Vrouw/Mama
344061310
Mama

Opvoeddilemma

Hoe combineer je het moederschap met een chronische ziekte?

Hoe combineer je de zorg voor je kinderen met de zorg voor jezelf?

Hoe combineer je de zorg voor je kinderen met de zorg voor jezelf?

Als chronische pijn of een ziekte je dagelijkse leven beheerst, hoe zorg je dan als moeder dat je jezelf én je kind(eren) niet tekortdoet? Hoe combineer je de zorg voor je kinderen met de zorg voor jezelf? We gingen in gesprek met Yvonne Lankhaar, psycholoog en ervaringsdeskundige.

Hoe combineer je de zorg voor je kinderen met de zorg voor jezelf?

Hoe combineer je de zorg voor je kinderen met de zorg voor jezelf?

door Yara Hooglugt

Yvonne Lankhaar is zelf chronisch pijnpatiënt en moeder van twee dochters van 1 en 4. Als psycholoog voert ze haar gesprekken met patiënten wandelend; door rugklachten kan ze zelf niet lang achtereen zitten en op deze manier kan ze toch haar werk blijven uitoefenen. Zo spreekt ze als ervaringsdeskundige veel mensen die net als zij met chronische klachten kampen. Onder hen zijn veel moeders met vragen rondom de opvoeding.

Uitdagingen

Ouders met chronische pijn of een langdurige of ernstige ziekte staan in de opvoeding voor veel uitdagingen, vertelt Lankhaar. Wat vertel je je kind wel en wat niet? Moet je je kind met details over jouw ziekte ’belasten’? En als je het dan gaat uitleggen, hoe doe je dat dan precies? Vaak vormt communicatie de rode draad in (opvoed)vraagstukken van chronisch pijnpatiënten. Lankhaar: „Wat je precies vertelt en hoe je dat doet, kun je het beste afstemmen op de leeftijd en het niveau van je kind – maar naar mijn mening is het hoe dan ook belangrijk om erover te praten.”

Vragen

„Daarbij kun je vaak het beste de vragen van je kind als uitgangspunt nemen. Je kunt wel denken ’Ik zeg niks en bescherm hem/haar daarmee’, maar spanning in huis is zelfs voor de jongste kinderen voelbaar en uiteindelijk zal hij/zij toch gesprekken tussen jou en je partner oppikken. In veel gevallen komen dan vanzelf de vragen: ’Mama, waarom moet je zo vaak liggen?’ of ’Waarom kun jij dit niet en papa wel?’. Geef dan rustig antwoord op hun vragen en houd het ook alléén daarbij. Soms heb je zelf al een heel verhaal in je hoofd, maar hoef je je niet eens verder te verklaren wanneer de vragen van je kind stoppen. Een simpel antwoord is voor een kinderhoofd vaak al genoeg voor geruststelling. In hun wereld zijn ze dan alweer drie stappen verder.”

Boos of verdrietig

„Als vragen uitblijven, zal je zelf het initiatief moeten nemen. Dat kun je doen door letterlijk te vragen of hij/zij vragen heeft, maar ook door situaties te benoemen. ’Wat vind je ervan dat mama zo vaak moet liggen?’ Op deze manier kun je ook beter anticiperen wanneer je kind eens boos of verdrietig reageert – situaties die helaas voor veel moeders met een chronische ziekte onvermijdelijk zijn. Soms heeft je kind een ander plan in zijn/haar hoofd en zal hij/zij zich aan jou moeten aanpassen. Dan is het het beste om rustig uitleg te geven en samen een middenweg te zoeken.”

Dubbel

Het omgaan met de boosheid en het verdriet van een kind is voor veel moeders erg dubbel, ziet Lankhaar. „Je zit op zo’n moment niet alleen met zijn/haar emoties, maar ook met die van jezelf. Daarom is het juist zo belangrijk om rustig te blijven en te kijken wat je voor elkaar kunt doen. Blijf daarin consequent en houd oog voor jezelf. Soms is het gewoon niet anders en moet je rusten, of in mijn geval juist wandelen. En ja, het komt voor dat moeders met chronische klachten, door pijn of vermoeidheid, een korter lontje hebben en sneller boos worden. Dan is het belangrijk om te benoemen waarom dat gebeurt en dat dat niet aan je kind ligt. ’Mama is heel erg moe en heeft pijn. Dat komt niet door jou, maar ik moet nu wél even gaan liggen’. Het is heel belangrijk je kind ervan te doordringen dat hij/zij geen aandeel heeft in jouw pijn.”

Schaamte

„Ik zie veel patiënten die kampen met schaamtegevoel; omdat ze het gevoel hebben tekort te schieten en zien dat zij niet in staat zijn tot dingen die andere ouders wel kunnen. Langs de lijn staan bij voetbal bijvoorbeeld. Dat is begrijpelijk, en ook hier is communicatie weer belangrijk. Behalve het gesprek met je kind kan namelijk ook lotgenotencontact van grote meerwaarde zijn. Ook raad ik vaak aan om ’moeilijke’ gesprekken met vrienden of familie te voeren, om met hen te kunnen delen waar jij mee zit. Dat zijn vaak emotionele gesprekken, maar ervaring leert dat ze enorm kunnen helpen.”

In april organiseert Lankhaar een themamaand rondom chronisch ziek zijn en ouderschap op Instagram.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo