Vrouw/Verhalen achter het nieuws
774771513
Verhalen achter het nieuws

Brein & Body

Dit moet je weten over een verzakking

Volgens gynaecoloog Kluivers krijgt ongeveer 40 procent van de vrouwen na een vaginale bevalling een verzakking, toch ontstaan de klachten vaak pas rondom de menopauze.

Volgens gynaecoloog Kluivers krijgt ongeveer 40 procent van de vrouwen na een vaginale bevalling een verzakking, toch ontstaan de klachten vaak pas rondom de menopauze.

Ongeveer 2 op de 5 vrouwen in Nederland heeft een vaginale verzakking. Normaliter horen het bindweefsel en de bekkenbodemspieren de blaas, endeldarm en baarmoeder op hun plek te houden, maar bij een verzakking zijn deze organen letterlijk naar beneden gezakt. Hoe herken je een verzakking? En wat kun je ertegen doen? We bespreken het met Kirsten Kluivers, gynaecoloog en bekkenbodemspecialist.

Volgens gynaecoloog Kluivers krijgt ongeveer 40 procent van de vrouwen na een vaginale bevalling een verzakking, toch ontstaan de klachten vaak pas rondom de menopauze.

Volgens gynaecoloog Kluivers krijgt ongeveer 40 procent van de vrouwen na een vaginale bevalling een verzakking, toch ontstaan de klachten vaak pas rondom de menopauze.

Wat is een verzakking?

Bij een verzakking zijn de bindweefsels en bekkenbodemspieren uitgerekt of beschadigd en hierdoor zakken de blaas, endeldarm of baarmoeder in de vagina naar beneden. Kluivers: „De bekkenbodem is niet stevig genoeg om de weefsels binnenboord te houden. Je ziet dan dat het vaginawandweefsel of soms zelf de baarmoedermond zichtbaar wordt in de vagina.”

Wat zijn de symptomen van een verzakking?

Je hebt verschillende vormen van verzakkingen die tegelijk kunnen voorkomen, maar elkaar ook kunnen versterken. „De meest voorkomende verzakking, is de blaasverzakking, maar de baarmoeder- en darmverzakking en een combinatie van deze drie komen bij vrouwen ook vaak voor”, aldus Kluivers. Maar hoe herken je een verzakking? En wat zijn de symptomen?

„Bij een verzakking is er vaak het gevoel van een balletje tussen de schaamlippen of een zwaar gevoel in de vagina. Dat balletje kan zichtbaar zijn als je met een spiegeltje kijkt. Bij een blaasverzakking is de voorwand van de schede, waar de blaas op rust, naar buiten gezakt. Bij een darmverzakking is de achterwand van de schede te slap en kan de endeldarm de vagina naar buiten duwen. Het kan ook zo zijn dat de dunne darm tussen de schede en de dikke darm zakt. Bij een baarmoederverzakking zakt de baarmoeder uit zijn normale positie.”

„Een verzakking kan ook bijkomende problemen veroorzaken, zoals vaak plassen, moeilijk (niet goed) uitplassen of juist ongewenst urineverlies. Blaasontstekingen krijgen makkelijker een kans als je niet meer goed uit kunt plassen. Bij een verzakking kan een moeilijke stoelgang opspelen. Dat gebeurt wat vaker bij een darmverzakking, maar in principe kan elk type verzakking plasproblemen of moeilijke stoelgang veroorzaken. Hiernaast komt vermoeidheid ook regelmatig voor.”

Het hoeft echter niet altijd met klachten gepaard te gaan. „Wanneer je een verzakking hebt, hoeft het niet te betekenen dat je veel klachten ervaart. Ik ken vrouwen die een flinke verzakking hebben zonder klachten. Maar ik ken ook vrouwen die een kleine verzakking hebben en juist heel veel klachten ervaren. Het verschilt ook of je de verzakking ’s morgens of ’s avonds bekijkt. Vaak is de verzakking ’s avonds erger dan wanneer je net uit bed komt. Hiernaast hoef je niet bang te zijn dat de blaas of darm er uiteindelijk helemaal uitkomt. De vaginawand is stevig, dus dat zal niet voorkomen.”

Waardoor ontstaat een verzakking?

