Nieuws/Vrouw
845518
Vrouw

We zijn nog lang niet uitgefeminiseerd

'Moslimgemeenschap heeft een sterke feministische golf nodig'

Anno 2015 zou je toch wel denken dat we lang en breed waren 'uitgefeminiseerd', maar niets is minder waar, volgens mij. Zolang er vrouwen zijn die een ondergeschikte rol spelen in een door mannen gedomineerde samenleving, blijft de behoefte om op de barricades te gaan staan. Feminisme is zeker geen luxe probleem. En al helemaal niet binnen de moslimgemeenschap. Daar valt er nog veel in te halen.

Vaak wordt gedacht dat de islam zelf in wezen vrouwvijandig is, maar dat is niet zo. Volgens de Koran hebben vrouwen juist meer rechten dan plichten in vergelijking met de heren. Alleen moet onderscheid worden gemaakt tussen traditionele gewoontes die op zich niets met de islam te maken hebben - de 'opgelegde ongeschreven wetten' - en de islam zelf.

Ongelijkheid tussen man en vrouw ontstaat door de strenge regels, die door de omgeving - door een enorme sociale controle en druk - worden opgelegd. Bijna bij alles wordt er gedacht: 'Wat zullen anderen er wel niet van vinden?'. Als er over je geroddeld wordt, dan het je het hoe dan ook slecht gedaan. De schaamte is dan groot, waardoor vooral vrouwen binnen de moslimgemeenschap kort worden gehouden. Van gelijke rechten voor mannen en vrouwen is dan geen sprake.

Studeren  

In deze tijd is er een soort schijngelijkheid tussen man en vrouw. Dit geldt voor veel westerse landen in de wereld. Vaak heeft de vrouw geen keus. In Turkije is het nog steeds doodnormaal dat de vrouw stopt met werken of studeren zodra ze getrouwd is. Wie moet er anders op de kinderen passen?  De arbeidsparticipatie van de vrouwen is praktisch nihil. Terwijl de goed draaiende Turkse economie alle handen kan gebruiken.

Mensen die vinden dat in Nederland het feminisme uitgestorven is, vergissen zich mateloos. Natuurlijk het is allang niet meer zo dat 'het enige recht van de vrouw het aanrecht' is, maar zolang vrouwen nog structureel onderbetaald worden of het slachtoffer van seksuele intimidatie en ongewenste intimiteiten, of ontslagen worden als ze zwanger zijn, blijft er altijd wel iets om voor te vechten. In ons land is bijna de helft van de vrouwen economisch niet zelfstandig. Driekwart werkt parttime; slechts 19 procent heeft een voltijdbaan. Bij de mannen is dit een kwart. Er valt nog zoveel te verbeteren.

Mijn moeder wilde altijd dat ik economisch zelfstandig zou worden. Om dat te bereiken moest ik gaan studeren van haar. Wat dat betreft was ze heel feministisch. Ik moest later mijn eigen brood verdienen en vooral niet afhankelijk worden van een man. Zelf mocht ze niet naar school in Turkije. Haar broer mocht wel. Op haar 17 belandde ze na een huwelijk in Nederland. De vrouwen van haar generatie hebben frappant genoeg altijd keihard gewerkt, want ze kwamen als gastarbeiders immers naar Nederland om te werken en geld te verdienen.  Daarom heeft mijn generatie die werkersmentaliteit en het financieel onafhankelijk zijn met de paplepel  in gegoten gekregen.

Tweederangsburgers

Toch werden (worden) vrouwen anders behandeld dan mannen, als een soort tweederangsburger soms. Zo neemt de vrouw in 98% van de gevallen het hele huishouden en de verzorging van de kinderen op zich. De man is hier van gevrijwaard. Zij zelf komt op de tweede plek. Al het geld wordt ook vaak alleen beheerd door de man des huizes.

Je mag dan wel zelfstandiger dan vroeger zijn, maar als moslimmeisje ben jij de eer van de familie. Je hoort je fatsoenlijk te kleden (geen te korte rokjes of een te diep decolleté bijvoorbeeld)  en vooral goed te gedragen. Dat hierdoor verschillende rechten schromelijk worden geschonden, wordt voor het gemak vaak even vergeten. Zo mag een moslimmeisje niet zomaar even verkering hebben en wordt verwacht dat zij maagd blijft tot haar huwelijk.  Nu nog steeds bestaan er gearrangeerde huwelijken. Zelfs zijn er meiden geweest die  - letterlijk - gedwongen het huwelijk zijn ingeslagen. Vrijheid om te kiezen voor  de partner van  voorkeur is er niet. Ook worden vrouwen vaak overgeslagen bij het verdelen van de erfenis; de zonen krijgen alles, want een vrouw is dat niet waard.

Mening van de buurvrouw

Toch is het ook binnen de islam is het mogelijk om op te komen voor gelijke rechten van vrouwen en vrijheid. Het gaat er om om onderscheid te maken tussen traditionele gewoontes die op zich niets met de islam te maken hebben en de Koran zelf, die vrouwen juist veel meer rechten geeft. Het is heel goed mogelijk om de Koran vanuit een vrouwenstandpunt te interpreteren. Niet de mening van de buurvrouw is belangrijk, maar wel wat er precies in de Koran staat.

Het mag dan wel de goede kant op gaan, maar vooral het moslimfeminisme heeft nog een hele lange weg te gaan. Vooral in het westen bestaat de opvatting dat vrouwenemancipatie slechts mogelijk is door religie aan de kant te schuiven. Dat gaat te ver. Wel heeft de moslimgemeenschap een sterke feministische golf nodig. En dit kan alleen als er vanuit de vrouwen zelf in beweging komen. Hierbij kunnen zij de hulp van hun Nederlandse seksegenoten goed gebruiken, want ooit liepen zij op hetzelfde punt op het 'pad der vrouwenempancipatie' en is het einde ook voor hen nog lang niet in zicht. Samen staan we sterker. 

Fides Ciblak