Wat U Zegt/Columns
125315
Columns

Wild!

Schatgravers

In de jungle van Costa Rica hoor ik wat geritsel in de bosjes, en een klein knaagdier komt tevoorschijn. De agouti heeft een kop als een eekhoorn, lange achterpoten en veel kortere voorpoten. Daardoor ziet hij er een beetje gebocheld uit. Ze worden niet groter dan een halve meter en hebben een prachtige goudbruine vacht. Eigenlijk lijken ze nog het meeste op een grote cavia.

Ze zijn overdag actief, maar wel erg schuw. De reden? Zo’n beetje alle roofdieren hier in de jungle zijn gek op agouti-vlees. Ze worden echt door bijna alles gegeten. Grote slangen, ocelotten, jaguars, grote roofvogels, kaaimannen, en ga maar door. Ze moeten dus altijd op hun hoede zijn.

Wat bijzonder is: in gebieden waar meer roofdieren voorkomen, zijn deze knaagdieren meer ’s nachts actief. Ze passen dus hun dag- en nachtritme aan als overlevingstrategie. Ze zijn eigenlijk de hele tijd bezig om uit de kaken en klauwen van roofdieren te blijven. En de rest van de tijd scharrelen ze voorzichtig de jungle af op zoek naar fruit en zaden.

Agouti’s zijn absoluut geen domme dieren. Vaak volgen ze stiekem groepen apen, omdat die regelmatig half opgegeten vruchten op grond laten vallen. Sommige zaden zijn trouwens zo sterk dat agouti’s een van de weinige dieren zijn die ze kapot kunnen bijten. Ze hebben namelijk enorm sterke voortanden en bijten die noten in een keer stuk zodat ze bij het lekker malse vruchtvlees kunnen komen. Ze verzamelen vaak meer fruit en zaden dan ze op kunnen peuzelen en begraven daarna het deel dat over is, voor later. Schattig toch?

Agouti’s begraven hun schatten willekeurig in een groot gebied, en niet op dezelfde plek. Op deze manier zorgen ze er voor dat zaden verspreid worden, wat weer heel goed is voor het ecosysteem. Maar dat is natuurlijk niet de reden dat ze het doen. Dit is namelijk een handige beschermingstactiek om niet al dat verstopt lekkers ten prooi te laten vallen aan andere wroetende dieren. Zouden ze het op een plek begraven, en het wordt geroofd, dan zijn ze alles in een keer kwijt. En wanneer er een voedseltekort is? Dan graven ze hun eten op. Want wie wat bewaart, die heeft wat!

Dr. Freek Vonk is als wetenschapper verbonden aan onderzoeksinstituut Naturalis in Leiden.