Vrouw/Verhalen achter het nieuws
772230004
Verhalen achter het nieuws

Brein & Body

Zo ongezond is een slechte nachtrust

„Over het algemeen zien we dat mensen die goed slapen maar zichzelf te weinig slaap gunnen, gevoeliger zijn voor obesitas. Te weinig nachtrust zorgt namelijk voor een disbalans in leptine en ghreline.”

„Over het algemeen zien we dat mensen die goed slapen maar zichzelf te weinig slaap gunnen, gevoeliger zijn voor obesitas. Te weinig nachtrust zorgt namelijk voor een disbalans in leptine en ghreline.”

Het is algemeen bekend dat een goede nachtrust belangrijk is voor je gezondheid. Maar hoe ongezond is het daadwerkelijk als je structureel slecht of te weinig slaapt? We bespreken het met slaapwetenschapper Merijn van de Laar.

„Over het algemeen zien we dat mensen die goed slapen maar zichzelf te weinig slaap gunnen, gevoeliger zijn voor obesitas. Te weinig nachtrust zorgt namelijk voor een disbalans in leptine en ghreline.”

„Over het algemeen zien we dat mensen die goed slapen maar zichzelf te weinig slaap gunnen, gevoeliger zijn voor obesitas. Te weinig nachtrust zorgt namelijk voor een disbalans in leptine en ghreline.”

Hoe ziet een goede nachtrust eruit?

Volgens wetenschappers is de duur van de perfecte nachtrust erg verschillend per persoon. De gemiddelde volwassene slaapt 7 uur, maar 6 uur kan ook nog heel normaal zijn. Niet alleen de duur, maar ook de kwaliteit van de slaap is belangrijk. Ongeveer 20 procent van je nachtrust bestaat uit de diepe slaap en 20 procent uit de REM-slaap (ook wel de droomfase genoemd). „Met name de diepe slaap is belangrijk voor herstel. Tijdens de diepe slaap ontspannen je spieren en vertraagt je ademhaling. Je hersenen verwerken alle informatie van de dag. Tijdens deze fase vindt ook meer spiergroei, weefselherstel en verspreiding van immuun cellen plaats. Als deze fase te kort is, zal je immuunsysteem zich minder goed kunnen verweren tegen een verkoudheid of griep.”

Bij een goede nachtrust is kwaliteit meestal belangrijker dan kwantiteit. Het is volgens slaapwetenschapper Van de Laar daarom belangrijk dat je je niet te veel focust op die acht uur per nacht. „Bij veel mensen is zes of zeven uur slaap al voldoende. Er moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen mensen met slapeloosheid en mensen die gewoon te weinig slapen. Deze twee groepen worden ten onrechte door elkaar gehaald. Te weinig slaap is ongezond, maar slapeloosheid komt veel vaker voor in Nederland. Daarnaast komt slaapapneu ook veel voor. Deze mensen, die door ademstops te weinig diepe slaap hebben, merken dat duidelijk in hun dagelijks leven. Ze voelen zich uitgeblust, snel overprikkeld en kunnen zomaar in slaap vallen.”

Wat zijn de kortetermijneffecten van een slechte nachtrust?

Als je te weinig of slecht slaapt, zijn er duidelijke effecten op de korte termijn. „Er ontstaan concentratie- en geheugenproblemen. Je ziet dat mensen op sociaal en professioneel vlak minder goed functioneren en sneller geïrriteerd raken. Mensen met slapeloosheid zijn vaak vermoeid en hebben sneller stemmingsproblemen”, aldus Van de Laar.

Hiernaast heeft een slechte nachtrust ook effect op je uiterlijk. „Tijdens de diepe slaap gaat je herstelmechanisme aan het werk. Dit is goed voor alle organen en daar is je huid onderdeel van. Kan je huid zich ’s nachts minder goed herstellen door te weinig diepe slaap? Dan zullen er eerder rimpels of onzuiverheden ontstaan.”

