Vrouw/Columns & Opinie
787433283
Columns & Opinie

'Soms komt na een verse actie het bloed door haar trui heen'

Zelfbeschadiging

Zelfbeschadiging

José Moree (41) - getrouwd met Wichard en moeder van twee kinderen - is docent Nederlands op een middelbare school en mentor van 4 mavo. Elke week schrijft ze over haar belevenissen.

Zelfbeschadiging

Zelfbeschadiging

Het is 2010 als ik haar leer kennen. Nienke. Ze is eerst wat nors en stil. 'Ze moet nog een beetje ontdooien', denk ik. Of misschien vindt ze mij wel gewoon irritant vrolijk. Dat kan natuurlijk ook. Wel komt ze altijd vooraan zitten.

Zelfbeschadiging

En na een tijdje lijkt het of mijn stomme grapjes een kleine glimlach bij haar veroorzaken. Weer wat later in het jaar blijft ze wat langer hangen na de les voor een praatje. En dan komt op een dag haar verhaal er met horten en stoten uit. "Mevrouw, ik moet u iets vertellen. Iets ergs. Maar ik wil niet dat u denkt dat ik gestoord ben: ik snijd mezelf."

Het is soms zo donker in haar hoofd. De enige manier waarop ze verlichting krijgt, is door zichzelf te beschadigen. Met een stanleymes. Ik probeer niet te huiveren als ze haar verhaal doet en haar armen laat zien. Overal korstjes. Overal littekens. Ze is inmiddels aan haar benen begonnen. Ik kan wel janken.

Verrader

Ik voel me een verrader, want ik heb een plicht. Ik moet haar gaan vertellen dat ik haar geheim moet gaan delen met anderen. Om haar te helpen. Ze is dapper genoeg geweest om mij te vertrouwen en ik wil dit vertrouwen niet beschamen.

Ik zeg dat ik blij ben dat ze naar me toe is gekomen en dat ik haar mentor moet inlichten. Hij zal dan contact moeten zoeken met haar ouders, omdat de hulp die zij nodig heeft zo specifiek is. Die kunnen wij haar niet bieden op school. Ik zeg dat het echt het allerbeste is, als ze zelf eerst met haar ouders praat.

Automutilatie

Waar ik bang voor was, gebeurt niet. Ze loopt niet weg. "Ik ben niet boos mevrouw, ik ben opgelucht. En ik ga zelf met mijn ouders praten." Haar ouders reageren totaal lamgeslagen en heel verdrietig, maar bewandelen de juiste paden en schakelen hulp in.

Ik kan me hun verdriet, onmacht en schuldgevoel heel goed voorstellen. Ik heb zelf kinderen thuis en kan en wil me niet voorstellen dat hen dit later overkomt. Ik zeg bewust 'overkomen', want zo voelt het bij pubers die zichzelf beschadigen ook. Mensen denken vaak dat er iets naars gebeurd moet zijn om tot automutilatie over te gaan. Of dat het om aandacht vragen gaat. Pubers zijn daarin keihard naar elkaar toe.

ATK

Dan ben je 'emo' of heb je 'ATK': Aandacht TeKort. Maar 'simpelweg' jong, heel onzeker of verdrietig zijn, je buitengesloten voelen, je anders voelen of worstelen met je seksuele identiteit kunnen aanleiding zijn tot zelfbeschadiging. Daarnaast denken ouders alles van hun pubers te weten, maar die zijn meesterlijk in het verbergen van zelfverminking.

De tijd die volgt is er een van ups en downs. Ze leert tools om de negatieve gedachten en drang tot zelfbeschadiging een halt toe te roepen. Maar het is natuurlijk niet zo dat er met een toverstokje wordt gezwaaid en het snijden ineens ophoudt.

Goede versie

Soms komt na een verse actie het bloed door haar trui heen. Ik schud met mijn hoofd om het beeld kwijt te raken. Het is nu bijna tien jaar later. We hebben nog steeds af en toe contact. Ik vraag hoe het met haar gaat en of ik een column over haar mag schrijven. Ze antwoordt met de humor die ik inmiddels zo goed van haar ken. "Natuurlijk mag dat! Hoe het met me gaat? Wil je de lange versie of de korte?"

Ik antwoord dat ik vooral hoop dat het een goede versie is. Ik krijg de versie-tot-nu-toe: een jong leven met heel veel obstakels, verdriet en verkeerde diagnoses. We willen een nieuwe, andere versie! En daar werkt ze iedere dag heel hard aan. Lieve Nienke, ik wens jou alle goeds, alle kracht en al het geluk van de wereld. Dat verdien je, daar geloof ik heilig in. Nu jij nog.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.