Volgens gynaecoloog Kluivers krijgt ongeveer 40 procent van de vrouwen na een vaginale bevalling een verzakking, toch ontstaan de klachten vaak pas rondom de menopauze. „Er zijn een aantal bekende risicofactoren. Bij een vaginale bevalling rekken het bind- en spierweefsel enorm op, hierdoor ontstaan de meeste verzakkingen. Maar het duurt vaak meer dan 10 jaar voordat een vrouw er last van krijgt.”

„Ook is bekend dat vrouwen 2,5 keer meer kans hebben op een verzakking als hun moeder of zus er ook een heeft. Wanneer je last hebt van een moeilijke stoelgang, chronisch hoesten of overgewicht, is de kans op een verzakking ook vergroot.”

Kluivers vertelt dat een verzakking zonder bevalling in Nederland haast niet voorkomt. „In ontwikkelingslanden waar vrouwen op jonge leeftijd al zware kannen water moeten dragen, zie je dat vrouwen ook een verzakking krijgen zonder vaginale bevalling, maar in Nederland is dit uitzonderlijk.”

Een verzakking ontstaat dus vaak door een vaginale bevalling. Is een keizersnede voor vrouwen met verhoog risico dan geen betere optie? „Het is moeilijk om vast te stellen welke vrouwen een verhoogd risico hebben, omdat veel vrouwen pas een verzakking krijgen als ze in de menopauze zitten. Dit maakt het lastig meetbaar en een keizersnede heeft ook weer nadelen. Voor vrouwen met verhoogd risico zou het een optie kunnen zijn, maar wij moeten eerst beter zicht krijgen op welke vrouwen dit dan precies zijn,” aldus Kluivers.

Wat kun je tegen een verzakking doen?

Wanneer je uiteindelijk toch een verzakking hebt, zijn er verschillende manieren om je verzakking te verminderen. „Je kunt preventief of bij een mild stadium bekkenbodemoefeningen proberen. Bekkenfysiotherapeuten hebben veel kennis van deze problematiek en bij urineverlies wordt fysiotherapie vergoed in de basis-ziektekosten-verzekering. Bij een wat flinkere verzakking raden wij vaak een vaginale ring aan. De ring, ook wel pessarium genoemd, brengt een verzakte blaas of baarmoeder terug op de juiste plek. Wij leren je hoe je de ring zelf kunt inbrengen en als de ring goed past, hoor je hem ook niet te voelen. Voor vrouwen die vlak na hun eerste bevalling last krijgen van een verzakking, is dit vaak de beste optie.”

Bij een behoorlijke verzakking, is de kans groot dat bovenstaande niet zal helpen, alhoewel er geen reden is om het niet te proberen. „In Nederland wordt ongeveer 20 procent van de vrouwen geopereerd na een verzakking en/of urineverlies. Wij hebben jaarlijks meer dan 7000 verzakkingsoperaties. Deze operatie zou je echter pas moeten doen, als je gezin compleet is. Bij de operatie wordt de vaginawand verstevigt met lichaamseigen weefsel. Wij weten echter dat deze operaties niet altijd effectief zijn. 30 procent van de vrouwen krijgt na de operatie opnieuw verzakkingsklachten, gelukkig hoeft maar 10 procent er opnieuw aan geopereerd te worden. Hiernaast is het ook belangrijk dat je jezelf niet op jonge leeftijd laat opereren, of in elk geval alleen als het echt nodig is. De kans dat je verzakking nadien nog een paar keer terugkomt, is dan ook groter.”

Schaamte

Wanneer je klachten ervaart is het volgens Kluivers belangrijk dat je jezelf niet laat belemmeren door schaamte. „We zien vaak dat vrouwen een drempel ervaren om naar de huisarts of gynaecoloog te gaan met bekkenbodemklachten. Schaamte rondom intieme klachten speelt daarbij een rol. Maar ook het gevoel dat behandelingen niet zo effectief en wel heel ingrijpend zijn kan een belemmering vormen. Het lijkt mij altijd goed om hulp te zoeken als je veel klachten hebt of ongerust bent. Je kunt dan voor jezelf een betere afweging maken voor of tegen de behandeling.”

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.