doen.”

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.