Nieuws/Vrouw
457630
Vrouw

Gezond eten | Voedingsadvies

Speltbrood is hier allemaal goed voor

ADVIES - Bij steeds meer bakkers en supermarkten liggen producten gemaakt van spelt. Brood, bolletjes, crackers, beschuit, koekjes, taart, pasta en muesli.

Na de anti-tarwe lobby en de daarop volgende run op spelt wordt dit graan door de enorm hoge vraag door bakkers het beige goud genoemd. Is dit de zoveelste hype of zijn de dagen van tarwe definitief voorbij?

Lees onderstaande feiten en beslis zelf:

Oergraan

Spelt (Triticum spelta) is een graan soort, net als tarwe en rijst. Het is één van de oudste graansoorten die wij kennen en wordt daarom ook wel ‘oergraan’ genoemd.

Het vindt zijn oorsprong in Mesopotamië, waar het 9000 jaar geleden al werd verbouwd. Het onderscheidt zich van andere ‘bedekte’ granen doordat het kaf niet met de korrel is vergroeid. Bij tarwe en rijst is dat wel het geval en moet het kaf eraf ‘geraspt’ worden.

Bij spelt is deze buitenste schil extra hard. Voor verwerking wordt deze schil eraf 'gepeld'. Dit gebeurt tussen twee zware van zandsteen gemaakte molenstenen die op een bepaalde afstand van elkaar moeten staan zodat de granen niet geplet worden.

De zachte kern, die al die tijd goed beschermd heeft kunnen groeien, zit boordevol voedingsstoffen en is daarmee de gezondste onder de granen.

Dit is meteen het grootste verschil tussen spelt en tarwe. Bij tarwe zitten de meeste voedingsstoffen in de kiem en de vezel, die bij verwerking van het graan vaak worden verwijderd, waarmee de meest gezonde stoffen verloren gaan. In tegenstelling tot bij spelt.

 

Hoe gezond is speltbrood

 

Voedingsstoffen

Spelt is zeer eiwitrijk, er zit 10 tot 25% meer eiwitten in spelt dan in ieder ander commercieel geproduceerde tarwesoort. Verder bevat het veel vitamine B2 (riboflavine), foliumzuur,  nicotinezuur en vitamine E.

Een Belgische studie wees uit dat het meer ijzer, magnesium, koper, zink en fosfor bevat dan tarwe. Wat ook mee speelt is dat er in spelt 40% minder fytinezuur zit dan in tarwe. Dit zuur verhindert de opname van mineralen.

Dat is vaak één van de redenen waarom mensen een opgeblazen buik krijgen na het eten van tarwe. Het wordt door veel mensen niet goed verteerd. 

Natuurlijk

Een andere reden dat het graan aan populariteit wint is vanwege het feit dat het zeer geschikt is om biologisch te verbouwen en daarmee goed past in de populaire puur natuur trend.

Spelt heeft minder bemesting nodig en is resistenter tegen ziekten dan andere granen. Het hoeft dan ook niet besproeid te worden met insecticiden.

Ook is het zeer goed voor mensen met een tarwe allergie, die spelt zonder problemen kunnen eten. Omdat er wel gluten in zitten is het voor degenen met een gluten allergie geen goede keuze. Gluten in spelt is van een andere samenstelling dan de gluten die in tarwemeel zit.

Ze worden makkelijker verteerd en lokken minder reacties uit van het immuunsysteem, dus het zou goed kunnen dat je met een gluten intolerantie spelt beter of zelfs goed verdraagt. Dat verschilt uiteraard per persoon. 

---

Hoe goed is een koolhydraatarm dieet?

---

Kostbaar

Dat spelt zo gezond is als men zegt staat buiten kijf. Zeker als je bedenkt dat tarwe en rijst vaak  in enorme hoeveelheden met veel bestrijdingsmiddelen worden geproduceerd en over grote afstanden worden vervoerd.

Ons spelt komt gedeeltelijk uit Nederland maar vooral uit Duitsland, waar het Dinkel heet en al jaren wordt verbouwd en gegeten. Door de verhoogde vraag naar spelt is het een stuk duurder geworden en wordt het door bakkers gekscherend 'Het beige goud' genoemd.

Speltbrood vliegt de winkels uit en de huidige oogsten kunnen niet aan de hoge vraag voldoen. Het graan lijdt onder haar eigen populariteit. Het heeft er onder andere voor gezorgd dat er een pittig prijskaartje aan het brood is komen te hangen.  

---

Alles over gezond eten

---

Vermengd

Natuurlijk wordt er ook bij dit product misbruik gemaakt van haar gezonde imago. Een speltbrood voor de prijs van een volkoren brood roept vraagtekens op.

Dat kan met de huidige schaarste aan spelt nooit van puur spelt gebakken zijn. Daar zit waarschijnlijk een goedkopere en inferieure graansoort als tarwe doorheen om de prijs te drukken*. Lees daarom goed de etiketten en ingrediënten als je een brood bij de supermarkt haalt.

Beter is het om naar een ambachtelijke bakker te gaan en daar te vragen naar de ingrediënten en herkomst van het graan. Sommige bakkers voegen tarwegluten toe om het brood luchtiger te maken.

Ook dit is belangrijk om te weten. Met name als je last hebt van een tarwe allergie. Om die reden is het van groot belang dat het brood uit een tarwe vrije omgeving komt zodat er geen kruis besmetting heeft kunnen plaatsvinden.

Keuze

Als je denkt gevoelig te zijn voor tarwe vervang dit dan door spelt of andere granen. Er is steeds grotere variatie aan producten verkrijgbaar, ook in de reguliere supermarkten.

Als je gezondere keuzes wilt maken is spelt een goede optie. Het is niet alleen gezond door de hoge voedingswaarde maar ook erg lekker met een licht nootachtige smaak.

Door de lage glycemische index worden de koolhydraten langzamer opgenomen in de bloedstroom en zul je minder snel honger hebben. Het past daarmee goed in een gezonde levensstijl. 

 

*Wetgeving 

De definitie van speltbrood is niet opgenomen in de Nederlandse Warenwet. Voor volkorenbrood is dit wel zo. Als je een brood koopt waar 'volkoren' op staat, moet dit volledig uit volkoren graan  bestaan. Voor de ingrediënten van speltbrood geldt dit (nog) niet en men mag dus bijmengen. Dit betekent in de praktijk dat als er minimaal 5% speltmeel of -bloem in een product zit je het de naam spelt mag geven. In Duitsland is het wel in de wet geregeld. Daar mag je een speltbrood pas zo noemen als dit voor minimaal 90% uit spelt bestaat.

 

Beginnen met bewegen? Bekijk dan onze

zes-weken-fit-challenge!

 

 

Meer info op:

www.prowellness.nl 

Rolien Scheepbouwer is voedingsdeskundige en gezondheidscoach. Zij heeft een praktijk in Amsterdam. Voor VROUW behandelt zij elke week een onderwerp.

Heb jij ook een vraag/opmerking voor Rolien? Mail die dan naar gezondleven@telegraaf.nl