Wat U Zegt/Columns
10460
Columns

De trein met het vierkante wiel

Kedeng

De volgende reconstructie is bedoeld voor alle ongeduldige reizigers die meteen uit de bocht vliegen omdat de trein vandaag een kwartiertje vertraging heeft. Heb meelij. Het verhaal begint rond het jaar 1990. Een chemicus van het Centrum voor Technisch Onderzoek van de Nederlandse Spoorwegen bracht een werkbezoek aan Zweden. Want daar hadden ze de oplossing. De Heilige Graal. De Zweedse collega’s maakten gebruik van… een bladveegmachine.

Deze uitvinding zou een einde kunnen maken aan de verwoestende natuurramp die het spoorwegennet al jaren teisterde! Niet alleen in Nederland, maar in heel Europa: het vallende herfstblad. Het blad dat zich met een laatste rilling losmaakt van de levensader en dood op de rails dwarrelt. Het rottende kwaad dat ervoor zorgt dat de remmende trein minder grip heeft waardoor de wielen afvlakken en het spookbeeld van iedere machinist opdoemt.

De trein met het vierkante wiel.

De chemicus kwam echter met lege handen thuis. Gedesillusioneerd deelde hij zijn superieuren mee dat niet bewezen was dat het apparaat werkte, omdat in het Zweedse testgebied alleen naaldbomen (!) langs het spoor stonden.

De expert wist toen nog niet dat een andere ramp met een sneltreinvaart op zijn organisatie af denderde: de privatisering. Met de tweedeling tussen trein en spoor ging kostbare expertise verloren. Een technisch vergevorderde beschaving werd vergeten en begraven onder een ontbindende laag winstmarges en marktwerking…

Dit was slechts een voorbode van wat twaalf jaar later door de Nederlandse Spoorwegen zou worden omschreven als het ’Rampjaar 2002’. Tijdens een Moeder Aller Herfststormen lieten alle bomen in heel Nederland tegelijkertijd hun bladeren los, waardoor 400 treinstellen met vierkante wielen tot stilstand kwamen. Het onheilspellende ’kedeng kedeng’ echode door het vlakke polderlandschap. Het noopte Europa tot een ’Internationaal Adhesie Overleg’ – hoe houden wij het wiel aan het spoor geplakt? – dat echter tot op de dag van vandaag geen witte rook heeft opgeleverd. Alleen de stank van nog meer verbrand gebladerte.

In 2013 gloorde er hoop: een machinist bedacht dat wanneer de rails natgespoten werden, de bladeren vanzelf zouden oplossen als er een trein overheen reed. De machinist werd bejubeld, er werd patent op aangevraagd en… toen werd het opnieuw stil.

In 2014 volgde een proef in samenwerking met TU Delft, waarbij het loof op de rails werd weggebrand met een laser. Ook dit idee leek echter meteen uitgerangeerd.

Het is inmiddels november 2016. Speciale ’geltreinen’ trekken een spoor met gel, zand en aardappelzetmeel over een van de drukst bereden spoornetwerken van Europa. Bomen langs het spoor worden gerooid. Monteurs werken klokje rond om vierkante wielen weer rond te maken…

Heb dus vandaag een kwartiertje geduld.

Er wordt aan gewerkt.