Vrouw/Columns & Opinie
580546338
Columns & Opinie

Kind kwijt eigen schuld, dikke bult?

'Kind kwijt? Hoe krijg je het voor elkaar. Kind beroofd? Hoe kun je dat als moeder niet gezien hebben? Een negenjarige hummel die niet is opgewassen tegen het manipulatieve vermogen van een pedofiel: tja, dat krijg je ervan als je je kind achter de computer parkeert!' Waarom oordelen we zo snel?

Zondebokmechanisme

Wanneer een kind iets akeligs overkomt, komen onherroepelijk de standaardvingertjes richting de ouders. Het is het zondebokmechanisme dat steevast in werking treedt zodra er een dramatische dan wel onthutsende gebeurtenis plaatsvindt.

Door een schuldige aan te wijzen kunnen we het beter behappen. Het voelt dan zo lekker veilig: we hebben de illusie dat we zulke voorvallen te allen tijde kunnen voorkómen, en dus gaat óns dat mooi niet gebeuren.

Dat zou mij niet gebeuren!

En zo kregen de ouders van het achtjarige jongetje Adam, dat urenlang onopgemerkt alleen met de trein reisde, het een en ander naar hun hoofd geslingerd. 'Hoe is het mogelijk dat hij ongezien de deur uit kon lopen? Dat zou mij niet gebeuren!’

Maar sommige dingen gebeuren gewoon. Dingen die ons allemaal kunnen overkomen en die lang niet altijd te overzien zijn. En soms gebeuren die dingen waar je domweg bij staat. Of letterlijk bij ligt te slapen.

Reistocht

Zo besloot ik als zesjarige op expeditie te gaan. Het was zondagochtend, mijn ouders lagen nog op één oor. Ik pakte een bijzettafeltje, plantte het voor de voordeur, klom erop, schoof de bovenste knip van de deur en weg was ik. Ik was al terug nog voor het hele gezin wakker was; mijn ouders hebben dus nooit iets gemerkt van mijn reistocht.

Onbezonnen? Natuurlijk (maar hé, ik was een kleuter). Kun je het mijn ouders kwalijk nemen? Ik vind van niet. Kinderen zijn vaak inventiever dan we denken; je verwacht niet dat je zesjarige ukkepuk de hort op gaat als de haan nog niet eens heeft gekraaid.

Zoekgeraakte kinderen

Ik geef toe, ik heb het ook wel eens geroepen. Las ik in de krant dat er tientallen zoekgeraakte kinderen waren tijdens de eerste de beste stranddag van het jaar, dan dacht ik: wie gaat er dan ook met kleintjes naar de kust met die schreeuwende drukte? Tot het mezelf overkwam.

Ik was er alleen met m’n kroost en het strand was zo goed als leeg. Ik hoor mezelf nog zo waarschuwen terwijl ik de spullen uitpakte: ‘Als jullie mij of ons plekje niet meer kunnen terugvinden, dan moeten jullie naar dat oranje huisje gaan.’

Waakzaam en geconcentreerd

Ik stond er letterlijk bij en ik keek ernaar. Naar mijn destijds driejarige jongste, die links van mij met zand zat te kleien. Naar mijn oudste, die rechts van mij schelpen verzamelde. Mijn hoofd draaide van links naar rechts, waakzaam en geconcentreerd. En toch overkwam het me, de jongste was opeens foetsie. Hij was weg binnen een oogwenk.

De eerste minuut bleef ik nog redelijk rustig. Maar mijn kalmte sloeg al gauw om naar een golf van misselijkheid; in mijn hoofd zag ik hem al dood in de zee liggen. In paniek rende ik naar de reddingsbrigade, maar goddank kwam hij daar aangelopen. Hij had het oranje huisje nog onthouden.

Stuurlui aan wal

We zouden niet zo snel moeten oordelen als het om dergelijke gebeurtenissen gaat. Je voelt je als ouder al schuldig genoeg; dan zit je echt niet te wachten op de beste stuurlui aan wal. Natuurlijk ben je in de eerste plaats zelf verantwoordelijk. Maar je bent nooit helemaal zonder gevaar, laten we dat maar eens onder ogen zien.

Barmhartigheid

Uit onderzoek blijkt dat noch de toezicht van ouders, noch de aanwezigheid van filters voorkomt dat een kind via internet door een volwassene wordt benaderd. Je zoon of dochter voorlopig van internet weghouden? Helaas, het heeft weinig nut. Want gebeurt het niet met negen jaar, dan gebeurt het wel met zestien jaar. Ik neem aan dat je dan ook niet meer voortdurend bovenop je kind zit.

Je kind uit het oog verliezen, dat hij wegloopt of, zoals recent in het nieuws: beroofd worden terwijl je zelf aan de overkant van de straat staat; het kan iedereen gebeuren.

Laten we zelf vooral niet onze barmhartigheid uit het oog verliezen. Door zo snel te oordelen, lopen we zelf weg. Weg van onze medeverantwoordelijkheid, weg van onze compassie. En weg van de angst voor het onoverkomelijke.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.