Wat zijn de langetermijneffecten van een slechte nachtrust?

Er is veel onderzoek gedaan naar de langetermijneffecten van een slechte nachtrust. Zo zouden volwassenen die slecht slapen een verhoogd risico hebben op obesitas. Volgens slaapwetenschapper Van de Laar is dit niet helemaal waar. „Over het algemeen zien we dat mensen die goed slapen maar zichzelf te weinig slaap gunnen, gevoeliger zijn voor obesitas. Te weinig nachtrust zorgt namelijk voor een disbalans in leptine en ghreline, waardoor je minder snel verzadigd bent. Dit verschijnsel zien we weer niet terug bij mensen met slapeloosheid.” Hart- en vaatziekten en dementie zijn ook in verband gebracht met slapeloosheid, maar hierbij kan geen duidelijk kip-ei verband gelegd worden.

„Verder is er geen duidelijk verband te zien tussen slapeloosheid en kanker. Slaapmedicatie en slaapapneu zijn hier echter wel mee in verband gebracht. Mensen met slaapapneu hebben voornamelijk problemen met hun diepe slaap en regelmatig zuurstoftekort tijdens de slaapperiode. Dit zorgt voor een algeheel negatief gezondheidseffect en daar kan kanker onderdeel van zijn.”

Een hoge bloeddruk en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten hangen volgens Van de Laar ook samen met een slechte nachtrust. „Mensen die kort en slecht slapen hebben een verhoogd risico, maar dit geldt dan weer niet voor de mensen die kort en goed slapen en dan ook fris opstaan. Onderzoekers denken namelijk dat deze mensen ondanks hun korte slaaptijd, alsnog een hoge slaapkwaliteit hebben.”

Tussen dementie en kort of slecht slapen bestaat volgens Van de Laar al langer het vermoeden dat er een verband is. „We weten echter niet of een slechte nachtrust leidt tot dementie of een voorloper is van dementie. Het kan namelijk ook dat de slaapproblemen een voorteken zijn van dementie, maar dat moet nog verder onderzocht worden.”

Hoe kun je zelf voor een goede nachtrust zorgen?

Er zijn verschillende factoren die de nachtrust beïnvloeden. Stress, slaapdruk en de slaapomstandigheden zijn volgens Van de Laar het belangrijkste.

Stress… zorgt voor slapeloosheid. Tijdens stresssituaties komt je lichaam in de overlevingsstand, waardoor je waakzaam blijft. Je brein wil controleren of je omgeving veilig is. Dit maakt in slaap vallen moeilijker. Probeer daarom te werken aan stressreductie.

Voldoende slaapdruk… is ook ontzettend belangrijk. Je moet lang genoeg uit bed zijn om goed te kunnen slapen. Slechte slapers hebben vaak de neiging om eerder in bed te gaan liggen, maar dit moet je juist niet doen. De slaapdruk moet hoog genoeg zijn. Ben je een slechte slaper? Dan helpt het juist als je de slaaptijd verkort, omdat je dan vaak ziet dat je sneller in slaap valt en beter doorslaapt.

Slaapomstandigheden… zijn meestal makkelijk te verbeteren. Kijk niet te vaak op je wekker, maak de kamer donker en spendeer niet te veel tijd op social media voor het slapengaan. Door de mentale overprikkeling kom je namelijk moeilijker in slaap.

Tot slot raadt Van de Laar slaapmedicatie écht af. „Slechte slapers hebben de neiging om naar slaapmedicatie te grijpen. Wat veel mensen echter niet weten is dat slaapmedicatie je diepe slaap verkort. Dat is zonde, want de diepe slaap is juist zo ontzettend belangrijk voor je gezondheid. Probeer slaapmedicatie dus zoveel mogelijk te vermijden.”

Meer VROUW

Wil je niets van VROUW missen? Speciaal voor de trouwste lezeressen versturen we elke dag een mail met al onze dagelijkse hoogtepunten. Abonneer je hier.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.