Wat U Zegt/De Kwestie
1132616950
De Kwestie

Verhoging kiesdrempel voor velen niet bespreekbaar

De Kwestie: ’Zetelroof bij wet verbieden’

Hoe rumoerig het ook is in politiek Den Haag, zelfs interne ruzies in partijen als Denk en 50Plus en voorbeelden van ’zetelroof’ leiden niet automatisch tot een verandering van het stelsel. Tenminste, als het aan de reageerders op Telegraaf.nl ligt. Geen hogere kiesdrempel, maar wel een verbod op zetelroof.

Het is wel duidelijk dat ’Den Haag’ met problemen kampt, zegt Mar08: „Je ziet door de bomen het bos niet meer door al die partijen. De versplintering moet stoppen. Stel een verbod in op het uit de partij stappen en een eigen partij beginnen. Nederland moet maximaal tien partijen tellen, anders komt er nooit een goed kabinet.”

Een (hogere) kiesdrempel kan daarbij helpen, denkt HansLeer: „Als het gaat over bestuurlijke vernieuwing is dat een van de punten die Nederland bestuurbaarder maken. Kiesdrempel van vijf procent is minimaal. Dat is minimaal acht zetels. Men vertegenwoordigt dan bijna een miljoen kiezers. Iedereen mag een partij oprichten, maar is pas welkom in de Kamer als de kiesdrempel gehaald is.”

Verschraling

Daar schuilt wel een groot gevaar in, denkt Babbelmuts: „Als kleine groeperingen geen kans krijgen om hun opvattingen naar voren te brengen en mee te stemmen, is dat een verschraling van de democratie. Ook de mening van gereformeerden, islamieten of dierenvrienden moet gehoord kunnen worden. Zij zijn onderdeel van onze maatschappij. Geen verhoging van de kiesdrempel, wat mij betreft.”

"Zetel behoort de fractie toe!"

Zetelroof is eveneens een doorn in het oog van veel mensen. Kamerleden die zich afsplitsen van een fractie (of eruit worden gezet) en toch hun zetel houden; daar vinden onze reageerders iets van. Jalie zegt: „Leden die uit de partij stappen, moeten de Kamer uit en kunnen geen eigen partij oprichten. Het antieke argument dat men persoonlijk gekozen is, is achterhaald. Alleen indien men met voorkeurstemmen is gekozen, mag men blijven.” Ook Betskeereweer is fel tegenstander van zetelroof: „Ik vind het tenenkrommend als leden uit een fractie stappen en hun zetel meenemen, waardoor er steeds weer een grotere versplintering komt. Die zetel behoort de fractie toe! Als het meenemen van die zetel middels een wet verboden wordt, is dat een eerste begin. Dan hoeft er ook (nog) geen kiesdrempel te worden ingevoerd.”

Persoonlijke titel

Een enkeling vindt wel dat Kamerleden vooral op persoonlijke titel moeten (blijven) opereren. Petra Martinius bijvoorbeeld: „Bij een hoge kiesdrempel krijgen een paar mensen alles voor het zeggen. Je moet juist de gekozene centraal zetten. Dan kan je echt voor je mening opkomen en voor je kiezers.”

"Het echte probleem zit hem in de grote partijen met hun partijdiscipline"

En zo zijn de meningen dus heftig verdeeld. Tegenover M_h_w_timmermans (’Versplintering is verslechtering, het stelsel moet op de schop’) staat bijvoorbeeld die van Awkut Hèpap: „Ik ben het ermee eens dat er momenteel wel erg veel kleine partijen zijn, maar ik zie geen noodzaak om de wet te veranderen, want het probleem lost zich in maart vanzelf op. Dat is nu al duidelijk te zien aan peilingen: corona scheidt het kaf van het koren, want de burger beseft weer hoe belangrijk het is dat ons land bestuurd wordt door traditionele grote partijen die voldoende capaciteit en ervaring hebben om door constructieve nationale en internationale samenwerking ons land door de crisis te loodsen. Het zou me niet verbazen als we ook nog gaan zien dat partijen al vóór de verkiezingen zich samen sterker opstellen - als je ziet hoeveel zetels sociale partijen inmiddels in de peilingen hebben dan kunnen die vrij eenvoudig ervoor zorgen dat we een regering krijgen met een socialer gezicht dan een neoliberaal Rutte-4. Temeer wanneer kiezers besluiten hun stem niet meer te verspillen aan protestpartijen, die sowieso in de oppositie komen.”

Voor veel mensen is de huidige kiesdrempel hoog genoeg. Ernst4tg schrijft: „De kiesdrempel bestaat al lang, namelijk de kiesdeler. Tien miljoen kiezers en maar 150 zetels. Het echte probleem zit hem in de grote partijen met hun partijdiscipline. Je stemt zoals de partij ’befehlt’, want anders...”

Verzwakt

Peer2083 vindt een hogere kiesdrempel een goed idee, maar denkt dat de politiek daar zelf een stokje voor zal steken: „Dit speelt al 30 jaar. Politici hebben tijd zat gehad een hogere kiesdrempel in te voeren (die drempel is nu één zetel). De reden dat geen hogere drempel is ingevoerd, is dat politici van grote partijen de ijdele hoop hebben dat met veel kleine partijen grote tegenstanders worden verzwakt. De realiteit is dat beide Kamers nu zijn verzwakt en de hele politiek is verzwakt en deels ook ongeloofwaardig is geworden door de vele plucheklevers, baantjesjagers en incapabele charlatans.”

"Waarom geen vertrapte verkiezingen invoeren?"

Hermine vindt de huidige regeling eigenlijk best prima. „Een (hoge) kiesdrempel blokkeert politieke vernieuwing. Een partij moet klein kunnen beginnen, ervaring opdoen en al dan niet meer kiezers winnen. Dat is het democratische proces. Een kiesdrempel geeft alleen de traditionele partijen meer (te veel) macht.”

Eigen belang

Brulboei werpt daarop tegen: „De meeste partijen kunnen op parlementair niveau niets uitrichten. Deze pluchezitters zitten er alleen voor hun eigen belang, hun eigen inkomen. Het wordt hoog tijd voor die 5%-norm; als partijen daar niet aan kunnen voldoen, is daar het gat van de deur.”

Nou ja, één voorzetje voor bestuurlijke vernieuwing dan nog op de valreep van HJN: „Waarom geen getrapte verkiezingen invoeren? Bij de eerste ronde mag/kan iedereen meedoen conform de huidige regels. In de tweede ronde doen alleen de vijf grootste partijen mee en de partijen die meer dan vijf procent van de kiezers achter zich hebben (en dus op minimaal zeven zetels zouden uitkomen in de Tweede Kamer). Verder blijft de zetel van de partij, tenzij de gekozene zelf genoeg voorkeurstemmen heeft voor een zetel.”