Vrouw/Verhalen achter het nieuws
830775554
Verhalen achter het nieuws

Brein & Body

Psycholoog Jeffrey Wijnberg: ’Schuldgevoel is iets positiefs’

Iedereen heeft weleens last van schuldgevoel, maar wat is het precies? Waarom heeft de een hier meer last van dan de ander? En hoe kom je ervan af? Psycholoog Jeffrey Wijnberg legt ons precies uit hoe het werkt. „Een schuldgevoel is eigenlijk iets positiefs.”

Een schuldgevoel: 83 procent van de Nederlandse vrouwen heeft daar regelmatig last van, blijkt uit onderzoek van het bedrijf Goodiebox. Volgens psycholoog Jeffrey Wijnberg heeft schuldgevoel alles te maken met het geweten van de mens. „Schuldgevoel is als het ware de emotionele behoeder van het brein.” In de maatschappij wordt schuldgevoel vaak gezien als iets slechts, maar volgens Wijnberg is het tegenovergestelde waar. „Een schuldgevoel is nodig om erachter te komen waarin iemand tekortschiet. Het is een leerproces: je komt erachter dat je ergens tekort bent geschoten en je leert dat je een bepaalde situatie voortaan beter anders kunt aanpakken.”

Als je geen geweten heeft, is dat juist iets om je zorgen over te maken, vertelt Wijnberg. „Zonder geweten kan iemand ook geen schuldgevoelens ervaren en dat is iets dat vrijwel alleen voorkomt bij psychopaten. Een schuldgevoel is dus eigenlijk iets positiefs.”

Mate van schuldgevoel

De gewetensfunctie reageert bij sommige mensen sneller dan bij andere mensen. Wijnberg legt uit dat de ontwikkeling van het geweten in gang wordt gezet tijdens de opvoeding. „Van jongs af aan, zelfs zonder dat je je er bewust van bent, word je tijdens de opvoeding gecorrigeerd. Die correcties op het gedrag bepalen hoe het geweten op latere leeftijd reageert. Bij mensen die een strengere opvoeding hebben gehad, reageert het geweten vaak heftiger dan bij mensen die vrijer zijn opgevoed.” Naast opvoeding speelt aanleg ook een rol bij de mate van schuldgevoel.

Schuldgevoel bij vreemdgaan

Bij schuldgevoelens door vreemdgaan ligt alles iets genuanceerder, omdat meestal één van de twee mensen het gevoel van ’houden van’ verliest in aanloop naar overspel. „Soms hebben mensen zich zo verwaarloosd gevoeld binnen een relatie dat er geen schuldgevoel ontstaat als ze ervoor kiezen om vreemd te gaan. Maar dit betekent niet dat deze mensen geen geweten hebben.”

Mentale en lichamelijke gevolgen

Door schuldgevoelens kun je last krijgen van mentale en lichamelijke gevolgen. „Mensen kunnen gaan piekeren over de situatie, liggen ’s nachts wakker omdat ze de slaap niet kunnen vatten en denken constant na over hoe dit voorkomen had kunnen worden of hoe het opgelost zou kunnen worden”, aldus Wijnberg. „Soms komt het ook voor dat mensen last krijgen van bijvoorbeeld buikpijn, misselijkheid of haaruitval van het schuldgevoel.”

Afkomen van een schuldgevoel

Er is volgens Wijnberg maar één manier om af te komen van een schuldgevoel. „Pas als je degene die je tekort hebt gedaan tegemoetkomt of als je het probleem oplost dat je schuldgevoel veroorzaakt, gaat het schuldgevoel weg. Anders blijft het knagen.”

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.