Vrouw/Columns & Opinie
1992625941
Columns & Opinie

'De dag dat mijn moeder haar kleinkind kwijtraakte'

Patrick van Rhijn is ervaringsdeskundige op het gebied van vechtscheiden. Tot haar vierde zorgde hij iedere dag voor zijn meisje, nu 14 jaar oud. Maar toen kwam de uitspraak van de rechters en moest ze weg. Sindsdien woont zijn dochter bij haar moeder in Zweden. Vandaag, op de dag van de scheiding, richt hij zich niet op zijn eigen gemis maar op dat van een grote groep vergeten vechtscheidingsslachtoffers. Voor dit blog interviewt hij daarom zijn eigen moeder. Want, zo vindt Patrick, voor het stille verdriet van veel grootouders heeft niemand aandacht.

Dit is ongeveer hoe iedere ontmoeting van mij met mijn moeder begint.

"Heb je nog iets van Lila (naam fictief) gehoord?", vraagt mijn moeder als ik haar zie.

Ik schud mijn hoofd even. Hardop uitspreken doe ik liever niet.

"O … ik ook niet. Wil je iets drinken?"

In de stilte daarna hoor ik hoe mijn moeder zich groot houdt. In de keuken rommelt ze met de glazen en het inschenken van het een of ander.

Mijn oudste dochter is nu 14 jaar oud. Tien jaar geleden verloor ik onverwacht de rechtszaak om haar hoofdverblijfplaats en twee dagen later was ze weg. Het vliegtuig in, naar haar moeder in Zweden. Ik ving mijn verdriet en onze liefde in twee romans, Weg van Lila en Vaderstad. Met kunstgrepen – verhuizen naar een bos in haar buurt en contact onderhouden via Skype of Whatsapp – probeerde ik het samenzijn en onze liefde te blijven voeden. Maar zonder wie dan ook iets te verwijten, kan ik zeggen dat 'stroef' het best dekkende woord is voor de situatie waarin we hier de afgelopen tien jaar zaten.

Eigen Beeld

Eigen Beeld

Niet alleen voor mij en mijn meisje, mijn tweede leg die hun grote zus standaard mist en bijna dagelijks vragen stelt, maar ook voor bijvoorbeeld mijn moeder. In de drie jaar dat ik voor mijn meisje zorgde, paste zij ook regelmatig op.

Hoe was het voor jou toen de uitspraak kwam en Lila weg moest, ma?

"Heel erg. Ik had dubbel verdriet, maar dat wilde ik jou niet laten merken. Voor mezelf was ik gebroken, maar voor jou, mijn eigen kind, had ik ook veel verdriet. Geen moeder wil haar kind zo gebroken zien alswanneer hij zijn kind definitief op het vliegtuig moet zetten. Dus aan de ene kant zat ik met mijn eigen pijn en tegelijk mocht ik er geen uiting aan geven omdat ik me groot wilde houden voor jou."

Klein schatje

"Ik vind het vaak nog steeds moeilijk om op Schiphol te zijn. Dan zie ik dat kleine schatje weer aan komen rennen met haar rugzakje om als we haar gingen ophalen voor een bezoekje aan Nederland. Stewardess aan haar hand. Dan lachte zo blij dat ze weer bij ons was."

Is het missen makkelijker geworden in die tien jaar dat ze hier niet meer woont?

"Nou ja, nee, niet echt. Oké, het went, maar ook weer niet. Ik mis haar nog steeds heel erg. Iedere dag. Maar ja, je bent grootouder, wat kun je doen? Mijn belang komt na dat van alle andere betrokkenen. Ik moet het ermee doen."

Helpt het dat er Skype en Facebook en Whatsapp is?

"Nee. Ik stuur weleens een berichtje via internet, maar daar komt nooit reactie op. Ze zit niet vaak op die sites en dat is eigenlijk maar goed ook. En als ik bel, krijg ik meestal de voicemail. Dan spreek ik maar iets liefs in in de stilte na de piep en dan stel ik me voor hoe ze het hoort. Maar een reactie komt er eigenlijk nooit. Het is een kind, hè, een puber."

Oude fijne gevoel

"De laatste keer dat ik haar zag, is drie jaar geleden. Op bezoek in Zweden. Wat waren we meteen weer blij toen we elkaar zagen. Het moment dat we elkaar in de armen vielen, heerlijk. Het oude fijne gevoel was er meteen weer. En daar houd ik me aan vast."

Eigen Beeld

Eigen Beeld

Ken je andere oma's en opa's in vergelijkbare situaties?

"Zeker. Volgens mij zijn er heel veel grootouders en kinderen die elkaar uit het oog verloren zijn. In ons geval heb ik niet het idee dat haar moeder de boel dwarsboomt, al lijkt het er ook niet op dat het contact wordt gestimuleerd, maar er zijn vechtscheiders die elkaar op iedere mogelijke manier proberen het leven zuur te maken. Via de kinderen, maar ook door de familie rond de ex te raken. Het weghouden van kinderen bij de andere ouder zou sowieso strafbaar moeten zijn."

Kinderen passen zich snel aan

"Hoe erg je je ex ook haat, jouw gevoel mag nooit reden zijn dat jouw kind zijn vader of moeder of opa en oma nooit meer ziet. Ik weet dat er veel grootouders zijn die hun kleinkinderen enorm missen. Andersom zal dat ook zo zijn, maar kinderen passen zich snel aan. Toch is juist de rol van opa's en oma's na een echtscheiding heel belangrijk. Voor de rust, de liefde, de balans en het zelfvertrouwen van betrokken kinderen."

Heb je een favoriet moment met Lila?

"Ja." Mijn moeder glimlacht. "Dat ik haar stiekem een chocolaatje gaf toen dat van jou niet mocht. ‘Hier, schiet op,’ fluisterde ik stout. ‘Eet op en niks zeggen.’ Toen keek Lila zo ondeugend en at ze snel het chocolaatje op. Ik zie nog hoe ze ervan genoot. We waren even partners in crime en ondanks dat ik haar nu al drie jaar niet heb gezien, voel ik nog steeds dat we dat zijn."

Heeft het missen van Lila ook invloed op de relatie met je andere kleinkinderen?

"Zeker. Door de uitspraak ging Lila weg, en uiteindelijk ging jij er achteraan. Rikki was 1 en Jazz is in Zweden geboren. Ik zou ook voor hen door het vuur gaan, maar de intensiteit is toch anders wanneer je niet met elkaar bent opgegroeid. Dus ja, jouw scheiding heeft ook een heel grote impact gehad op mijn leven. En nog steeds."

Vind jij dat er iets gedaan zou moeten worden voor grootouders en kleinkinderen die elkaar niet meer zien?

"Absoluut. Maar ja, wat? Kijk, een opa of oma kan er over het algemeen weinig tot niks aan doen dat een van zijn of haar kinderen gaat scheiden. De meeste opa’s en oma’s willen alleen maar het fijne contact voortzetten dat ze hebben met de kleinkinderen, verhaaltjes voorlezen, leuke dingen doen, gewoon simpel knuffelen of kletsen op de bank. Door jouw scheiding is Lila en mij dat ontnomen. En dat is geen verwijt, maar het is gebeurd zonder dat ik er iets aan kon doen. Het is zowel Lila als mij overkomen, eigenlijk."

Knappe koppen

"Het voelt als bijzonder oneerlijk dat wij elkaar nu niet meer zien omdat jij en je ex niet meer verder wilden samen. Ik snap dat het praktisch gezien niet zo makkelijk is, maar ik zou zeker willen dat er iets geregeld wordt voor al die kleinkinderen, opa's en oma's die elkaar onnodig moeten missen. Eens in de zoveel tijd een ontmoeting, of een officiële bezoekregeling of zo. Voor hardnekkige vechtscheiders niet zo makkelijk misschien, maar wellicht kunnen de knappe koppen uit de politiek er iets aan doen …"

Wat vind jij? Mogen grootouders en andere familieleden de dupe zijn van een ruzie waar ze over het algemeen zelf niets of weinig mee te maken hebben? Mogen kinderen bovenop de pijn door de scheiding van hun ouders ook het contact met opa's, oma's en andere familie verliezen? En wat kan er gedaan worden om iets van al die verloren contacten weer te herstellen?

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.